Gìn giữ nét đẹp văn hóa qua lễ hội truyền thống

Ở xã Na Son, mỗi độ xuân về, các thôn bản lại rộn ràng tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng khèn gọi hội. Người già, người trẻ diện trang phục truyền thống, luyện tập các tiết mục văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian tạo nên không khí tươi vui, rộn ràng.

Đông đảo nhân dân và du khách xem đấu bò tại Hội xuân Na Son 2026.

Ông Quàng Văn Phong, Chủ tịch UBND xã Na Son cho biết: Hội xuân năm 2026 được xã tổ chức với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, như: Thi giã bánh dày, tung còn, đẩy gậy, kéo co; giao lưu văn nghệ; trình diễn dân ca, dân vũ truyền thống... Trong đó, điểm nhấn là nội dung đấu bò truyền thống, thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến theo dõi, cổ vũ.

Trong 2 ngày diễn ra Hội xuân Bính Ngọ, Na Son đã đón hơn 40 nghìn lượt người tham quan. Điều này khẳng định sự quan tâm của cộng đồng đối với hoạt động văn hóa truyền thống, thể hiện sức lan tỏa và giá trị lâu dài của phong tục, tập quán được lưu giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Thiếu nữ trong trang phục truyền thống tham gia Hội xuân Na Son.

Gắn với vẻ đẹp của loài hoa đặc trưng vùng Tây Bắc, Lễ hội Hoa Ban được tổ chức vào tháng 3 hàng năm đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân và du khách thập phương. Trong không gian rực rỡ sắc màu, những điệu xòe uyển chuyển, lời ca mượt mà, tiếng tính tẩu, tiếng khèn tạo nên bức tranh văn hóa đậm đà bản sắc.

Ông Trần Hải Hà, Quyền Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết: Năm nay, Lễ hội Hoa Ban sẽ được tổ chức từ ngày 6 - 12/3, đúng thời điểm hoa ban nở rộ. Trong khuôn khổ Lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, như: Trình diễn dân ca, dân vũ, giới thiệu trang phục truyền thống; tái hiện không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng; tổ chức các trò chơi dân gian, hoạt động thể thao quần chúng; trưng bày, quảng bá sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng...

Không gian văn hóa các dân tộc được tái hiện tại Lễ hội Hoa Ban và Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc tỉnh Điện Biên năm 2025.

Cùng với chuỗi các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch phong phú, mang đậm bản sắc và dấu ấn lịch sử của miền đất Điện Biên anh hùng, Lễ hội Hoa Ban năm 2026 còn có các hoạt động trải nghiệm đời sống sinh hoạt của chiến sĩ Điện Biên năm xưa để nhân dân, du khách tham gia. Đây được coi là điểm nhấn đặc biệt, gắn kết quá khứ hào hùng với hiện tại, giúp du khách và nhân dân hiểu thêm sự gian khổ của thế hệ cha ông trong cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc.

Với 19 dân tộc cùng chung sống, những năm qua, tỉnh Điện Biên luôn quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị các lễ hội truyền thống. Nhiều lễ hội được phục dựng, như: Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Nà Bủng; Lễ hội Tra hạt dân tộc Khơ Mú xã Búng Lao; Lễ hội Thành Bản Phủ, xã Thanh An; Lễ Xên bản, Xên mường dân tộc Thái tại các xã vùng lòng chảo Điện Biên...

Nhân dân bản Tọ Cuông, xã Búng Lao và đại biểu múa xòe đoàn kết trong ngày vui Lễ Mừng cơm mới được phục dựng.

Bên cạnh khôi phục nghi lễ truyền thống, những tập quán không còn phù hợp được rà soát, điều chỉnh theo hướng văn minh, tiết kiệm. Nhiều địa phương lồng ghép tổ chức các hoạt động trình diễn, giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống như: Trình diễn trang phục, dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc, ẩm thực… trong khuôn khổ ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch; Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư. Qua đó, không gian sinh hoạt cộng đồng được tái hiện, tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia thực hành, gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Nghệ nhân Quàng Văn Cá, bản Tọ Cuông, xã Búng Lao chia sẻ: Cuối năm 2025, 120 hộ dân trong bản phấn khởi khi Lễ Mừng cơm mới (Mạ Muôn Mạ Mệ) của đồng bào Khơ Mú được UBND xã tổ chức phục dựng trang trọng, đúng nghi thức truyền thống. Đây là dịp để cộng đồng cùng nhìn lại một năm lao động, sản xuất; bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên, cầu mong mùa màng thuận lợi, cuộc sống ấm no.

Các môn thể thao dân gian thường xuyên được tổ chức trong các lễ hội.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa qua lễ hội truyền thống là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. Để lễ hội được duy trì bền chặt, người dân phải là chủ thể, tự nguyện tham gia, chủ động thực hành nghi lễ, tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống của dân tộc mình. Khi cộng đồng vào cuộc bằng tinh thần trách nhiệm và niềm tin văn hóa, các lễ hội mới thực sự có sức sống và phát huy giá trị.

Quang Long