Giới chuyên gia lạc quan về kinh tế Mỹ 2026

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Sau khi Tổng thống Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng vào tháng 4/2025, giới chuyên gia kinh tế đã điều chỉnh giảm mạnh dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2025 từ hơn 2% xuống còn 0,8%.

Tuy nhiên, khi nhiều mức thuế quan được giảm bớt và tác động của thuế quan không nghiêm trọng như lo ngại, các dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ đã được điều chỉnh tăng trở lại. Đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm qua cũng đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng và năng suất.

DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG GDP TĂNG MẠNH TRỞ LẠI

Theo khảo sát hàng quý của tờ báo The Wall Street Journal, các nhà dự báo hiện kỳ vọng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã điều chỉnh theo lạm phát của Mỹ đạt mức tăng 2,3% trong năm 2025.

Dự báo cho năm 2026 cũng là một câu chuyện tương tự. Vào tháng 10?2024, trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, các nhà kinh tế dự báo mức tăng trưởng 2,1% cho năm 2026. Sau tuyên bố thuế quan vào tháng 4 năm nay, họ đã giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ 2026 xuống còn 1,8%. Tuy nhiên, dự báo trung bình hiện nay đã tăng trở lại lên 2,2%.

Các dự báo này dựa trên 74 cuộc khảo sát từ các nhà kinh tế được The Wall Street Journal thu thập từ ngày 9-15/1, trước khi ông Trump đe dọa áp thuế quan lên các quốc gia không ủng hộ nỗ lực của ông nhằm sáp nhập đảo Greenland vào Mỹ.

Một yếu tố quan trọng khác hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Mỹ là chi tiêu của các hộ gia đình có thu nhập cao được thúc đẩy bởi xu hướng tăng của thị trường chứng khoán nước này. Xu hướng tăng của thị trường được nhận định sẽ duy trì trong năm 2026 nhờ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục hạ lãi suất và tỷ lệ thất nghiệp còn ở mức thấp.

Ngoài ra, các nhà kinh tế lạc quan hơn về triển vọng kinh tế Mỹ nhờ chính sách cắt giảm thuế theo đạo luật “to lớn, đẹp đẽ” (OBBBA) - đạo luật được dự báo sẽ mang lại các khoản hoàn thuế cao hơn vào mùa xuân này và nhờ đó thúc đẩy tiêu dùng. 19 tiểu bang cũng đã tăng mức lương tối thiểu bắt đầu từ tháng 1 này, mang lại lợi ích cho các hộ gia đình có thu nhập thấp.

Tuy nhiên, thị trường lao động Mỹ đã suy yếu trong năm ngoái. Tăng trưởng việc làm hàng tháng trung bình chỉ đạt 49.000, giảm từ con số 168.000 công việc mới mỗi tháng vào năm 2024.

Cùng với đó, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4% vào tháng 12/2025 từ mức 4,1% vào thời điểm 1 năm trước đó. Nguyên nhân chính là do các doanh nghiệp muốn tiết kiệm chi phí trở nên do dự trong việc tuyển dụng nhân viên mới, trong lúc còn phải đối mặt với sự bấp bênh về thuế quan và khả năng sử dụng AI để thúc đẩy năng suất. Việc thắt chặt chính sách nhập cư và hưu trí cũng làm giảm nguồn cung lao động.

Dù vậy, các nhà kinh tế cho rằng tình hình thị trường việc làm đã qua giai đoạn tồi tệ nhất. Họ dự báo tỷ lệ thất nghiệp - sau khi kết thúc năm 2025 ở mức 4,4% - sẽ dao động quanh mức 4,5% trong năm 2026. Các chuyên gia kỳ vọng tăng trưởng việc làm hàng tháng trong 4 quý tới sẽ đạt bình quân 65.000 công việc mới mỗi tháng, tăng từ 49.000 trong khảo sát trước đó.

Các nhà kinh tế cũng kỳ vọng Fed sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất với lượng giảm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 6 năm nay và một đợt khác trong nửa cuối năm, đưa lãi suất quỹ liên bang xuống khoảng 3%.

DỰ BÁO LẠM PHÁT XUỐNG THANG, KHẢ NĂNG SUY THOÁI THẤP

Một bất ngờ khác là lạm phát ở Mỹ kết thúc năm ngoái ở mức 2,7%, nếu tính theo biến động trong kỳ 12 tháng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Con số này thấp hơn nhiều so với mức dự báo 3,6% đưa ra sau khi kế hoạch thuế quan đối ứng được công bố vào đầu tháng 4. Trong khảo sát mới nhất, tốc độ lạm phát tại nền kinh tế lớn nhất thế giới được dự báo sẽ giảm xuống còn 2,6% vào cuối năm 2026.

Một thước đo lạm phát khác được Fed ưa chuộng là chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) được dự báo sẽ giảm xuống còn 2,5% vào cuối năm 2026. Nhận thấy áp lực lạm phát đang dần dần giảm bớt, các nhà kinh tế dự báo lạm phát PCE sẽ ở mức 2,3% vào cuối năm 2027, vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed.

Một nguyên nhân phía sau sự suy yếu của lạm phát là ảnh hưởng ít hơn dự báo hơn từ thuế quan. Theo dự báo, thuế quan sẽ đóng góp 0,2 điểm phần trăm vào cả hai thước đo lạm phát trong năm nay, ít hơn so với mức đóng góp 0,5 điểm phần trăm vào lạm phát PCE năm 2025 như ước tính mà các nhà kinh tế đưa ra trong khảo sát tháng 10.

Giá dầu giảm là một yếu tố khác góp phần làm giảm lạm phát. Dầu thô WTI, hiện đang giao dịch quanh mức 59 USD/thùng, được dự báo sẽ giảm xuống còn 57,15 USD vào tháng 6 và kết thúc năm 2026 ở mức 58,88 USD/thùng.

Các nhà kinh tế trong cuộc khảo sát của Wall Street Journal cho rằng khả năng xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế ở Mỹ trong 12 tháng tới là 27%, mức thấp nhất trong 1 năm trở lại đây.

Các rủi ro đối với triển vọng kinh tế Mỹ trong năm nay bao gồm vị thế độc lập đang bị đe dọa của Fed, tác động tiềm ẩn của thuế quan đối với lạm phát, và tăng trưởng việc làm chậm lại gây áp lực lên tài chính của các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình.

Quyết định sắp tới của Tòa án Tối cao về tính hợp pháp của các các kế hoạch thuế quan của Tổng thống Trump cũng làm tăng thêm sự bất định trong triển vọng kinh tế - theo các nhà kinh tế tham gia khảo sát. Nếu các kế hoạch thuế quan của ông Trump đều được Tòa án Tối cao tuyên là hợp pháp, các công ty sẽ buộc phải tăng giá và Fed có thể sẽ phải tạm dừng cắt giảm lãi suất. Ngược lại, nếu tòa vô hiệu hóa một số kế hoạch thuế quan của ông Trump, nguy cơ suy thoái kinh tế Mỹ sẽ giảm.

Tăng trưởng kinh tế Mỹ hiện tại đang được thúc đẩy bởi người tiêu dùng trong top 20% của phổ thu nhập - những người được hưởng lợi từ thị trường chứng khoán tăng cao nhờ xu hướng lớn vào AI và trung tâm dữ liệu. Sự hỗ trợ này đang tạm thời ổn định, nhưng cũng có thể khiến nền kinh tế rơi vào trạng thái dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự sụt giảm đột ngột nào của thị trường chứng khoán.

An Huy