Giới thiệu di sản của Vera Mukhina - nhà điêu khắc tài danh Nga

Chân dung nhà điêu khắc Vera Mukhina. (Ảnh: THÙY VÂN)

Đây không phải là một sự ngẫu nhiên hai bảo tàng lớn của Nga tổ chức triển lãm đầu tư quy mô, giới thiệu những di sản của nhà điêu khắc có nhiều dấu ấn trong đời sống văn hóa Nga.

Tên tuổi của Vera Mukhina gắn liền với bức Tượng đài “Người công nhân và người phụ nữ nông trang” được công chúng thế giới và Việt Nam thời Liên Xô biết rất rõ. Bức tượng này là biểu tượng của Hãng Mosfilm và ngày nay là một trong 4 tượng đài cao nhất Moskva.

Nhiều người dân Nga đến tham quan triển lãm vẫn dành sự yêu mến đối với tượng đài này. Tại triển lãm ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia có tên gọi "Hướng về phía gió" chủ yếu giới thiệu về giai đoạn sáng tạo tác phẩm nổi tiếng này trong cuộc đời và sự nghiệp của Vera Mukhina.

Mô hình phác thảo đầu tiên kích thước nhỏ cho Bức tượng “Người công nhân và người phụ nữ nông trang” của nữ điêu khắc Vera Mukhina. (Ảnh: THÙY VÂN)

Vera Mukhina được nhìn nhận như một người tạo ra các luồng gió khoáng đạt vào thời cuộc của bà. Lần đầu tiên trong lịch sử, tác phẩm “Người công nhân và người phụ nữ nông trang” được khám phá kỹ lưỡng với các mô hình, các mảnh khung lắp ráp và nhiều hình ảnh ấn tượng cho thấy tác phẩm điêu khắc hoàn chỉnh tại gian trưng bày của Liên Xô tại Hội chợ thế giới ở Paris năm 1937.

Tác phẩm điêu khắc “Người công nhân và người phụ nữ nông trang” ban đầu chỉ được dự định trưng bày tạm thời và tháo dỡ sau Hội chợ ở Paris. Nhưng sự thành công vang dội của Mukhina đã khiến chính quyền Liên Xô lúc bấy giờ quyết định giữ bức tượng lại và đặt tại Trung tâm triển lãm VDNKh cho đến tận ngày nay.

Triển lãm tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia cũng bao quát mọi lĩnh vực sáng tác của Mukhina, bao gồm các bản phác thảo trang phục sân khấu thời kỳ bà mới tốt nghiệp ra trường, tượng bán thân bằng thủy tinh và đồng.

Vera Mukhina sinh ra trong một gia đình giàu có thời kỳ trước Liên Xô. Bà được gia đình cho theo học hội họa ở Moskva và điêu khắc tại Học viện Grande Chaumière ở Paris.

Một mô hình khác bằng đồng của bức tượng đài nổi tiếng. (Ảnh:THÙY VÂN)

Tại triển lãm ở Bảo tàng Nghệ thuật trang trí toàn Nga, Vera Mukhina cũng tỏa sáng với tất cả các khía cạnh tài năng và thẩm mỹ tinh tế của mình.

Vera Mukhina được đánh giá không chỉ là người tạo ra những công trình mang tính biểu tượng mà còn là một nghệ sĩ - nhà nghiên cứu và nhà đổi mới trong lĩnh vực thủy tinh nghệ thuật, kiến ​​trúc và điêu khắc trang trí của thế kỷ XX.

Triển lãm trưng bày các tác phẩm của bà được lưu giữ từ 16 bảo tàng nhà nước và bộ sưu tập tư nhân, trong đó có những tác phẩm lần đầu tiên được trưng bày tại Moskva.

Bức tượng "Cô gái ngồi" sáng tác năm 1947 của Vera Mukhina. (Ảnh:THÙY VÂN)

Với tiêu đề "Vera Mukhina: Đối thoại, Các khía cạnh", Bảo tàng Nghệ thuật trang trí toàn Nga đã xây dựng nội dung theo mạch để Vera Mukhina tham gia cuộc đối thoại với những người tiền bối, thầy giáo, người đương thời và người kế nhiệm của bà.

Các tác phẩm của bà được trưng bày bên cạnh các tác phẩm của người thầy Pháp của bà, Émile Antoine Bourdelle, và René Lalique, người đã truyền cảm hứng cho những thử nghiệm của bà với thủy tinh.

Tác phẩm tượng Phật được Vera Mukhina sao chép lại bản gốc tại Pháp. (Ảnh: THÙY VÂN)

Những di sản trải dài gần nửa thế kỷ khám phá sáng tạo của Vera Mukhina từ thời kỳ bà học việc ở Paris (1912-1914) và làm quen với các xưởng thủy tinh ở Italia và Pháp đến việc thành lập phòng thí nghiệm thủy tinh nghệ thuật thử nghiệm ở Leningrad.

Tác phẩm của Vera Mukhina gắn liền với Nhà máy thủy tinh nghệ thuật Leningrad, nơi bà từng giữ chức giám đốc nghệ thuật. Nhiều sáng tạo của bà đã có ảnh hưởng sâu rộng đến nghệ thuật trang trí bằng thủy tinh ở Nga.

Tác phẩm "Gió" được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật trang trí toàn Nga. (Ảnh:THÙY VÂN)

Cùng với nhà hóa học Nikolai Kachalov, bà đã phát triển các thành phần thủy tinh tiên tiến có độ bền vượt trội so với đá cẩm thạch.

Chính trong thời kỳ này, những cột trụ nổi tiếng cho nhà ga tàu điện ngầm Avtovo đã được tạo ra. Nhiều mảnh thiết kế trang trí cho nhà ga cũng được trưng bày tại triển lãm.

Bên cạnh đó, những tác phẩm điêu khắc thủy tinh quý hiếm của Vera Mukhina cũng lần đầu được giới thiệu, bao gồm tác phẩm "Gió" từ bộ sưu tập của bảo tàng, cũng như bức tượng bán thân huyền thoại "Đồng chí công đoàn", từng được trưng bày tại Hội chợ Thế giới New York và mới đây đã được trở về Nga.

Các tác phẩm của bậc thầy vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ đương đại. (Ảnh: THÙY VÂN)

Triển lãm kết thúc bằng cuộc đối thoại giữa di sản của Mukhina và các tác phẩm của các nghệ sĩ thủy tinh đương đại Andrey Krivolapov, Alexey Drozhdin, Anton Lukashov, Tatyana Petkova, Alexey Dyakov và Alexandra Yarmolnik.

Các tác phẩm của những nghệ sĩ đương đại này cho thấy những ý tưởng và kỹ thuật của bậc thầy vĩ đại vẫn tiếp tục sống mãi trong nghệ thuật đương đại.

Vera Mukhina qua đời ngày 6/10/1953 tại Moskva. Bà được chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy dành cho những nhân vật có tầm ảnh hưởng của Nga. Trên bia mộ của chồng bà, bác sĩ nổi tiếng Alexei Zamkov có khắc dòng chữ: “Tôi đã làm tất cả những gì có thể cho mọi người” và trên bia mộ Vera Mukhina người sống lâu hơn ông 11 năm khắc dòng chữ: "Và tôi cũng vậy”.