Giới tinh hoa tìm gì trong các hợp đồng bảo hiểm?

Những năm gần đây, sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp giàu có tại Việt Nam đang làm thay đổi cách nhiều gia đình nhìn nhận về quản lý tài chính và tài sản.

Nếu trước đây việc tích lũy tài sản thường gắn với bất động sản, vàng hay đầu tư kinh doanh, thì hiện nay một công cụ tài chính khác đang dần được giới giàu quan tâm nhiều hơn: bảo hiểm.

TÀI SẢN PHÌNH TO, NHU CẦU BẢO VỆ CŨNG LỚN DẦN

Theo báo cáo mới nhất của Knight Frank, để được xếp vào nhóm “siêu giàu” (Ultra High Net Worth Individuals – UHNWI), một cá nhân phải sở hữu khối tài sản tối thiểu từ 30 triệu USD trở lên. Với tiêu chí này, năm 2023 Việt Nam ước tính có khoảng 752 người thuộc nhóm siêu giàu, tăng 2,4% so với năm trước đó.

Mức tăng này tuy thấp hơn một số quốc gia trong khu vực như Malaysia (4,3%), Indonesia (4,2%) hay Singapore (4%), nhưng vẫn cao gấp ba lần so với Thái Lan (0,8%). Đáng chú ý, Knight Frank dự báo đến năm 2028, số người siêu giàu tại Việt Nam có thể đạt khoảng 978 người, tăng gần 30% so với năm 2023.

Nếu xét trên bình diện rộng hơn, tốc độ gia tăng của tầng lớp siêu giàu tại Việt Nam được đánh giá thuộc nhóm nhanh nhất thế giới và đứng thứ 5 tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chỉ sau các thị trường lớn như Ấn Độ, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Malaysia.

Song song với đó, dự báo của World Bank chỉ ra rằng, đến năm 2030, Việt Nam có thể có từ 50 đến 56 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu. Đến năm 2035, nhóm này có thể chiếm hơn một nửa dân số.

Sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc thu nhập và nhân khẩu học đang đặt ra những câu hỏi mới về cách quản lý tài sản cá nhân. Khi quy mô tài sản ngày càng lớn, việc chỉ dựa vào bất động sản, cổ phiếu hay doanh nghiệp gia đình để tích lũy tài sản dần được xem là chưa đủ.

Nhiều gia đình bắt đầu suy nghĩ theo cách khác, tức là làm thế nào để bảo vệ tài sản đã tạo dựng và đảm bảo dòng tiền ổn định cho nhiều thế hệ sau.

Nhiều chuyên gia bảo hiểm nhận xét, quyết định tham gia bảo hiểm của người giàu thường phản ánh một tư duy dài hạn rất đặc trưng: “Họ không mua bảo hiểm cho hiện tại. Họ mua sự chắc chắn cho tương lai mà có thể họ sẽ không còn ở đó để kiểm soát”.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất định, từ biến động kinh tế, rủi ro địa chính trị cho đến các cú sốc y tế toàn cầu – nhu cầu xây dựng một “tấm lưới an toàn tài chính” đang trở thành ưu tiên của nhiều gia đình có tài sản lớn.

Các nghiên cứu của World Bank và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy để duy trì mức sống tương đương trước khi nghỉ hưu, mỗi cá nhân cần có nguồn thu nhập sau khi nghỉ hưu tương đương khoảng 70–75% mức lương trung bình trong 5 năm cuối của sự nghiệp.

Nếu không có kế hoạch chuẩn bị từ sớm, ngay cả những người có thu nhập cao cũng có thể rơi vào tình thế bị động trước chi phí y tế tăng nhanh hoặc những biến động khó lường của thị trường tài chính.

Trong bối cảnh đó, bảo hiểm – đặc biệt là bảo hiểm nhân thọ – đang dần được nhìn nhận như một phần của chiến lược quản lý tài sản dài hạn.

KHI BẢO HIỂM TRỞ THÀNH MẮT XÍCH TRONG CHIẾN LƯỢC TÀI SẢN

Ở góc nhìn của những người làm nghề quản lý tài sản lâu năm, sự gia tăng nhu cầu bảo hiểm trong nhóm khách hàng giàu có không phải là hiện tượng bất ngờ.

Chia sẻ với Thương Gia, ông Lâm Anh Tuấn, Chủ tịch Công ty TNHH Financial Planner cho rằng khi quy mô tài sản đạt đến một ngưỡng nhất định, cách nhìn về bảo hiểm của khách hàng hoàn toàn thay đổi.

“Nếu ở nhóm khách hàng phổ thông, bảo hiểm chủ yếu được xem là công cụ bảo vệ thu nhập trước các rủi ro sức khỏe, thì với những người sở hữu khối tài sản lớn, bảo hiểm bắt đầu mang ý nghĩa chiến lược hơn nhiều”, ông Tuấn nhận định.

Ông Lâm Anh Tuấn, Chủ tịch Công ty TNHH Financial Planner

Đại diện Financial Planner phân tích, trong các cấu trúc tài chính dành cho nhóm khách hàng sở hữu khối tài sản lớn, bảo hiểm thường được nhìn nhận dưới ba góc độ chính: bảo vệ tài sản, tạo thanh khoản và hỗ trợ chuyển giao tài sản giữa các thế hệ.

Ở khía cạnh thứ nhất, bảo hiểm đóng vai trò bảo vệ tài sản trước những biến cố lớn. Ông Tuấn cho rằng các rủi ro như bệnh hiểm nghèo, tai nạn nghiêm trọng hoặc trách nhiệm pháp lý có thể làm suy giảm đáng kể khối tài sản đã tích lũy trong nhiều năm nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp.

Bên cạnh đó, bảo hiểm còn được sử dụng như một công cụ tạo thanh khoản tài chính. Theo ông Lâm Anh Tuấn, một đặc điểm khá phổ biến của cấu trúc tài sản tại Việt Nam là tỷ trọng lớn nằm ở bất động sản và doanh nghiệp gia đình – những tài sản có giá trị cao nhưng không dễ chuyển đổi thành tiền mặt trong thời gian ngắn.

“Trong những trường hợp cần nguồn tiền ngay lập tức, bảo hiểm có thể đóng vai trò như một nguồn thanh khoản dự phòng, giúp gia đình không phải bán tài sản trong thời điểm thị trường không thuận lợi”, ông Tuấn nói.

Ngoài ra, theo vị chuyên gia này, bảo hiểm cũng thường được sử dụng như một công cụ hỗ trợ chuyển giao tài sản. Ở nhiều quốc gia phát triển, bảo hiểm nhân thọ được xem là một giải pháp giúp tối ưu hóa việc phân bổ tài sản giữa các thế hệ, đặc biệt khi tài sản chính nằm ở bất động sản hoặc doanh nghiệp gia đình.

So sánh với các trung tâm tài chính lớn như Singapore hay Hong Kong, bảo hiểm gần như luôn được xem là một phần của hệ thống quản lý tài sản tổng thể. Một cấu trúc quản lý tài sản điển hình của giới siêu giàu thường bao gồm danh mục đầu tư tài chính, bất động sản, doanh nghiệp, quỹ tín thác và bảo hiểm.

Trong cấu trúc này, theo ông Tuấn, bảo hiểm thường đóng vai trò như lớp phòng thủ tài chính cuối cùng, giúp bảo vệ toàn bộ hệ thống tài sản khi xảy ra những rủi ro khó lường.

Đối với Việt Nam, tài sản của nhiều doanh nhân vẫn gắn chặt với doanh nghiệp gia đình. Vì vậy, các cấu trúc bảo hiểm thường được thiết kế không chỉ để bảo vệ cá nhân mà còn nhằm bảo vệ doanh nghiệp và đảm bảo sự ổn định tài chính cho gia đình.

Theo ông Tuấn, tại các thị trường phát triển, nhiều mô hình bảo hiểm chuyên biệt đã được sử dụng cho mục tiêu này, chẳng hạn như key person insurance hoặc các thỏa thuận mua – bán cổ phần giữa các cổ đông được tài trợ bằng bảo hiểm (buy-sell agreement funded by insurance).

Ở góc nhìn rộng hơn, Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình hình thành thị trường quản lý tài sản hiện đại. Tại Singapore hay Hong Kong, bảo hiểm thường nằm trong hệ sinh thái quản lý tài sản, nơi ngân hàng tư nhân, công ty quản lý tài sản và doanh nghiệp bảo hiểm cùng tham gia tư vấn cho khách hàng.

Trong khi đó tại Việt Nam, nhiều khách hàng vẫn tiếp cận bảo hiểm như một sản phẩm tài chính độc lập.

Ông Tuấn dẫn dự báo của McKinsey & Company cho thấy tổng tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam có thể tăng gấp đôi trong vòng 10 năm tới nếu tốc độ tăng trưởng kinh tế được duy trì. Khi quy mô tài sản của người Việt tiếp tục gia tăng, nhu cầu về các dịch vụ quản lý tài sản chuyên nghiệp cũng sẽ tăng theo.

“Trong bối cảnh đó, bảo hiểm nhiều khả năng sẽ dần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong hệ thống quản lý tài sản cá nhân, thay vì chỉ là một sản phẩm tài chính đơn lẻ như cách hiểu phổ biến trước đây”, ông Tuấn nhận định.

Nguyễn Lan