Giữ bình yên những chuyến tàu Bắc - Nam: Nỗ lực bảo đảm an toàn

Lực lượng chức năng đường ngang dân sinh tự mở tại Km 857+100 (xã Tây Hồ) năm 2025. Ảnh: N.Q

Lập lại trật tự đường sắt

Tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua địa bàn thành phố Đà Nẵng bắt đầu từ Km766+400 (thuộc phường Hải Vân) đến Km898+050 (thuộc xã Núi Thành) với tổng chiều dài 131,65km, đi qua địa bàn 26 xã, phường. Đây là tuyến giao thông huyết mạch, đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hành khách và hàng hóa xuyên suốt cả nước.

Theo Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng, hiện toàn tuyến có 93 đường ngang (52 đường ngang có gác, 40 đường ngang có cảnh báo tự động, 1 đường ngang có biển báo) và 52 lối đi tự mở. Phần lớn tuyến đường sắt đi qua khu dân cư đông đúc, phát sinh nhiều đường ngang đồng mức và lối đi tự mở. Đây chính là những nơi tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Do đó, việc xóa bỏ các lối đi tự mở được xác định là nhiệm vụ quan trọng.

Cách đây 3 năm, tại Km857+610 (xã Tây Hồ) xảy ra vụ tai nạn do người điều khiển xe máy không chú ý quan sát, băng qua đường ngang tự mở, dẫn đến va chạm với tàu lửa. Dù không gây thiệt hại về người, sau vụ việc, ngành đường sắt phối hợp chính quyền địa phương đánh giá hiện trạng, lên phương án xóa bỏ lối đi tự mở.

Tuy nhiên, việc này không thực hiện được ngay do chưa có tuyến đường thay thế phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Đến năm 2025, khi tuyến đường gom dân sinh song song với đường sắt tại thôn An Mỹ được hoàn thiện, lối đi tự mở này mới chính thức được xóa bỏ vào cuối năm nay. Người dân được hướng dẫn di chuyển qua đường ngang ĐT615 an toàn hơn.

Ông Lê Văn Minh, người dân xã Tây Hồ, chia sẻ: “Khi có đường gom, việc đi lại thuận tiện thì không cần băng qua đường sắt nguy hiểm. Việc xóa lối mở là hợp lý, bà con đều đồng tình vì an toàn chung”.

Tương tự, tại Km887+930 (xã Núi Thành) trước đây tồn tại lối đi tự mở phục vụ nhu cầu đi lại ra quốc lộ 1 của người dân. Lối đi này tiềm ẩn nguy cơ tai nạn do không có hệ thống cảnh báo hay người gác chắn. Tuy nhiên, do chưa có hạ tầng thay thế, việc xóa bỏ lối đi này gặp nhiều khó khăn. Đến năm 2025, khi tuyến đường nội bộ của Công ty CP Ô tô Trường Hải hoàn thiện, người dân có thể di chuyển theo tuyến mới, vòng qua khu vực có gác chắn để ra quốc lộ 1 an toàn hơn. Do đó, tháng 12/2025, Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng tiến hành đóng lối đi tự mở tại đây.

Những câu chuyện trên cho thấy, việc xóa lối đi tự mở không thể thực hiện đơn lẻ mà cần sự đồng bộ giữa hạ tầng thay thế, sự đồng thuận của người dân và quyết tâm vào cuộc vận động của các lực lượng chức năng. Đây là giải pháp căn cơ nhằm loại bỏ nguy cơ tai nạn, bảo đảm an toàn cho tuyến đường sắt Bắc - Nam.

Lực lượng chức năng đóng đường ngang dân sinh tại Km872 + 280 (xã Tam Xuân). Ảnh: N.Q

Đảm bảo hài hòa dân sinh

Mặc dù là giải pháp quan trọng, song việc xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt không đơn giản. Bởi lẽ, mỗi lối mở đều gắn với nhu cầu đi lại, sản xuất của người dân, liên quan đến kết cấu hạ tầng và quy hoạch giao thông tại địa phương.

Thực tế tại Km887+930 đến Km900+050 (xã Núi Thành) dài 3km, tồn tại tới 5 lối đi tự mở, trong đó có 2 lối có bố trí chốt gác. Đây là khu vực có mật độ dân cư sinh sống đông đúc, nhu cầu đi lại lớn, đặc biệt là kết nối ra quốc lộ 1. Cách đây một năm, tại Km888+080 xảy ra tai nạn đường sắt.

Trước thực trạng đó, Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng đã xây dựng phương án xóa bỏ 3 lối đi tự mở tại Km887+930, Km888+080 và Km889+050 (thuộc xã Núi Thành), tuy nhiên hiện nay chỉ mới xóa được một điểm 887+930.

Nguyên nhân là các lối đi tự mở này đã tồn tại từ lâu, là tuyến đường quen thuộc, thuận tiện để người dân di chuyển ra quốc lộ 1. Nếu đóng lại ngay mà chưa có đường gom dân sinh thay thế, người dân phải đi vòng xa hơn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, song công tác xóa bỏ lối đi tự mở vẫn được triển khai quyết liệt. Năm 2025, các đơn vị liên quan phối hợp xóa bỏ 8 lối đi tự mở trên toàn tuyến; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền Luật Đường sắt và Chỉ thị 22 ngày 18/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt trong tình hình mới.

Các hình thức tuyên truyền được thực hiện đa dạng, trực tiếp đến từng hộ dân sinh sống ven đường sắt. Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị và địa phương tăng cường phối hợp rà soát, xử lý các “điểm đen”, điểm tiềm ẩn tai nạn, từng bước xóa bỏ lối đi tự mở. Đồng thời, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm hành lang an toàn đường sắt.

Ông Hoàng Hải, Phó Giám đốc Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng cho biết, việc đóng các lối đi tự mở không chỉ giúp ngăn ngừa tai nạn mà còn thể hiện quyết tâm lập lại kỷ cương trong bảo đảm an toàn giao thông đường sắt. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để, cần có sự đồng thuận từ người dân và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương tăng cường kiểm tra, quản lý hành lang an toàn đường sắt, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm và ngăn chặn phát sinh lối đi tự mở mới. Trước mắt, sẽ triển khai xóa bỏ các lối đi tự mở tại Km779+500 (phường Hải Vân), Km888+080 và Km889+050 (xã Núi Thành).