Giữ giá điện, hạn chế tăng giá dịch vụ để hãm đà tăng chỉ số giá tiêu dùng

Áp lực lên mặt bằng giá đang gia tăng khi giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý III

Liên quan câu hỏi về dư địa điều hành lạm phát trong những tháng cuối năm 2026, tại Họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính ngày 6/10, bà Lê Thị Tuyết Nhung, Phó cục trưởng Cục Quản lý giá, cho biết áp lực lên mặt bằng giá đang gia tăng khi giá xăng dầu tăng cao trở lại trong quý III và tác động lan tỏa đến chi phí của nền kinh tế.

Trong bối cảnh mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 quanh mức 4,5%, Bộ Tài chính đãyêu cầu các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến cung - cầu, giá cả trên thị trường, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu. Theo đó, việc bảo đảm nguồn cung được đặt lên hàng đầu nhằm tránh xảy ra tình trạng thiếu hàng, tạo thêm áp lực tăng giá trong những tháng cuối năm.

Song song, các bộ, ngành và địa phương cũng cần chủ động dự báo nhu cầu thị trường, xây dựng phương án giá phù hợp và tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về giá, qua đó hạn chế tình trạng găm hàng, đầu cơ, đẩy giá. 

Theo bà Lê Thị Tuyết Nhung, đối với những địa phương có mức tăng giá cao hơn, Bộ Tài chính đề nghị phải phân tích cụ thể cơ cấu giá và nguyên nhân dẫn đến mức tăng, từ đó nhận diện những mặt hàng đang tác động lớn đến chỉ số giá tiêu dùng để có giải pháp điều hành phù hợp.

Trong số các yếu tố gây sức ép lên mặt bằng giá, xăng dầu được xem là nhóm hàng có mức độ lan tỏa lớn bởi không chỉ tác động trực tiếp đến chi phí đi lại mà còn ảnh hưởng đến vận tải, sản xuất, lưu thông hàng hóa và cuối cùng là giá bán tới người tiêu dùng.

Để giảm áp lực từ nhóm hàng nền tảng này, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP ngày 30/9 về việc kéo dài thời gian áp dụng các mức thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất và nhiên liệu bay từ ngày 1/10 đến hết ngày 31/12/2026.

Đây là một trong những công cụ tài khóa được sử dụng để hạ nhiệt chi phí đầu vào cho nền kinh tế, qua đó hỗ trợ công tác bình ổn giá trong giai đoạn cuối năm. Trong điều kiện giá năng lượng có khả năng lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, việc tiếp tục duy trì chính sách thuế đối với nhóm hàng này được Bộ Tài chính xác định là một giải pháp quan trọng trong điều hành giá, bà Nhung cho biết.

Một yếu tố khác được đặc biệt lưu ý là thời điểm và mức độ điều chỉnh các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước định giá.

Theo bà Nhung, đối với dịch vụ khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã đề xuất tính thêm chi phí quản lý vào giá dịch vụ. Trong quá trình phối hợp, Bộ Tài chính đã tham gia ý kiến và tham mưu các phương án nhằm bảo đảm mức điều chỉnh hợp lý, trong đó định hướng mức tăng không quá 4%.

“Từ nay đến cuối năm, dự kiến sẽ không có đề xuất liên quan đến việc tăng giá dịch vụ khám chữa bệnh, cũng như các giá dịch vụ giáo dục. Đối với giá điện, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo cố gắng không tăng giá”, đại diện Cục Quản lý giá nhấn mạnh.

Bên cạnh các giải pháp về nguồn cung và chính sách tài khóa, Bộ Tài chính cũng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật về giá. Đối với những mặt hàng có diễn biến giá bất thường, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra để kịp thời phát hiện trường hợp lợi dụng biến động thị trường nhằm tăng giá không phù hợp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi. Ảnh: Bộ Tài chính

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng kiểm soát lạm phát năm 2026 theo chỉ tiêu Quốc hội cho phép là nhiệm vụ đã được Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ quán triệt.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục điều hành giá theo hướng bảo đảm nguồn cung các mặt hàng chiến lược, cân đối nguồn cung xăng dầu, không để thiếu điện cho nền kinh tế và bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu.

Cùng với đó, các chính sách ưu đãi về thuế được duy trì đến hết năm, trong khi công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật về giá được tăng cường nhằm hạn chế đầu cơ, lợi dụng tình hình để trục lợi.

Đối với các mặt hàng Nhà nước định giá, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo việc điều chỉnh giá điện, y tế và giáo dục theo hướng hạn chế tác động cộng hưởng lên chỉ số giá tiêu dùng. “Với tất cả những giải pháp trên, tôi tin rằng chúng ta sẽ đạt được mục tiêu đảm bảo mức tăng CPI 2026 theo đúng  chỉ tiêu mà Quốc hội cho phép", Thứ trưởng nói.