Nhật Bản: Thu nhập thực tế của người lao động tăng liên tiếp 8 tháng

Người dân mua hàng tại trung tâm thương mại ở Osaka, Nhật Bản. Ảnh tư liệu: Kyodo/TTXVN

Theo báo cáo do Bộ Lao động Nhật Bản công bố ngày 7/10, thu nhập thực tế (đã điều chỉnh lạm phát, không bao gồm tiền thuê nhà) trong tháng 8/2026 đã tăng 1,5% so với cùng kỳ năm ngoái, khớp với dự báo của các chuyên gia. Động lực chính đến từ mức tăng trưởng ổn định 3,8% của quỹ lương cơ bản.

Cùng lúc, tiền lương danh nghĩa cũng tăng 3,8%, đánh dấu tháng thứ 7 liên tiếp duy trì trên mốc 3%, chuỗi thời gian dài nhất kể từ năm 1992. Thước đo tiền lương cốt lõi của lao động toàn thời gian, không bao gồm tiền thưởng và làm thêm giờ, cũng ghi nhận mức tăng 2,8%.

Các chương trình trợ giá năng lượng của chính phủ đã phát huy tác dụng khi kìm hãm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tổng thể tháng 8/2026 ở mức 1,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bài phát biểu khai mạc kỳ họp Quốc hội bất thường ngày 5/10, Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh, các biện pháp này đã giúp Nhật Bản duy trì tỷ lệ lạm phát thấp nhất trong Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7). Điều này tạo bệ phóng giúp tiền lương thực tế của Nhật Bản tăng nhanh nhất so với các nước phát triển.

Hiện tại, Chính phủ Nhật Bản đang thảo luận kế hoạch giảm thuế tiêu thụ đối với mặt hàng thực phẩm từ mức 8% xuống còn 1% trong vòng 2 năm, bắt đầu từ tháng 4/2027. Cách thức triển khai kế hoạch này sẽ mang tính quyết định tới chiến lược tài khóa của bà Takaichi cũng như tỷ lệ ủng hộ của công chúng.

Mức tăng lương hiện nay được hỗ trợ lớn từ sức khỏe tài chính của khối doanh nghiệp. Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy lợi nhuận của các doanh nghiệp trên mọi lĩnh vực trong quý kết thúc vào tháng 6/2026 đã chạm mức kỷ lục, nhờ nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và tỷ giá đồng yen yếu.

Khảo sát Tankan mới nhất của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) cũng chỉ ra niềm tin của các nhà sản xuất lớn đang ở mức cao nhất trong hơn 8 năm. Những yếu tố này tạo đà thuận lợi cho vòng đàm phán lương hàng năm sắp tới, nơi Liên đoàn Lao động lớn nhất Nhật Bản từng đấu tranh giành được mức tăng hơn 5% trong 3 năm liên tiếp.

Đà tăng lương bền vững đang tạo điều kiện thuận lợi cho lộ trình thắt chặt chính sách của BoJ. Tính đến sáng 7/10, thị trường giao dịch hoán đổi chỉ số qua đêm (OIS) dự đoán 76% khả năng BoJ sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất trước cuối năm nay. Đơn vị phân tích Bloomberg Economics nhận định BoJ đang đi đúng hướng tới mục tiêu lạm phát 2% và dự báo cơ quan này sẽ nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12/2026, dù nhiều khả năng sẽ giữ nguyên chính sách trong cuộc họp ngày 30/10 tới.

Tuy nhiên, bức tranh kinh tế Nhật Bản vẫn tồn tại những mảng tối. Tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng buộc các doanh nghiệp phải đua nhau tăng lương để thu hút nhân sự. Điều này đẩy nhiều công ty vừa và nhỏ vào ngõ cụt do không thể chuyển phần chi phí gia tăng sang giá thành sản phẩm.

Báo cáo của Tokyo Shoko Research công bố đầu tuần cho thấy số vụ phá sản do thiếu lao động đã chạm mức kỷ lục 240 vụ trong nửa đầu năm tài khóa 2026. Bên cạnh đó, sức cầu của nền kinh tế vẫn còn mong manh khi chi tiêu gia đình đã sụt giảm tháng thứ 8 liên tiếp tính đến tháng 7/2026.