Giữ hồn Việt nơi đất khách: Từ tiếng trống lân đến khát vọng nối dài văn hóa truyền thống Việt

Đội tuyển Lân sư rồng trường IVS biểu diễn tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen – Thái Lan.

Cộng đồng người Việt tại Thái Lan và Lào hiện có quy mô lên tới hàng trăm nghìn người. Trải qua dòng chảy thời gian, nhiều gia đình đã bước sang thế hệ thứ ba, thứ tư. Ở độ tuổi này, khi các em nhỏ sinh ra và lớn lên hòa nhập hoàn toàn vào môi trường bản địa, việc gìn giữ tiếng Việt và nếp sống truyền thống trở thành một bài toán đầy trăn trở. Nếu không có những lực kéo đủ mạnh, sự mai một văn hóa trong tâm thức người trẻ là điều khó tránh khỏi.

Chính trong bối cảnh đó, chuyến lưu diễn xuyên biên giới tại Lào và Thái Lan của Liên đoàn Lân sư rồng Việt Nam phối hợp cùng Hệ thống Giáo dục IVS trong tháng 4 mang một ý nghĩa đặc biệt. Một trong những điểm đến của Liên đoàn là Chùa Phật Tích (Viêng Chăn, Lào).

Trình diễn múa lân tại Chùa Phật Tích (Viêng Chăn, Lào).

Thượng tọa Thích Minh Quang, trụ trì Chùa Phật Tích chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên bà con kiều bào được xem trực tiếp múa lân sư rồng và võ thuật truyền thống ngay tại chùa. Tôi thấy rõ niềm vui của các em nhỏ. Điều đó cho thấy văn hóa Việt vẫn luôn hiện hữu, chỉ cần có cơ hội là sẽ lan tỏa mạnh mẽ. Chúng tôi mong muốn sẽ có thêm nhiều chương trình như vậy để thế hệ trẻ hiểu và gắn bó hơn với cội nguồn”.

Điểm đến tiếp theo là phố người Việt (Vietnam Town) và Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Udon Thani. Những đòn thế Vovinam dứt khoát không chỉ là màn trình diễn võ thuật, mà còn truyền tải tinh thần thượng võ, tự tôn dân tộc đến bà con kiều bào.

Chia sẻ về một thực tế nhiều trăn trở, ông Lương Xuân Hòa – Chủ tịch Hội người Việt tại Udon Thani cho biết: “Chúng tôi từng mở các lớp dạy tiếng Việt đơn thuần nhưng kém sức hút với thế hệ trẻ. Hôm nay, sự hào hứng của các em trước nghệ thuật lân sư rồng và võ thuật đã gợi mở cho cộng đồng một chiếc “chìa khóa”. Nghệ thuật truyền thống và Vovinam sẽ là đường dẫn tự nhiên nhất để tập hợp các cháu, và thông qua đó, tiếng Việt cùng văn hóa Việt mới được tiếp thu một cách tự nguyện, bền vững”.

Điểm nhấn của hành trình khép lại bằng buổi biểu diễn trang trọng tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan). Lúc này, câu chuyện không chỉ gói gọn trong những tràng pháo tay, mà mở ra những định hướng hợp tác thiết thực để gìn giữ gốc rễ dân tộc.

Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Trinh chia sẻ niềm tự hào cùng kiều bào Udon Thani. Ông vừa được giao trọng trách Chủ tịch Liên đoàn Lân sư rồng Việt Nam.

Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Trinh - Chủ tịch Liên đoàn Lân sư rồng Việt Nam chia sẻ: “Cộng đồng kiều bào là một phần máu thịt của dân tộc. Để sợi dây gắn kết ấy mãi bền chặt, bản sắc văn hóa phải được trao truyền liên tục. Ở đây, lân sư rồng và Vovinam không đơn thuần là nghệ thuật hay võ thuật, mà chính là những “nhịp cầu” quan trọng để đưa thế hệ trẻ gốc Việt tại Lào, Thái Lan đến gần hơn với tiếng mẹ đẻ và văn hóa cội nguồn”.

Thực tế đòi hỏi những mô hình bài bản, biến văn hóa từ thứ "để xem" thành thứ "để học và sống". Nhận thức được điều này, Tiến sĩ Phạm Quang Long, đại diện Hệ thống Giáo dục IVS, khẳng định: “Giáo dục là con đường bền vững nhất. Chúng tôi không chỉ mang nghệ thuật đi giới thiệu, mà mong muốn cùng cộng đồng xây dựng những hệ sinh thái đào tạo cụ thể, giúp các em nhỏ kiều bào được thực học, thực trải nghiệm môi trường văn hóa Việt”.

Trình diễn Vovinam - Việt võ đạo vang lên tại Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh (Udon Thani).

Ngay sau hành trình lưu diễn, những “viên gạch” đầu tiên đã được đặt xuống. Hội người Việt tại Lào, Thái Lan và Hệ thống giáo dục IVS đã thống nhất triển khai chương trình học hè tại Việt Nam. Dự kiến tháng 8, 30 học sinh kiều bào đầu tiên sẽ về nước học tập tiếng Việt, võ thuật và nghệ thuật truyền thống. Đây là mảnh ghép quan trọng để chuyển hóa cảm xúc tự hào thành hành động gìn giữ lâu dài.

Điều lớn lao nhất mà hành trình này mang lại không nằm ở số lượng tiết mục, mà ở sự “kích hoạt” ý thức văn hóa từ bên trong cộng đồng. Khi niềm tự hào được đánh thức, khi thế hệ thứ ba, thứ tư chủ động tìm về cội nguồn qua từng thế võ, từng nhịp trống lân, văn hóa không còn là lăng kính để ngắm nhìn kỷ niệm, mà trở thành dòng chảy sống động, gắn kết hàng triệu trái tim người Việt trên khắp thế giới.