Giữ mạch nguồn xăng dầu: Cách hệ thống vận hành được 'kích hoạt' trong thời điểm nhiều biến động

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại cuộc họp với Tổ công tác an ninh năng lượng về các giải pháp trước tác động từ diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Từ các chỉ đạo xuyên suốt của Bộ Chính trị và Chính phủ, công tác điều hành thị trường xăng dầu được triển khai theo hướng phối hợp liên ngành, xoay quanh 3 trụ cột: bảo đảm nguồn cung (nhập khẩu và sản xuất trong nước), điều hành giá - thuế, và hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp đầu mối. Đây là những "mắt xích" then chốt giúp thị trường duy trì vận hành liên tục trong giai đoạn nhiều biến động.

Trong các cuộc làm việc với Tổ công tác về an ninh năng lượng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhiều lần yêu cầu rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nhập khẩu, sản xuất, dự trữ đến phân phối bán lẻ, bảo đảm hàng hóa lưu thông thông suốt đến từng cửa hàng, hạn chế đứt gãy cục bộ. Đồng thời, Chính phủ liên tục ban hành công điện, tổ chức họp và đẩy mạnh ngoại giao năng lượng nhằm chủ động nguồn cung.

Các giải pháp trong nước được triển khai đồng bộ, bao gồm: tăng cường sản xuất và cung ứng xăng dầu, điện, than, khí; thúc đẩy chuyển đổi và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Về giá, Liên Bộ Công Thương - Tài chính điều hành linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường thế giới, sử dụng Quỹ bình ổn để hạn chế biến động. Từ ngày 5/3 đến nay, giá xăng dầu đã được điều chỉnh 8 lần (5 tăng, 3 giảm), góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát lạm phát.

Ở khâu nguồn cung, Bộ Công Thương yêu cầu doanh nghiệp đầu mối chủ động kế hoạch nhập khẩu, bảo đảm tổng nguồn tối thiểu, đồng thời duy trì vận hành an toàn, tối ưu công suất tại các nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn. Sự kết hợp giữa nguồn nội địa và nhập khẩu linh hoạt giúp giảm phụ thuộc bên ngoài.

Về tài chính, thuế nhập khẩu xăng dầu đã được đưa về 0%, đồng thời Bộ Tài chính đang xây dựng phương án tiếp tục giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, qua đó hỗ trợ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tạo điều kiện về hỗ trợ lãi suất, vay vốn, nhu cầu ngoại tệ để các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu tiếp cận nguồn vốn phục vụ nhập khẩu, dự trữ và kinh doanh xăng dầu theo đúng quy định pháp luật.

Nhờ cơ chế điều hành linh hoạt, thị trường xăng dầu trong nước không xảy ra thiếu hụt diện rộng, dù vẫn xuất hiện một số điểm nghẽn cục bộ ở khâu phân phối. Điều này cho thấy khả năng vận hành thông suốt của toàn hệ thống.

Để thị trường xăng dầu vận hành linh hoạt, bảo đảm cung ứng trước "cú sốc" địa chính trị Trung Đông, vai trò của doanh nghiệp nhà nước trở thành yếu tố then chốt.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn nỗ lực đa dạng nguồn cung, duy trì công suất ổn định trước những biến động thị trường.

Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã chủ động điều tiết, xây dựng các kịch bản ứng phó, đẩy mạnh khai thác dầu thô và nỗ lực phối hợp với các bộ, ngành nhằm đa dạng hóa nguồn dầu thô nhập khẩu từ các đối tác quốc tế. Nhờ đó, từ khi xảy ra xung đột đến nay, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn bảo đảm đóng góp phần lớn nguồn cung xăng dầu cho thị trường nội địa. Việc duy trì hoạt động ổn định của các nhà máy này giúp Việt Nam chủ động được phần đáng kể nhu cầu xăng dầu trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và nâng cao khả năng ứng phó trước các "cú sốc" từ bên ngoài.

Ở khâu phân phối, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) - đơn vị thành viên của Petrovietnam và Tổng công ty Xăng dầu Quân đội… với mạng lưới hàng nghìn cửa hàng trải rộng trên cả nước, đang nỗ lực duy trì nguồn cung ổn định ngay cả trong những thời điểm thị trường gặp khó khăn.

Các đơn vị phân phối nỗ lực duy trì nguồn cung ổn định

Khi thị trường xăng dầu biến động mạnh, một số doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn về nguồn hàng, phân phối, trong khi hệ thống của các doanh nghiệp nhà nước vẫn duy trì hoạt động ổn định, góp phần giữ vững nguồn cung. Đây không chỉ là hoạt động kinh doanh đơn thuần mà còn là trách nhiệm đối với ổn định kinh tế và đời sống xã hội.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động khó lường, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 14-KL/TW (ngày 20/3/2026) về bảo đảm nguồn cung, ổn định giá nhiên liệu trong tình hình mới. Kết luận thể hiện rõ tinh thần chỉ đạo quyết liệt, với yêu cầu “khẩn trương lãnh đạo, chỉ đạo” ngay từ đầu, nhấn mạnh không để chậm trễ hay khoảng trống trong điều hành. Đồng thời, các cơ quan được yêu cầu bám sát diễn biến cung - cầu, giá xăng dầu thế giới, chủ động dự báo và xây dựng kịch bản ứng phó. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ từ bị động sang chủ động, lấy dự báo và chuẩn bị làm nền tảng cho điều hành.

Việc giao nhiệm vụ cụ thể cho Đảng ủy các bộ Ngoại giao, Công Thương, Tài chính chủ động trao đổi với các đối tác nước ngoài nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận nguồn nguyên, nhiên liệu cho thấy sự phối hợp liên ngành chặt chẽ, nhằm ứng phó với những tác động tiêu cực từ thị trường năng lượng thế giới hiện nay.

Hệ thống điều hành xuyên suốt, đồng bộ từ chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ, các bộ, ngành, đến sự vận hành linh hoạt của doanh nghiệp trọng yếu đã bảo đảm cho “mạch nguồn” xăng dầu quốc gia được giữ vững trong giai đoạn đầy biến động. Đây không chỉ là câu chuyện điều hành kỹ thuật, mà còn là thước đo năng lực phối hợp chính sách và sức chống chịu của cả hệ thống.

Phương Thảo