Iran gây ra cơn ác mộng mới với Mỹ bằng điều học được từ chiến trường Ukraine

Hình ảnh Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị tấn công ngày 14/3

Những máy bay không người lái được điều khiển bằng dây cáp quang - khiến việc gây nhiễu trở nên vô dụng - bay lượn phía trên một căn cứ Mỹ ở Baghdad. Sau đó, các drone góc nhìn thứ nhất (first-person-view), còn gọi là FPV, lao xuống tấn công mục tiêu: chiếc trực thăng Black Hawk của Mỹ trên mặt đất và hệ thống radar phòng không.

Đây là một cách thức chiến tranh mới, và nó đã xuất hiện ở Trung Đông.

Mỹ đã điều hàng nghìn binh sĩ tới khu vực này. Nếu nỗ lực ngoại giao mới nhất thất bại, Tổng thống Donald Trump có thể sẽ hạ lệnh chiến dịch trên bộ và trên biển nhằm mở lại eo biển Hormuz và buộc Iran tiến tới thỏa thuận.

Nếu các lính thủy đánh bộ và binh sĩ Mỹ đổ bộ vào Iran, họ sẽ phải đối mặt với môi trường chiến trường bị drone chi phối - rất khác so với các chiến dịch trước đây của Mỹ tại Iraq và Afghanistan, nơi mối đe dọa chính đến từ súng bộ binh và thiết bị nổ tự chế ven đường.

“Bất kỳ binh sĩ Mỹ nào trên mặt đất hoặc tàu chiến ở vùng Vịnh đều sẽ trở thành mục tiêu ‘cự ly gần’, và việc sử dụng drone FPV sẽ là năng lực của cả hai bên”, ông Martin Sampson, một cựu trung tướng không quân Hoàng gia Anh, nói với Wall Street Journal.

Ngoài các thiết bị gây nhiễu, lực lượng Mỹ đến khu vực này dường như không có thiết bị chống drone trên tàu đổ bộ, trong khi điều này đã trở nên phổ biến ở Ukraine. “Iran hẳn đã dự đoán được điểm yếu này và học hỏi từ Nga về ý nghĩa cũng như cách khai thác nó”, ông Sampson nói.

Lầu Năm Góc từ chối bình luận về vấn đề này.

Drone FPV không phải là công nghệ duy nhất làm thay đổi cách tiến hành chiến tranh. Giống như Iran, Ukraine mất gần hết lực lượng hải quân truyền thống, vì vậy họ chuyển sang dùng drone hải quân để tấn công tàu chiến Nga, gây tổn thất nặng nề cho Hạm đội Biển Đen. Kiev sau đó đã khiến phần phía tây Biển Đen, bao gồm các tuyến hàng hải đến cảng chính Odessa, trở thành vùng “cấm địa” đối với đối với tàu chiến.

Theo các chuyên gia quân sự, drone hải quân của Iran có vẻ không tinh vi bằng của Ukraine và thiếu các tính năng như dẫn đường bằng Starlink. Tuy nhiên, trong một vùng nước hẹp như eo biển Hormuz, chúng vẫn có thể gây ra mối nguy hiểm lớn cho tàu chiến và tàu chở dầu.

Các drone FPV điều khiển bằng dây cáp quang mà lực lượng dân quân Iraq sử dụng trong tuần này được cho là điều đáng lo ngại, vì chúng không thể bị ngăn chặn bằng các biện pháp đối phó điện tử hiện có.

Nga là nước tiên phong sử dụng loại drone điều khiển bằng dây này, trong chiến dịch giành lại phần lãnh thổ thuộc vùng Kursk mà Ukraine kiểm soát vào cuối năm 2024. Nga cũng đã nâng cấp và hiện đại hóa drone Shahed tầm xa - ban đầu do Iran thiết kế, và hợp tác chặt chẽ với Tehran về công nghệ quân sự.

Mỹ chưa theo kịp

Câu hỏi đặt ra là quân đội Mỹ đã thay đổi đến mức nào để thích nghi với kiểu chiến trường mới mà họ có thể phải đối mặt, nếu ông Trump ra lệnh triển khai chiến dịch trên bộ nhằm kiểm soát các đảo hoặc khu vực ven biển của Iran.

Trong tháng này, ông Trump bác bỏ đề nghị hỗ trợ từ Kiev, nói rằng quân đội Mỹ không cần kinh nghiệm của Ukraine. “Chúng tôi không cần họ giúp về phòng thủ drone. Chúng tôi hiểu về drone hơn bất kỳ ai”, ông nói với Fox News.

Thủy quân lục chiến Mỹ đã bắt đầu thử nghiệm drone FPV trong những tháng gần đây và huấn luyện các đội vận hành đầu tiên. Theo các nhà phân tích, đó mới chỉ là những bước đi ban đầu.

“Chúng tôi vẫn đang ở giai đoạn đầu để hiểu công nghệ FPV, tác động của nó đến lực lượng và ý nghĩa đối với chiến thuật hiện tại. Nếu nhìn vào năng lực phòng thủ hiện có, chúng tôi còn một chặng đường dài để đạt được mức như Ukraine”, ông Michael Kofman, chuyên gia tại Quỹ Carnegie, cho biết.

Trong thời gian dài, các chỉ huy cấp cao của Mỹ và NATO đã xem nhẹ tầm quan trọng của cuộc cách mạng drone ở Ukraine, cho rằng quân đội phương Tây sẽ tiến hành một kiểu chiến tranh khác nhờ ưu thế vượt trội về không quân và tấn công chính xác.

“Vẫn tồn tại một bức tường kiêu ngạo, kể cả ở cấp cao nhất của NATO, vì chúng ta có hệ thống tiên tiến hơn. Nhưng thực tế là chúng ta cần ‘giống Ukraine hơn’. Những gì đang xảy ra ở Ukraine và cách Iran đối phó với chiến dịch không kích là hồi chuông cảnh tỉnh”, chuyên gia Fabrice Pothier nói.

Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Iran từ ngày 28/2 đến nay vẫn chưa thể ngăn chặn các đợt tấn công bằng tên lửa và drone sang các quốc gia vùng Vịnh hoặc Israel, cũng như chưa thể mở lại eo biển Hormuz.

Bình Giang