Giữ màu xanh trong từng trang viết

Có những nghề để mưu sinh, có những nghề để cống hiến. Và cũng có những nghề, càng gắn bó càng thấy trở thành một phần máu thịt của mình. Với tôi – Nhà báo Nguyên Mạnh công tác tại Tạp chí Kinh tế Môi trường nhận ra rằng làm báo môi trường không đơn thuần là một nghề nghiệp, mà còn là lựa chọn cho mình một lối sống “xanh” – sống có trách nhiệm, biết lắng nghe và đồng hành cùng người dân.

Ngày đầu nhận nhiệm vụ thường trú tại Thái Nguyên, tôi từng nghĩ báo chí môi trường chỉ gắn với những vụ ô nhiễm, rác thải hay những con số khô khan. Nhưng càng đi nhiều, tiếp xúc nhiều, tôi càng hiểu môi trường không chỉ là cây xanh hay nguồn nước, mà còn là môi trường sống của con người, là trách nhiệm xã hội và sự sẻ chia trong cộng đồng.

Nhà báo Nguyên Mạnh - phóng viên của Tạp chí Kinh tế Môi trường thường trú tại Thái Nguyên.

Chính điều đó khiến tôi nhận ra làm báo môi trường không đơn thuần là một nghề nghiệp, mà còn là lựa chọn cho mình một lối sống “xanh” – sống có trách nhiệm, biết lắng nghe và đồng hành cùng người dân.

Trong những năm tác nghiệp, tôi từng tham gia phản ánh nhiều vụ việc nhạy cảm liên quan đến khai thác tài nguyên, ô nhiễm môi trường hay bất cập trong xử lý chất thải. Có những chuyến đi kéo dài nhiều ngày ở vùng sâu vùng xa, có lúc người làm báo đứng trước ranh giới mong manh giữa lợi ích cá nhân và trách nhiệm công dân.

Tỉnh Thái Nguyên gặp mặt các cơ quan báo chí thường trú trên địa bàn nhân dịp 101 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.

Tôi nhớ có lần thực hiện loạt bài về tình trạng ô nhiễm tại một khu vực sản xuất. Sau nhiều ngày xác minh, thu thập tài liệu, chúng tôi đủ căn cứ để đăng tải bài viết. Trước khi bài lên trang, có người tìm gặp với mong muốn “trao đổi thêm” để vụ việc được xử lý nhẹ nhàng hơn. Nhưng khi nghĩ đến những hộ dân phải sống cạnh nguồn nước ô nhiễm suốt nhiều năm, tôi hiểu rằng nếu người cầm bút chấp nhận thỏa hiệp thì tiếng nói của người dân sẽ không còn ai bảo vệ.

Bài viết cuối cùng vẫn được đăng tải khách quan, đúng sự thật. Điều tôi nhớ nhất không phải áp lực lúc ấy mà là lời dặn của lãnh đạo tòa soạn: “Làm báo môi trường trước tiên phải giữ cho mình một cái tâm trong sạch”. Đó là bài học nghề nghiệp tôi luôn mang theo trên mọi hành trình.

Nhưng rồi tôi nhận ra báo chí môi trường không chỉ là phản ánh những gam màu tối. Làm báo không chỉ để “chống”, mà còn để “xây”; không chỉ phê phán sai phạm mà còn lan tỏa những điều tích cực và nhân văn trong xã hội.

Đại diện Tạp chí Kinh tế Môi trường trao nhu yếu phẩm đến Hội chữ Thập đỏ huyện Phú Bình (cũ) trong đợt bão Yagi.

Kỷ niệm khiến tôi nhớ nhất không phải một cuộc điều tra căng thẳng, mà là chuyến đi cứu trợ đồng bào vùng lũ sau cơn bão Yagi năm 2024 tại Thái Nguyên. Nằm trong chuỗi chương trình “Khởi động hành trình từ Nam ra Bắc, kết nối chia sẻ nhu yếu phẩm đến với đồng bào lũ lụt” của Tạp chí Kinh tế Môi trường, những tình cảm của bạn đọc, doanh nghiệp, cán bộ và phóng viên tạp chí đã được gửi tới người dân vùng bị thiên tai ảnh hưởng.

Tôi được tòa soạn giao nhiệm vụ phối hợp cùng các tổ chức, đoàn thể và những nhà hảo tâm tại Thái Nguyên trực tiếp trao quà, nhu yếu phẩm cho bà con vùng ngập lũ. Trong hành trình ấy, gần 5 tấn nhu yếu phẩm gồm cá hộp, nước uống tinh khiết cùng nhiều mặt hàng thiết yếu đã được phân phát tới các địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ.

Tôi cùng đoàn trực tiếp trao nhu yếu phẩm đến Hội Chữ thập đỏ huyện Phú Bình và Hội Chữ thập đỏ huyện Phú Lương (khi chưa sáp nhập). Tại Phổ Yên, đại diện tạp chí cũng đồng hành cùng ông Nguyễn Hải Chiều đưa nhu yếu phẩm đến các khu vực bị ngập sâu như phường Tân Phú, Đông Cao, Tiên Phong, Thuận Thành và xã Vạn Phái.

Tôi vẫn nhớ hình ảnh những cụ già đứng chờ bên con đường đầy bùn đất để nhận từng thùng nước uống, hay những em nhỏ ôm chặt hộp cá hộp vào lòng như giữ lấy niềm vui nhỏ sau nhiều ngày mưa lũ. Có một bác nông dân nắm chặt tay tôi và nói: “Cảm ơn các nhà báo không chỉ viết bài mà còn xuống tận nơi với bà con”.

Một hoạt động tại Thái Nguyên trong chuỗi “Khởi động hành trình từ Nam ra Bắc, kết nối chia sẻ nhu yếu phẩm đến với đồng bào lũ lụt” của Tạp chí Kinh tế Môi trường.

Câu nói ấy khiến tôi lặng người. Bởi tôi hiểu giá trị lớn nhất của nghề báo không chỉ nằm ở những bài viết được đăng tải, mà còn ở khả năng lan tỏa lòng nhân ái và kết nối cộng đồng.

Sau hành trình ấy, tôi càng thấm thía hơn về đạo đức nghề nghiệp. Đạo đức không chỉ là trung thực trong thông tin hay khách quan trong ngòi bút, mà còn là sự tử tế với nhân vật và trách nhiệm với cộng đồng.

Hôm nay, nghề báo bước vào thời đại số với sự phát triển mạnh mẽ của AI và mạng xã hội. Tin tức có thể lan truyền chỉ trong vài giây, nhưng càng nhanh càng cần sự kiểm chứng và trách nhiệm. Công nghệ có thể hỗ trợ người viết, nhưng không thể thay thế trái tim và lương tâm của người làm báo.

Với tôi, Tạp chí Kinh tế Môi trường không chỉ là nơi làm việc mà còn là “ngọn hải đăng xanh” soi sáng hành trình giữ gìn sự trung thực và nhân văn trong báo chí. Và dù còn bao nhiêu chuyến đi phía trước, tôi vẫn muốn là người phóng viên mang theo màu xanh ấy trong từng trang viết – viết bằng trách nhiệm, bằng sự tử tế và bằng tình yêu không đổi với nghề báo.