Giữ nét văn hóa Hội đua bò Bảy Núi

Ông Chau Sóc Cớp, ngụ xã Vĩnh Gia đưa bò đến sân luyện tập.

Từ ruộng đồng đến ngày hội

Hội đua bò Bảy Núi bắt nguồn từ đời sống sản xuất nông nghiệp của đồng bào Khmer, gắn với lễ Sene Đôn Ta, một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của đồng bào Khmer. Sau những tháng ngày lao động trên đồng ruộng, con bò vốn là vật nuôi gắn với sản xuất và sinh kế của nông dân lại trở thành một phần đặc biệt của ngày hội.

Vì thế, những đôi bò trên đường đua không chỉ là “vận động viên” mà còn mang theo câu chuyện về ruộng đồng, nông dân và quá trình chăm sóc, huấn luyện. Mỗi mùa hội là dịp cộng đồng gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ niềm vui sau một mùa lao động, góp phần gìn giữ nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Nguyễn Bá cho biết Hội đua bò Bảy Núi là một trong những nét văn hóa đặc trưng của tỉnh. Bắt nguồn từ sinh hoạt văn hóa, đời sống của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi sau mùa thu hoạch lúa, hoạt động đua bò dần phát triển thành hội thi đấu thể thao và lễ hội đặc sắc của địa phương. Sức hấp dẫn của hội đua ngày càng được nhiều người biết đến, thu hút người dân địa phương và du khách trong, ngoài nước.

Qua hội đua, du khách có dịp tìm hiểu đời sống, văn hóa của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi, tham quan các điểm du lịch, danh lam, thắng cảnh của An Giang. Đây cũng là cơ hội để địa phương quảng bá hình ảnh quê hương, con người An Giang, giới thiệu các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer đến đông đảo công chúng.

Từ cuộc đua mang tính cộng đồng, Hội đua bò Bảy Núi từng bước được tổ chức bài bản, trở thành một sự kiện văn hóa, thể thao của tỉnh. Quy mô hội đua ngày càng mở rộng, với sự tham gia của nhiều địa phương, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Tuy nhiên, nhìn Hội đua bò Bảy Núi dưới góc độ một cuộc tranh tài thể thao sẽ khó thấy hết giá trị của hội đua. Cùng với đường đua là không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi, hiện diện qua chùa Khmer, phum, sóc, tiếng nhạc ngũ âm, trang phục truyền thống, ẩm thực và các sinh hoạt cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đường đua là nơi hội tụ, còn giá trị của lễ hội được tạo nên từ chính cộng đồng đã gìn giữ và trao truyền nét văn hóa này qua thời gian.

Trao truyền qua nhiều thế hệ

Gắn bó hơn 10 năm với hội đua bò, ông Chau Sóc Cớp, ngụ xã Vĩnh Gia xem hội đua không chỉ là cuộc tranh tài mà còn là niềm vui, phong tục đã gắn với đời sống của đồng bào Khmer qua nhiều thế hệ. “Đua bò có ý nghĩa đặc biệt đối với tôi. Đây là niềm vui và cũng là phong tục gắn với gia đình tôi qua nhiều thế hệ. Trước đây ba tôi tham gia đua bò, nay tôi tiếp tục. Nếu trước kia phần thưởng chỉ là những chiếc lục lạc thì hiện nay được sự quan tâm của chính quyền các cấp, hội đua ngày càng được đầu tư, mở rộng quy mô, không khí cũng sôi nổi hơn”, ông Chau Sóc Cớp nói.

Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang (ATV) ngày càng thu hút nhiều người quan tâm, số lượng đôi bò tham gia và số lượng người theo dõi được mở rộng qua từng mùa hội, tạo nên không khí sôi động. Sự phát triển của truyền thông góp phần đưa hình ảnh hội đua đến gần hơn với công chúng.

Bên cạnh báo chí, truyền hình, các nền tảng mạng xã hội trở thành kênh chia sẻ hình ảnh, video về hội đua. Những khoảnh khắc chăm sóc, tập luyện bò, chuẩn bị trước hội đua hay các màn tranh tài trên đường đua được ghi lại, chia sẻ rộng rãi, giúp công chúng hiểu thêm về Hội đua bò Bảy Núi và những giá trị văn hóa gắn với hội đua.

Những ngày qua, anh Chanl Boss, một TikToker đồng bào Khmer, ngụ xã An Cư dành thời gian ghi lại quá trình luyện tập của các đôi bò và không khí trước thềm hội đua. Thông qua livestream, video về các hoạt động trước, trong và sau hội đua, anh muốn giới thiệu quê hương, con người An Giang nói chung, xã An Cư nói riêng đến người dân ở nhiều nơi. Những nội dung của anh được đăng tải trên mạng xã hội góp phần giúp người xem hiểu thêm về Hội đua bò Bảy Núi.

Theo ông Trần Nguyễn Bá, thời gian tới, ngành văn hóa và thể thao tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền về Hội đua bò Bảy Núi tranh cúp Truyền hình An Giang (ATV) trên các loại hình báo chí và các nền tảng mạng xã hội, hướng đến người dân trong tỉnh, cả nước và quốc tế, góp phần thu hút đông đảo người dân tham gia.

Ngành phối hợp với các sở, ngành liên quan, nhất là hai xã An Cư và Tri Tôn, từng bước nâng quy mô, chất lượng hội đua hằng năm. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ chủ bò duy trì việc nuôi và tham gia hội đua; phối hợp chính quyền địa phương đầu tư, nâng cấp sân bãi, từng bước hoàn thiện điều kiện tổ chức, hướng đến giải đấu chuyên nghiệp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và du khách.