Giữ nhịp dân ca, bài chòi giữa đời sống hiện đại

Những câu dân ca, điệu lý quen thuộc được cất lên đầy cảm xúc trong lớp học. Ảnh: TRÂM ANH

Tìm về câu hát quê hương

Tối thứ Năm, nhịp song loan lách cách hòa cùng tiếng đàn nhị ngân vang trong căn phòng nhỏ tại Nhà văn hóa cộng đồng Xuân Đán 2 (phường Thanh Khê). Dưới sự dẫn dắt của nghệ sĩ Huyền Tân, Nghệ nhân ưu tú Thanh Châu và nhạc công Văn Hộ, gần 30 học viên đủ mọi lứa tuổi đang say sưa luyện tập làn điệu Gửi lòng con đến cùng cha.

Trong không gian lớp học dân ca và hô hát bài chòi, nhiều học viên lớn tuổi đã tìm thấy cơ hội khơi lại niềm đam mê với những làn điệu quê hương sau bao năm vất vả mưu sinh. Nhờ vậy, mỗi câu hát khi cất lên dường như đều đong đầy cảm xúc hơn.

Lớp học dân ca - hô hát bài chòi trở thành nơi kết nối những người yêu nghệ thuật truyền thống. Ảnh: TRÂM ANH

Bà Bích Trâm (sinh năm 1972, trú phường Hòa Khánh) tâm sự, dù yêu thích dân ca từ nhỏ nhưng gánh nặng cơm áo khiến tiếng hát của bà dần thưa vắng. “Nay đã nghỉ hưu, có lớp học này tôi hạnh phúc lắm. Ngày nào tôi cũng mong đến buổi học để được thả hồn vào những câu dân ca bằng tất cả tấm lòng”, bà Trâm bộc bạch.

Là học viên trẻ tuổi nhất, anh Phạm Minh Đức (sinh năm 2000, trú phường Ngũ Hành Sơn) tìm đến bài chòi từ những ký ức tuổi thơ nơi xứ Quảng. Những câu hô bài chòi trong các dịp lễ hội, ngày Tết hay những lần theo bà đi xem diễn xướng đã khơi dậy trong Đức niềm khao khát tìm hiểu sâu hơn về loại hình nghệ thuật đặc sắc này.

[VIDEO] - Học viên chia sẻ cảm xúc khi tham gia lớp học dân ca - hô hát bài chòi:

Càng đi sâu tìm hiểu, chàng trai trẻ càng cảm nhận rõ sự gần gũi, mộc mạc của dân ca bài chòi. Với Đức, đây không chỉ là âm nhạc mà còn là dòng chảy văn hóa thấm đẫm trong đời sống người dân Quảng Nam - Đà Nẵng. “Sau mỗi buổi học, những làn điệu ấy cứ vương vấn, khiến tôi ngân nga mãi trên đường về”, Đức chia sẻ.

Lặng thầm giữ lửa di sản

Theo nghệ sĩ Huyền Tân, Chủ nhiệm CLB Bài chòi Sông Hàn (Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Đà Nẵng), đây là lớp dân ca - hô hát bài chòi thứ hai chị tổ chức, sau khi khóa đầu tiên vào cuối năm 2025 nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt từ cộng đồng.

Nhiều người lớn tuổi tìm lại niềm yêu thích dân ca sau nhiều năm bận rộn mưu sinh. Ảnh: TRÂM ANH

Chị Tân không khỏi bất ngờ khi số lượng học viên đăng ký rất đông, trong đó có những người không ngại đường xa, lặn lội từ Điện Bàn, Gò Nổi hay Thăng An… để tham gia lớp học.

“Nhiều cô chú đi từ sớm để kịp buổi học tối. Họ tâm sự rằng chỉ cần được lắng nghe tiếng đàn, được hát vài câu dân ca là thấy vui rồi. Đó chính là động lực để tôi duy trì lớp học này”, nghệ sĩ Huyền Tân chia sẻ.

Tại lớp học, học viên được hướng dẫn những làn điệu dân ca cơ bản như Vọng kim lang, Đất Hồ lòng Hán, Hò chèo thuyền - Lý vọng phu, Lý Thương nhau, Lý ngựa ô... cùng bốn làn điệu chính của bài chòi gồm Xuân nữ, Cổ bản, Xàng xê và Hò Quảng.

Học viên biểu diễn báo cáo tại lễ bế giảng lớp dân ca - hô hát bài chòi đầu tiên vào năm 2025. Ảnh: HỮU TRUNG

Theo chị, lớp học không chỉ truyền dạy kỹ thuật hát hay nhịp phách, mà quan trọng hơn là kiến tạo không gian để mọi người thêm thấu hiểu và trân quý những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.

“Tôi hy vọng lớp học sẽ giúp giới trẻ biết đến dân ca, bài chòi nhiều hơn, để những làn điệu này không chỉ sống trong ký ức của thế hệ đi trước mà còn hiện diện mạnh mẽ trong đời sống hôm nay”, chị Tân bày tỏ.

[VIDEO] - Nghệ sĩ Huyền Tân chia sẻ mong muốn gìn giữ và lan tỏa làn điệu dân ca - hô hát bài chòi:

Giữa nhịp sống hiện đại, lớp học ấy đang góp phần giữ lửa cho nghệ thuật bài chòi - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong tiếng đàn, câu hát vang lên đều đặn mỗi tuần, tình yêu với văn hóa quê hương vẫn lặng lẽ được tiếp nối qua các thế hệ.