Giữ vững an ninh trật tự trên vùng biển Tây Nam

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông tuần tra bảo vệ bờ biển. Ảnh: Phương Thùy

Chủ động kiểm soát, siết chặt quản lý tàu cá

Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông được giao nhiệm vụ quản lý vùng biển rộng lớn, kéo dài khoảng 52,5km từ Mũi Ông Cọp, phường Tô Châu đến kênh T5, xã Kiên Lương, tỉnh An Giang. Khu vực này có 52 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó, 19 đảo có dân sinh sống, cùng 1.374 tàu cá thường xuyên hoạt động. Đặc biệt, 214 tàu có chiều dài từ 15m trở lên đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình theo quy định.

Đây là địa bàn có mật độ phương tiện khai thác thủy sản cao, hoạt động diễn ra quanh năm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm pháp luật, nhất là tình trạng khai thác IUU. Trước yêu cầu thực tiễn, đơn vị xác định công tác quản lý tàu cá và phòng, chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Nhằm giữ vững an ninh trật tự trên vùng biển Tây Nam, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Tỉnh ủy và Ủy ban Nhân dân tỉnh về phòng, chống khai thác IUU, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông đã chủ động xây dựng kế hoạch, quán triệt đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ; đồng thời triển khai nghiêm túc các biện pháp quản lý, kiểm soát tàu cá.

Bên cạnh đó, đơn vị tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng Kiểm ngư, Công an, Quân sự và các ngành liên quan nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn. Một trong những giải pháp được triển khai quyết liệt là rà soát, quản lý chặt chẽ tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác). Các phương tiện này được lập hồ sơ theo dõi riêng, bố trí lực lượng giám sát tại nơi neo đậu, kiên quyết không cho xuất bến khi chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Song song với đó, công tác kiểm soát tại các trạm Biên phòng được thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình. Từ ngày 1/1/2024 đến 28/2/2026, các trạm kiểm soát thuộc đơn vị đã làm thủ tục xuất bến cho 4.598 lượt tàu với hơn 21.900 lượt ngư dân; làm thủ tục nhập bến cho 4.087 lượt tàu với trên 20.300 lượt ngư dân. Việc kiểm soát chặt chẽ ngay từ cửa khẩu, cảng cá đã kịp thời ngăn chặn nhiều phương tiện không đủ điều kiện ra khơi.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân

Bên cạnh các biện pháp hành chính, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông xác định là giải pháp căn cơ nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của ngư dân.

Từ đầu năm 2024 đến nay, đơn vị đã tổ chức 54 buổi tuyên truyền tập trung với gần 1.900 lượt ngư dân tham gia; cấp phát hơn 800 tờ rơi, 120 lá cờ Tổ quốc, 56 ảnh Bác Hồ và 170 thư kêu gọi của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về chống khai thác IUU, quy định xuất, nhập bến, sử dụng thiết bị giám sát hành trình, cũng như các chế tài xử lý vi phạm.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông thường xuyên có mặt trên biển để quản lý tàu cá và phòng, chống khai thác IUU tại khu vực Hòn Chông. Ảnh: Phương Thùy

Ngoài ra, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông còn thường xuyên tuyên truyền, vận động các chủ tàu hoàn thiện thủ tục đăng ký, đăng kiểm, xin cấp giấy phép khai thác, ký cam kết chấp hành quy định pháp luật khi khai thác hải sản trên biển. Mỗi ngày, cán bộ, chiến sĩ đơn vị tiếp xúc với hàng trăm ngư dân đến làm thủ tục xuất, nhập bến. Đây cũng là thời điểm thuận lợi để những người lính Biên phòng trực tiếp tuyên truyền, nhắc nhở bà con chấp hành quy định pháp luật. Ngoài việc hỗ trợ bà con hoàn tất thủ tục nhanh chóng, cán bộ trạm luôn tranh thủ tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân tuân thủ quy định về chống khai thác IUU. Nhìn chung, đa số ngư dân chấp hành tốt quy định, không khai thác ở vùng biển nước ngoài, không sử dụng ngư cụ cấm, kích điện hay thuốc nổ trong khai thác thủy sản.

Có thể thấy rõ, nhận thức của ngư dân đã có chuyển biến rõ rệt. Phần lớn chủ tàu, thuyền trưởng không còn tình trạng tắt thiết bị giám sát hành trình, không vi phạm vùng biển nước ngoài, không sử dụng các phương tiện khai thác mang tính hủy diệt như xung điện, chất nổ. Ông Trần Văn Đế, trú tại ấp Hòn Chông, xã Kiên Lương, là chủ của 3 chiếc tàu làm dịch vụ hậu cần nghề cá, thu mua thủy sản gần bờ chia sẻ: “Thực hiện những nội dung do các cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông tuyên truyền nên tôi luôn nhắc nhở thuyền trưởng khi ra khơi phải chấp hành nghiêm quy định về xuất, nhập bến, duy trì tín hiệu thiết bị giám sát hành trình và ghi nhật ký khai thác đầy đủ. Tuân thủ quy định của Nhà nước cũng chính là bảo vệ quyền lợi của mình”. Ông Đế khẳng định, việc tuân thủ quy định không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách bảo vệ chính quyền lợi của ngư dân. Từ việc duy trì tín hiệu giám sát hành trình đến ghi chép nhật ký khai thác đầy đủ, tất cả đều góp phần đảm bảo hoạt động khai thác minh bạch, hợp pháp.

Cùng với công tác tuyên truyền và kiểm soát, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Hòn Chông còn đẩy mạnh phối hợp với các lực lượng chức năng như Chi cục Thủy sản-Kiểm ngư, Công an, Quân sự và chính quyền địa phương tổ chức tuần tra trên biển. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, với tổng số tiền xử phạt trên 1 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến việc không duy trì thiết bị giám sát hành trình, khai thác sai vùng, sử dụng ngư cụ không đúng quy định. Việc xử lý nghiêm minh đã tạo tính răn đe, góp phần lập lại trật tự trong hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn. Đáng chú ý, công tác phối hợp liên ngành ngày càng chặt chẽ, hiệu quả. Bên cạnh đó, thông tin về tàu cá cũng được chia sẻ kịp thời giữa các lực lượng, giúp nâng cao năng lực giám sát, phát hiện vi phạm từ sớm, từ xa.