Giữ yên thôn xóm từ những cuộc hòa giải đầy nghĩa tình

Ông Khuất Như Lai chia sẻ về công tác hòa giải tại thôn Thúy Lai. Ảnh N.M

Trao đổi với PV, ông Khuất Như Lai cho biết, thôn Thúy Lai, xã Thạch Thất có hơn 600 hộ dân, gần 2.400 nhân khẩu. Tổ hòa giải thôn Thúy Lai có 12 thành viên, đều là những người am hiểu địa bàn, có uy tín và tinh thần trách nhiệm cao. Thôn Thúy Lai cũng có xảy ra một số mâu thuẫn chủ yếu về tranh chấp ranh giới, mốc giới, va chạm sinh hoạt hoặc những bất đồng trong gia đình,... Đây là những mâu thuẫn tưởng chừng nhỏ, nhưng nếu không được phát hiện và hòa giải kịp thời, rất dễ kéo dài, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm. Chính vì vậy, quan điểm xuyên suốt của tổ hòa giải thôn là “phát hiện sớm, vào cuộc sớm, giải quyết bằng tình cảm gắn với pháp luật”.

Ông Khuất Như Lai cho biết thêm, tổ hòa giải có quan điểm rất rõ ràng là không chờ người dân gửi đơn hay mâu thuẫn bùng phát thì tổ mới vào làm việc mà khi nắm được thông tin về tranh chấp, mâu thuẫn, các thành viên tổ hòa giải đã chủ động tìm đến từng gia đình, lắng nghe từng bên trình bày, phân tích đúng – sai một cách nhẹ nhàng, thuyết phục hóa giải mâu thuẫn. Bên cạnh đó, tổ hòa giải còn phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc, mời những người có uy tín trong dòng họ, trong thôn cùng tham gia tác động, tạo sự đồng thuận từ bên trong gia đình và cộng đồng dân cư. “Nhiều khi công việc hòa giải chiếm gần hết thời gian sinh hoạt gia đình, có tuần chỉ ăn cơm nhà được một bữa, nhưng mọi người đều xác định đây là việc chung, việc giữ bình yên thôn xóm nên ai cũng cố gắng”, ông Lai chia sẻ.

Một trong những vụ việc điển hình mà ông Khuất Như Lai nhớ nhất là vụ tranh chấp ranh giới đất giữa hai hộ dân tại xóm Đình, xảy ra vào giữa năm 2025. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc gia đình ông A tiến hành xây dựng lại nhà ở và gia đình ông A có ý kiến vì nghi ngờ phần đất bị nhà ông B là hàng xóm lấn sang. Ông B là người dân địa phương nhưng đã đi làm ăn xa, không sinh sống ở quê, chỉ có đất ở quê. Ngay khi phát sinh mâu thuẫn, tổ hòa giải đã chủ động liên hệ với gia đình ông A để nghe trình bày cũng như liên hệ với ông B và mời ông về địa phương để trao đổi. Những ngày đầu, hai bên còn nhiều bức xúc, chưa tìm được tiếng nói chung. Tuy nhiên, với sự kiên trì của tổ hòa giải, sự phối hợp của lãnh đạo thôn, Mặt trận tổ quốc và sự tham gia của người có uy tín trong thôn, từng khúc mắc được tháo gỡ dần.

Thay vì áp đặt đúng – sai một cách cứng nhắc, tổ hòa giải đã phân tích cho các bên hiểu rõ: đất đai có thể đo đạc, điều chỉnh, nhưng tình cảm láng giềng nếu sứt mẻ thì rất khó hàn gắn. Trên cơ sở đó, tổ hòa giải linh hoạt vận dụng các quy định pháp luật về đất đai, kết hợp với việc cung cấp thông tin mốc giới từ địa chính xã để các bên cùng nhìn nhận khách quan. Sau gần một tuần kiên trì vận động, hai hộ đã thống nhất lại mốc giới, tự nguyện thỏa thuận, chấm dứt tranh chấp trong không khí đồng thuận, giữ được tình làng nghĩa xóm. Theo ông Lai, điều tâm đắc nhất trong vụ việc này là sự tin tưởng của người dân đối với tổ hòa giải và chính quyền thôn. “Khi người dân đã tin, đã nghe, thì công tác tuyên truyền, vận động mới thực sự phát huy hiệu quả”, ông Khuất Như Lai chia sẻ.

Ông Khuất Như Lai chia sẻ thêm, tổ hòa giải tại thôn không chỉ giải quyết tranh chấp đất đai, mà còn tham gia nhiều vụ việc liên quan đến mâu thuẫn gia đình. Một trường hợp xảy ra vào năm 2023 để lại nhiều cảm xúc cho các thành viên tổ hòa giải là mâu thuẫn giữa một cặp vợ chồng đứng trước nguy cơ ly hôn. Nguyên nhân mâu thuẫn xuất phát từ khó khăn kinh tế, cộng với thói quen rượu chè của người chồng khiến không khí gia đình căng thẳng kéo dài.

Khi người vợ bày tỏ ý định ly hôn, tổ hòa giải đã nhanh chóng vào cuộc. Không chỉ tổ chức buổi làm việc chính thức, các thành viên còn nhiều lần đến tận nhà, gặp gỡ riêng từng người, phân tích thiệt hơn, tác động bằng tình cảm gia đình, trách nhiệm làm cha, làm mẹ. Với ông Khuất Như Lai, mỗi vụ hòa giải thành công, thôn xóm yên bình, người dân nhìn nhau vẫn giữ được nụ cười là ông cũng như các thành viên tổ hòa giải cảm thấy vui vẻ, công việc thầm lặng của các thành viên tổ hòa giải đã góp phần xây dựng cộng đồng dân cư ổn định, văn minh.

Công Phương