Gỡ điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển minh bạch

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Sáng 31/7, tại phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra Hội nghị “Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong kinh doanh bất động sản”. Hội nghị do Cục Pháp luật Dân sự-Kinh tế, Bộ Tư pháp tổ chức. Tham dự hội nghị có các công chứng viên, đại diện các hiệp hội nghề nghiệp có liên quan. Hội nghị cũng lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Hội nghị là diễn đàn để các doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia và cơ quan quản lý cùng trao đổi, góp ý cho các dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật có tác động lớn, hướng tới xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Qua đó tháo gỡ các rào cản pháp lý, tạo môi trường đầu tư minh bạch, công khai nhằm khơi thông nguồn lực cho thị trường bất động sản. Từ đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” của Chính phủ.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật Dân sự-Kinh tế phát biểu. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật Dân sự-Kinh tế cho biết Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho thị trường, song nhiều quy định đã bộc lộ bất cập trước yêu cầu phát triển mới, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Do đó cần sửa đổi cho phù hợp, kịp thời với bối cảnh mới.

“Cơ quan soạn thảo xác định mục tiêu của lần sửa đổi này là xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đất đai, Luật Nhà ở và các luật có liên quan”, bà Lê Thị Hoàng Thanh chia sẻ.

Được biết, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được dự thảo, xây dựng theo hướng tinh gọn, còn 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023. Trọng tâm của luật sửa đổi lần này là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; cải cách điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính; phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời bổ sung các cơ chế mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và điều tiết thị trường.

Các đại biểu dự hội nghị. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Các chuyên gia bất động sản, luật sư đánh giá cao những định hướng trong luật sửa đổi nói trên khi đã kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, đồng thời bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm tăng cường công khai, minh bạch thị trường, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản.

“Đây là những nội dung quan trọng góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước cũng như bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp”, một ý kiến nêu tại hội nghị.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) kiến nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các mô hình kinh doanh bất động sản mới; hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử; bổ sung cơ chế quản lý đối với cá nhân kinh doanh bất động sản; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu và mã số định danh cho đội ngũ môi giới nhằm nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường.

Một góc phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

HoREA đề xuất điều chỉnh quy định về đặt cọc theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và khách hàng và kiến nghị hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng dự án theo hướng cho phép bên nhận chuyển nhượng kế thừa các quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư, kể cả nghĩa vụ tài chính, thay vì coi đây là rào cản tuyệt đối đối với giao dịch.

Bên cạnh đó, HoREA cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua căn hộ lưu trú trong các dự án du lịch nghỉ dưỡng với giới hạn phù hợp. Theo HoREA, giải pháp này sẽ góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh của thị trường bất động sản Việt Nam và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo luật sư Phạm Thị Thu Trang, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh khó khăn hiện nay không xuất phát từ việc thiếu quy định pháp luật mà chủ yếu do sự chồng chéo giữa các luật có liên quan đến Luật Kinh doanh bất động sản như: Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Nhà ở. Sự chồng chéo này dẫn đến thời gian thực hiện dự án bị kéo dài, chi phí đầu tư gia tăng.

Một dự án du lịch, nghỉ dưỡng ở ven biển Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Đồng thời cần tập trung xử lý ba nhóm “điểm nghẽn” lớn đang cản trở hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản, gồm: Trình tự, thủ tục đầu tư, triển khai dự án; tiếp cận, sử dụng đất; và các quy định liên quan đến chuyển nhượng dự án.

Từ đó, luật sư này kiến nghị các dự thảo luật cần được thực hiện theo hướng đồng bộ giữa các đạo luật có liên quan. Và cần tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp sẽ được Cục Pháp luật Dân sự-Kinh tế tổng hợp, phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, để hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng như các chính sách pháp luật liên quan.