Gỡ khó trên công trường APEC 2027

Công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027 đang được thi công cầm chừng.

Nỗi lo nhiên liệu, giải phóng mặt bằng

Những ngày này, Phú Quốc đang ở cao điểm mùa khô. Nắng gắt và gió biển tạo ra điều kiện lý tưởng nhất trong năm để đẩy mạnh tiến độ trên một công trường rộng lớn. Thế nhưng, trên trục Đường tỉnh 975 (ĐT975) - tuyến xương sống nối liền Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với phía nam đảo, không khí hối hả dường như đang bị chững lại bởi nguồn cung nhiên liệu gián đoạn và giá tăng cao.

Ông Hoàng Hương Sơn, Chỉ huy trưởng nhà thầu An Phát, đơn vị trực tiếp thi công dự án ĐT975 lo âu: “Trung bình mỗi ngày, công trường cần từ 7.000-10.000 lít dầu để vận hành khoảng 100 thiết bị thi công. Khi nguồn cung gián đoạn và giá leo thang, chúng tôi rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan”.

Theo ông Sơn, nhiên liệu cung ứng chậm buộc nhà thầu phải đưa ra quyết định cắt giảm số lượng máy móc, đồng nghĩa với việc phải tạm giãn các mũi thi công hoặc hoạt động cầm chừng. “Nếu Nhà nước không có cơ chế hỗ trợ giá hoặc điều tiết nguồn cung kịp thời, nhà thầu rất khó xoay xở chi phí để duy trì hoạt động lâu dài”, ông Sơn nhấn mạnh.

Dự án ĐT975 chỉ là một trong số 21 dự án hạ tầng chiến lược phục vụ APEC 2027. Danh sách này bao gồm các công trình giao thông đối ngoại, chỉnh trang đô thị, hạ tầng kỹ thuật cho đến các trung tâm hội nghị và dịch vụ cao cấp.

Không chỉ thiếu nhiên liệu cho máy móc, theo báo cáo từ các dự án trọng điểm như Khu tái định cư An Thới, Hồ Suối Lớn…, tiến độ chậm trễ so với kế hoạch từ 40-60 ngày do giải phóng mặt bằng. Cụ thể, tại Khu tái định cư An Thới, dù đã bàn giao được 5,6ha nhưng tiến độ thi công thực tế đang bị kéo lùi khoảng 60 ngày. Chính quyền đặc khu đã không ngừng vận động, tính đến phương án cưỡng chế để bàn giao mặt bằng cho nhà thầu, nhưng vẫn còn nhiều hộ dân chưa nhận tiền bồi thường, tạo ra điểm nghẽn chưa có lời giải dứt điểm.

Tương tự, Khu tái định cư Hồ Suối Lớn chậm trễ khoảng 49 ngày so với kế hoạch do phải điều chỉnh quy hoạch, kéo theo các bước thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường chậm. Đến nay, hàng chục trường hợp vẫn chưa liên hệ được để đo đạc, kiểm đếm do vắng chủ…

Dự án đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc có tổng diện tích mở rộng khoảng 201ha, nhưng đến nay mới đo đạc được khoảng 74ha. Đáng chú ý, có hơn 14ha đất vắng chủ, không liên hệ được hoặc không hợp tác, tranh chấp, sẽ phải niêm yết và đăng thông tin trên phương tiện truyền thông đại chúng, đồng thời đo đạc, kiểm đếm vắng chủ, dự tính vào ngày 25/3…

Nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn

Chưa đầy 18 tháng nữa là đến thời điểm APEC 2027 khởi động. Trong bối cảnh các dự án vừa làm vừa chờ, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc không khỏi sốt ruột. Ngay sau buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh An Giang, mới đây, đặc khu Phú Quốc đã lập đoàn công tác đi vận động, xử lý lấn chiếm trên tuyến huyết mạch ĐT975. Đoàn công tác đã trực tiếp đến từng hộ dân để giải thích, vận động người dân chấp hành chủ trương, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công dự án. Đối với những trường hợp không hợp tác, không tự nguyện thực hiện, cơ quan chức năng sẽ lập biên bản vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa, công tác giải phóng mặt bằng của các dự án đang đối mặt nhiều khó khăn do nguồn gốc đất đai phức tạp. “Để đạt sự đồng thuận, Phú Quốc đã tăng cường tuyên truyền, vận động và linh hoạt áp dụng các chính sách bồi thường thỏa đáng, đúng giá, hài hòa lợi ích cho người dân. Đáng chú ý, chính quyền còn khuyến khích các nhà đầu tư thưởng thêm 5%-10% giá trị bồi thường cho những hộ dân bàn giao mặt bằng sớm”, ông Khoa cho biết thêm.

Phát biểu tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ gần nhất, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải khẳng định: “Các công trình phục vụ APEC là hình ảnh, là uy tín quốc gia. Quá trình triển khai chắc chắn sẽ phát sinh vướng mắc, nhưng các đơn vị phải chủ động phối hợp, làm đến đâu dứt điểm đến đó, tránh tình trạng sai sót phải làm đi làm lại gây lãng phí thời gian quý báu”.

Tuy nhiên, tại một số dự án chỉnh trang đô thị và hạ tầng kỹ thuật, việc bàn giao mặt bằng vẫn đang chậm. Một số hộ dân chưa đồng thuận về phương án bồi thường, hoặc các thủ tục đo đạc, kiểm đếm gặp trục trặc về pháp lý nguồn gốc đất, vốn là vấn đề phức tạp tại Phú Quốc nhiều năm qua. Để giải quyết tình trạng này, tỉnh An Giang cũng đã thành lập các tổ công tác đặc biệt, trực tiếp xuống địa bàn để đối thoại và vận động người dân. Phương châm được đưa ra là: Linh hoạt và quyết liệt.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cho biết, địa phương đang áp dụng phương pháp thi công cuốn chiếu để tận dụng tối đa thời gian. “Đối với những khu vực chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, chúng tôi ưu tiên làm trước các đoạn đã có mặt bằng sạch. Chủ đầu tư và nhà thầu phải triển khai ngay, không chờ đợi cả tuyến. Mục tiêu cuối cùng là giữ được tiến độ tổng thể của toàn bộ dự án”, ông Mừng nhấn mạnh. Sự linh hoạt này giúp các công trường không rơi vào trạng thái “đắp chiếu” hoàn toàn, đồng thời tạo ra áp lực để các bộ phận chức năng phải đẩy nhanh tốc độ xử lý hồ sơ bồi thường.

Theo lộ trình đã được phê duyệt, tất cả các công trình phục vụ APEC 2027 phải hoàn thành và đi vào vận hành thử nghiệm từ 3-6 tháng trước khi sự kiện chính thức diễn ra. Điều này có nghĩa “deadline” thực tế không phải là năm 2027, mà là ngay từ cuối năm 2026.

QUỐC TRINH