Gỡ nút thắt vốn, NHNN muốn mở thêm kênh huy động

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Ngân hàng thương mại nêu 5 khó khăn về nguồn vốn

Trao đổi tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" vừa qua, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, dưới góc độ một ngân hàng thương mại, Vietcombank đang gặp 5 nhóm khó khăn, vướng mắc.

Thứ nhất, khó khăn trong việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng cho nền kinh tế.

Thứ hai, tình trạng mất cân đối về nguồn vốn.

Thứ ba, chi phí vốn được dự báo sẽ tăng trong thời gian tới.

Thứ tư, những vấn đề liên quan đến nguồn cung ngoại tệ và tỷ giá.

Thứ năm, các chính sách liên quan đến tài sản bảo đảm, cũng như việc địa phương điều chỉnh quy hoạch ảnh hưởng đến giá trị tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

Theo đó, ông Nguyễn Thanh Tùng cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10%, tỷ lệ đầu tư của nền kinh tế cần đạt khoảng 40% GDP. Tuy nhiên, theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước mới đạt khoảng 36,5% GDP. Nếu loại trừ khu vực kinh tế phi chính thức thì nguồn tiết kiệm trong nước còn thiếu hụt nhiều hơn.

Hiện nay, Vietcombank cho biết luôn tuân thủ tuyệt đối chỉ đạo của Chính phủ và NHNN về mặt bằng lãi suất huy động. Vì vậy, nguồn vốn huy động của ngân hàng đang thiếu so với nhu cầu tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) mà NHNN cho phép là 80%, trong khi Vietcombank hiện duy trì dưới 70%, bảo đảm mức an toàn cao và kiểm soát thanh khoản tốt.

Ông Nguyễn Thanh Tùng khẳng định Vietcombank cam kết trong mọi tình huống đều bảo đảm thanh khoản cho ngân hàng cũng như cho thị trường. Thời gian qua, ngân hàng vẫn cung ứng đầy đủ nguồn vốn để hỗ trợ thanh khoản của hệ thống.

Do đó, từ thực tế trên, lãnh đạo Vietcombank nhận định nguồn tích lũy trong nước sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế, đặc biệt khi nhiều dự án quy mô lớn sẽ được triển khai trong thời gian tới. Vì vậy, giải pháp tất yếu là huy động thêm nguồn vốn từ bên ngoài.

Vietcombank đề xuất Bộ Tài chính nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế. Theo ngân hàng, với uy tín hiện nay của Việt Nam trên thị trường quốc tế, việc phát hành trái phiếu có thể đạt mức lãi suất thuận lợi hơn so với để từng doanh nghiệp tự huy động vốn.

Bên cạnh đó, Vietcombank cũng mong muốn thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, được phát triển mạnh hơn. Hiện quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp chỉ tương đương khoảng 10% GDP, thấp hơn nhiều so với Thái Lan, Malaysia và Trung Quốc.

Ngân hàng cũng cho rằng ngành ngân hàng có thể tham gia hỗ trợ thông qua cơ chế nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành trái phiếu. Theo Vietcombank, nhiều nhà đầu tư vẫn chưa thực sự yên tâm với tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp như bất động sản hoặc tài sản hình thành từ vốn vay. Nếu ngành ngân hàng và ngành tài chính phối hợp đồng bộ thì sẽ tạo thêm động lực cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển.

Thống đốc NHNN Việt Nam Phạm Đức Ấn - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thống đốc Phạm Đức Ấn: Sẽ nghiên cứu thêm nhiều cơ chế hỗ trợ nguồn vốn

Trao đổi về các kiến nghị của Vietcombank, Thống đốc NHNN Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết: Đối với vấn đề chi phí cho vay hoặc bảo lãnh, khi các ngân hàng trong nước phải vay vốn từ nước ngoài để huy động nguồn lực thì chi phí chắc chắn sẽ tăng.

Ông Phạm Đức Ấn cho rằng để có những chính sách đặc thù, doanh nghiệp Việt Nam có thể trực tiếp làm việc với nhau để xây dựng cơ chế phù hợp, còn NHNN sẽ tham gia xem xét trong quá trình này.

Đồng thời, Thống đốc đánh giá Vietcombank đã nêu ra nhiều vấn đề sát với thực tế. Theo Thống đốc, thời gian qua NHNN điều hành chính sách lãi suất trong điều kiện rất khó khăn do nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng cao, trong khi khả năng huy động vốn còn hạn chế.

Ông Phạm Đức Ấn phân tích khi nền kinh tế tập trung thúc đẩy tăng trưởng và mở rộng tín dụng thì nếu nguồn vốn thiếu hụt, lãi suất huy động sẽ tăng. Khi lãi suất đầu vào tăng thì lãi suất cho vay cũng tăng theo, từ đó tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Vì vậy, NHNN đã nỗ lực giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất và các ngân hàng thương mại cũng thống nhất không cạnh tranh huy động vốn bằng mọi giá để duy trì lãi suất đầu ra ở mức hợp lý.

Đối với đề xuất huy động vốn từ nước ngoài, Thống đốc cho biết NHNN đang tính toán phương án triển khai và chắc chắn sẽ tham gia. Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ nhu cầu vốn của nền kinh tế để phối hợp với NHNN thực hiện nội dung này.

Liên quan đến cho vay ngoại tệ, ông Phạm Đức Ấn cho biết NHNN đang nghiên cứu áp dụng đối với một số đối tượng. Theo đó, doanh nghiệp nhập khẩu phục vụ đầu tư có thể được xem xét cho vay ngoại tệ. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu khả năng mở rộng thêm đối tượng áp dụng trong thời gian tới.

Về cơ cấu nguồn vốn của hệ thống ngân hàng, Thống đốc cho biết hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động là ngắn hạn, trong khi nguồn vốn trung và dài hạn chỉ chiếm khoảng 20%. Trong khi đó, nhu cầu vay trung và dài hạn của doanh nghiệp hiện rất lớn.

Ông Phạm Đức Ấn nhấn mạnh trong quá trình điều hành, mỗi tổ chức tín dụng phải chịu trách nhiệm kiểm soát an toàn hoạt động của mình, vừa hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, vừa bảo đảm an toàn cho toàn hệ thống ngân hàng.

Cuối cùng, đối với đề xuất liên quan đến tài sản bảo đảm phục vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp, Thống đốc NHNN Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết NHNN đã báo cáo Chính phủ và sẽ đưa nội dung này vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng.

"Quy định mới sẽ cho phép ngân hàng thương mại được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản phục vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành một kênh hỗ trợ thị trường vốn phát triển, đồng thời chia sẻ bớt nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp với hệ thống ngân hàng", Thống đốc Phạm Đức Ấn nói.