Gỡ rào cản, giúp trẻ em tiếp cận dịch vụ bảo vệ

Bà Dương Ngọc Linh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Phụ nữ và Phát triển phát biểu tại sự kiện. Ảnh: PV

Theo bà Dương Ngọc Linh - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Phụ nữ và Phát triển, việc có chính sách, đường dây tiếp nhận thông tin và cơ sở cung cấp dịch vụ chưa đồng nghĩa với việc mọi trẻ em đều có thể tiếp cận sự hỗ trợ phù hợp. Trên thực tế, nhiều trẻ, đặc biệt là những em từng trải qua bạo lực, xâm hại, phải đối mặt với không ít rào cản khi tìm kiếm sự giúp đỡ.

Nỗi sợ hãi, mặc cảm, tâm lý lo bị trách móc hoặc không được tin tưởng khiến các em ngần ngại chia sẻ. Một số trẻ chưa nhận diện được hành vi xâm hại, không biết tìm đến ai hoặc phụ thuộc vào người lớn trong quyết định tiếp cận dịch vụ. Ngay cả khi đã lên tiếng, các em vẫn có thể không được lắng nghe, tin tưởng hoặc hỗ trợ kịp thời.

Khinh khí cầu mang nhiều thông điệp về nhu cầu lắng nghe chia sẻ ở trẻ được trình bày tại sự kiện.

Từ thực tiễn hoạt động, bà Dương Ngọc Linh cho biết, trong 19 năm, Ngôi nhà Bình yên đã hỗ trợ 1.978 phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực, xâm hại và mua bán người, đến từ 34 tỉnh, thành phố, thuộc 18 nhóm dân tộc.

Đáng chú ý, gần một nửa số người được hỗ trợ là trẻ em. Trong nhóm này, 76% là nạn nhân của bạo lực gia đình và xâm hại tình dục; số còn lại là nạn nhân của mua bán người.

Những số liệu trên cho thấy nhu cầu được bảo vệ của trẻ em cũng như tính chất phức tạp của các vấn đề mà hệ thống hỗ trợ đang phải giải quyết. Đối với trẻ từng chịu tổn thương, việc kể lại những gì đã xảy ra có thể đòi hỏi sự can đảm rất lớn. Vì vậy, bên cạnh khuyến khích trẻ mạnh dạn lên tiếng, gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng cần tạo dựng môi trường an toàn, nơi các em được tôn trọng, tin tưởng và không bị đổ lỗi.

Ông Nguyễn Ngọc Anh, chuyên gia bảo vệ trẻ em của UNICEF tại Việt Nam. Ảnh: PV

Ông Nguyễn Ngọc Anh, chuyên gia bảo vệ trẻ em của UNICEF tại Việt Nam cho rằng, việc đặt tiếng nói và trải nghiệm của trẻ em ở vị trí trung tâm là yếu tố quan trọng để xây dựng hệ thống dịch vụ hỗ trợ hiệu quả. Theo ông, khi trẻ đã vượt qua những rào cản tâm lý để chia sẻ vấn đề của mình, trách nhiệm tìm kiếm, kết nối các dịch vụ hỗ trợ không nên tiếp tục đặt lên vai các em hoặc gia đình. Thay vào đó, hệ thống bảo vệ trẻ em cần chủ động tiếp nhận thông tin, phối hợp giữa các đơn vị và triển khai giải pháp phù hợp với từng trường hợp.

Điều này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực phúc lợi xã hội, y tế, giáo dục, công an, tư pháp và các dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng. Mỗi đơn vị thực hiện chức năng riêng nhưng cần phối hợp theo quy trình thống nhất, bảo đảm trẻ được bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ phục hồi liên tục.

Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: PV

Một trong những vấn đề cần khắc phục là tình trạng trẻ phải kể lại trải nghiệm bị bạo lực, xâm hại nhiều lần trước những cơ quan, cá nhân khác nhau. Việc tiếp nhận thiếu phối hợp hoặc không thân thiện có thể khiến các em chịu thêm áp lực tâm lý, làm gia tăng những tổn thương vốn đã phải trải qua.

"Do đó, hệ thống hỗ trợ cần được tổ chức theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận và thân thiện với trẻ em. Các em không cần phải tự xác định cơ quan nào phụ trách điều tra, đơn vị nào cung cấp trợ giúp pháp lý hay nơi nào thực hiện điều trị tâm lý. Điều quan trọng là ngay từ khi tìm kiếm sự giúp đỡ, trẻ phải cảm nhận được mình đang được bảo vệ và có người đồng hành" - ông Ngọc Anh chia sẻ.

Đại diện UNICEF khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam và các đối tác nhằm tăng cường hệ thống bảo vệ trẻ em, nâng cao năng lực đội ngũ cung cấp dịch vụ, thúc đẩy phối hợp liên ngành và phát triển các dịch vụ thân thiện, dễ tiếp cận.

Thông điệp từ diễn đàn nhấn mạnh rằng, bảo vệ trẻ em không chỉ là khuyến khích các em lên tiếng mà còn là trách nhiệm lắng nghe, tin tưởng và hành động kịp thời của người lớn cùng các cơ quan chức năng.