Góc nhìn chiến sự Trung Đông: Không để bom đạn thay đàm phán
Chưa có cuộc chiến nào lại ẩn chứa nhiều biến số, biến động cực nhanh, khó đoán định như cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông.
Ngừng bắn rồi lại dội bom. Đàm phán, rồi lại thôi.
Sự thay đổi nhanh đến bất ngờ, lặp đi, lặp lại. Vừa mới khiến người ta vỡ òa, nhưng cũng chỉ trong tích tắc, quyết định ấy lại bị đảo ngược. Khiến người ta từ vui sướng đến hụt hẫng chỉ trong một cái chớp mắt.
Cơ sở lưu trữ dầu bốc cháy ở Hodeida (Yemen) sau cuộc không kích của Israel nhằm trả đũa cuộc tấn công bằng UAV của Houthi vào Tel Aviv. Ảnh: Getty Images
Diễn biến xung đột liên tục thay đổi theo những phát ngôn "sáng nắng chiều mưa" của Tổng thống Mỹ làm tất cả các giới, từ quân sự đến ngoại giao, từ quan chức tới dân thường, đều mệt mỏi chạy theo.
Chính sự bất nhất của những nhà lãnh đạo cao nhất đang thực sự trở thành biến số khó đoán định nhất, khiến cánh cửa hòa bình có thể khép lại bất cứ lúc nào. Trong khi đó, những tiếng nói ngoại giao chưa kịp mở lời đã tắt lịm trước tiếng bom nổ, trước sức mạnh quân sự áp đảo.
Câu hỏi là tại sao một tuyên bố ngừng bắn mang lại hy vọng chưa tồn tại được vài giờ, thì đã lại có một tuyên bố mới, kèm theo những điều kiện bổ sung khiến đối thủ khó mà “nuốt trôi”, không khác gì ép đối phương phải xóa bỏ lệnh ngừng bắn?
Phải chăng sự bất nhất kia nhằm mục đích: Lấy bom đạn thay ngôn ngữ ngoại giao, lấy sức mạnh cường quyền che đậy mưu đồ lợi ích.
Thế giới lo ngại, rồi mai đây, điều này sẽ thành tiền lệ, dần trở thành đặc trưng chiến tranh trong tương lai. Nhưng số ít người thì mỉa mai, đây chỉ là cách hành xử đặc trưng của một cá nhân, trong một giai đoạn nhất định.
Nhìn vào tài khóa của nước Mỹ dành cho “bom đạn”: Tăng chi tiêu quân sự lên 1.000 tỷ USD và đề xuất tăng thêm 50% lên 1.500 tỷ USD; còn “ngoại giao”, tháng 7-2025, Mỹ sa thải 1.300 nhân viên Bộ Ngoại giao... thì sẽ hiểu.
Chuyện đã rõ! Không lạ khi có quan chức Mỹ nói rằng, nếu không tuân theo những gì Mỹ muốn, thì hãy “đàm phán bằng bom đạn”.
Khi các nước lớn công khai dùng vũ lực thay đối thoại, và khi cách hành xử này được phổ biến rộng rãi, trật tự toàn cầu sẽ thay đổi lớn.
Nhưng, xã hội văn minh không chấp nhận dùng bom đạn để đàm phán. Như triết gia, nhà thơ người Mỹ Ralph Waldo Emerson nói: “Hòa bình không thể đạt được qua bạo lực, chỉ có thể đạt được qua sự thông cảm”.
Tin nóng
Giá dầu thế giới chốt phiên 9/4 tăng 1%, nhưng vẫn ở mức dưới 100 USD/thùng.
Nguồn thu từ dầu mỏ của Nga được dự báo tăng mạnh trong tháng này, khi cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng toàn cầu leo thang.
Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp sau khi hai bên thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, song nhiều bất đồng cốt lõi vẫn chưa được giải quyết.
Tàu MSG treo cờ Gabon đã di chuyển qua eo biển Hormuz, mang theo khoảng 7.000 tấn dầu của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), và đang trên đường tới Aegis Pipavav, Ấn Độ.
Ông Kamal Kharazi, cố vấn cấp cao của lãnh tụ tối cao Iran, đã qua đời sau khi bị thương trong một cuộc tấn công mà Tehran cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện nhằm vào nhà riêng của ông hồi đầu tháng này.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt khi Iran đưa ra điều kiện mở lại tuyến hàng hải, châu Âu lập lực lượng hộ tống, còn thị trường vẫn bất an.
Tin mới
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố chiến thắng trước Mỹ và Israel, sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz sang một giai đoạn mới.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã công bố một bản đồ về các tuyến đường thay thế để các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/4 (giờ địa phương) đã đưa ra cảnh báo đối với Iran sau khi xuất hiện thông tin cho rằng Tehran đang xem xét thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Kamal Kharazi, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei kiêm người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về Quan hệ Đối ngoại, đã qua đời vì vết thương nghiêm trọng trong vụ pháo kích Tehran gần đây.
Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump vừa lên tiếng phủ nhận thông tin cho rằng bà có mối quan hệ với tỷ phú Jeffrey Epstein và khẳng định bà không phải là nạn nhân của ông ta. Phát biểu này đưa vấn đề Epstein trở lại tâm điểm chú ý, sau khi chồng bà tìm cách khép lại câu chuyện.
Iran tuyên bố chiến thắng dù thiệt hại, sẽ nâng việc quản lý Hormuz lên tầm cao mới, trong khi ông Trump phản đối việc thu phí tàu qua eo biển này.
Tháng 4/1980, chính quyền Tổng thống Mỹ Carter thực hiện giải cứu con tin. Cuộc giải cứu bất thành.Lượng xuất khẩu dầu của Iran lại giảm xuống. Tất cả những điều này tiếp tục gây ra cơn sốt dầu.
Điện Kremlin thông báo, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ nhân dịp Lễ Phục sinh của Chính thống giáo. Ngay sau thông báo của Điện Kremlin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết, Kiev sẽ tuân thủ biện pháp này.