Góc nhìn văn hóa: Chia sẻ 'trăn trở vì nhiều việc mới đặt nền móng' của cựu Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc

Rời cương vị khi nhiều kế hoạch còn đang triển khai, những chia sẻ của ông Nguyễn Duy Ngọc không chỉ là nỗi trăn trở cá nhân mà còn gợi mở một lát cắt văn hóa trong quản trị đô thị: Phát triển không phải là những kết quả tức thời, mà là hành trình bền bỉ đặt nền móng, khơi dậy tinh thần dấn thân và tạo đà cho sự tiếp nối vì tương lai Thủ đô.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc phát biểu chia tay lãnh đạo Hà Nội. Ảnh: TTXVN.

Tinh thần “khai mở”, dấn thân trong quản trị đô thị

Chỉ trong một quãng thời gian 5 tháng trên cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội, ông Nguyễn Duy Ngọc đã để lại dấu ấn không chỉ bằng những con số hay các dự án cụ thể, mà sâu hơn là một trạng thái tinh thần – thứ có thể gọi là “khí thế chuyển động”. Khi ông chia sẻ về những trăn trở vì nhiều việc mới chỉ kịp đặt nền móng, điều đó không đơn thuần là sự dang dở của công việc hành chính, mà phản ánh một lát cắt văn hóa trong cách nhìn về phát triển: Phát triển như một tiến trình liên tục, cần người khởi xướng, người tiếp nối và cả sự kiên trì của cộng đồng.

Trong bối cảnh một đô thị có chiều sâu lịch sử và cấu trúc xã hội phức tạp như Hà Nội, mọi cải cách đều không thể là những cú “bẻ lái” đột ngột. Việc định hình ba trụ cột phát triển (thể chế, quy hoạch, mô hình phát triển) hay xác lập các trục trách nhiệm không chỉ mang tính kỹ trị, mà còn là hành động “đặt nền văn hóa quản trị” – nơi tính minh bạch, trách nhiệm và sự phối hợp được đề cao. Ở góc nhìn này, những gì ông Ngọc gọi là “nền móng” thực chất là phần khó nhất: Thay đổi tư duy, tạo dựng niềm tin và khơi dậy tinh thần dám làm.

Đáng chú ý, ông thẳng thắn thừa nhận phong cách làm việc quyết liệt, thậm chí có lúc gây áp lực. Điều này, nếu nhìn từ lăng kính văn hóa công vụ, lại cho thấy một chuyển dịch đáng kể: Từ tâm lý an toàn, né tránh trách nhiệm sang tinh thần dấn thân, chấp nhận va chạm để đạt hiệu quả. Những cuộc họp căng thẳng hay yêu cầu tiến độ cao không chỉ là biểu hiện của áp lực hành chính, mà còn là cách “kích hoạt” một hệ thống vốn quen với sự trì trệ.”

Nhưng dấu ấn không thể phủ nhân mà phải thừa nhân rằng, nếu không dấn thân, chỉ đạo quyết liệt của cựu Bí thư Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc thì không thể hoàn thành dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng đường vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục dài hơn 2,2 km vào 2 tháng cuối năm 2025. Dự án này từng được phê duyệt năm 2017 và dự kiến hoàn thành năm 2020, là dự án giao thông trọng điểm của thành phố nhằm giảm tải áp lực giao thông cho khu vực nội đô nhưng chỉ “nói” chứ “không làm”. Đến khi cựu Bí thư Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc dấn thân vào cuộc chỉ đạo quyết liệt trong vòng vài tháng thì làm xong giải phóng mặt bằng để thi công.

Chính vì vậy, “trăn trở” ở đây không phải là cảm xúc cá nhân, mà là biểu hiện của một kiểu lãnh đạo coi trọng tính liên tục của công việc công. Người khởi xướng hiểu rằng giá trị của mình không nằm ở việc hoàn thành trọn vẹn, mà ở việc mở ra một quỹ đạo phát triển đủ rõ để người kế nhiệm có thể tiếp tục. Điều này đặc biệt quan trọng trong quản trị đô thị – nơi mọi chính sách đều cần thời gian để “thấm” vào đời sống - "Nói đi đôi với làm", làm là phải có kết quả cụ thể đo, đếm được !

Từ "nền móng" đến thực hiện

Những điều còn dang dở mà ông Nguyễn Duy Ngọc nhắc đến cũng phản chiếu rõ những “điểm nghẽn” mang tính cấu trúc của Hà Nội: Từ quy hoạch thiếu đồng bộ, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường đến việc chưa phát huy trọn vẹn vai trò trung tâm lan tỏa. Đây không chỉ là các vấn đề kỹ thuật, mà là thách thức văn hóa – bởi chúng liên quan trực tiếp đến thói quen sống, cách ứng xử và mức độ đồng thuận xã hội.

Ông Nguyễn Duy Ngọc và ông Trần Đức Thắng ký biên bản bàn giao nhiệm vụ Bí thư Thành ủy Hà Nội. Ảnh: TTXVN

Chẳng hạn, câu chuyện giao thông không chỉ là xây thêm đường hay metro, mà còn là thay đổi hành vi di chuyển của người dân. Vấn đề môi trường không chỉ nằm ở công nghệ xử lý, mà còn ở ý thức cộng đồng. Hay quy hoạch đô thị không chỉ là bản vẽ, mà là sự dung hòa giữa bảo tồn và phát triển – một bài toán luôn nhạy cảm ở Hà Nội, nơi mỗi không gian đều gắn với ký ức và bản sắc.

Trong bối cảnh đó, việc “đặt nền móng” có thể hiểu là tạo ra một hệ quy chiếu mới cho phát triển: Nơi các quyết sách không chỉ hướng đến tăng trưởng kinh tế (như con số GRDP hơn 63 tỷ USD hay mức tăng trưởng 8,16%), mà còn phải giải quyết hài hòa các giá trị văn hóa, xã hội và môi trường. Đây chính là điểm khó, bởi nó đòi hỏi sự kiên trì vượt qua tư duy nhiệm kỳ – một căn bệnh không hiếm trong quản lý công.

Việc chuyển giao vị trí Bí thư Thành ủy cho ông Trần Đức Thắng vì thế không chỉ là thay đổi nhân sự, mà còn là phép thử cho tính kế thừa của hệ thống. Những gì đã khởi động có được tiếp tục hay không phụ thuộc vào khả năng duy trì “khí thế chuyển động” mà người tiền nhiệm đã khơi dậy. Nếu tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm tiếp tục được nuôi dưỡng, thì những nền móng kia sẽ có cơ hội trở thành công trình thực sự.

Ở một tầng sâu hơn, câu chuyện này gợi ra một vấn đề mang tính văn hóa chính trị: Làm thế nào để các chính sách công không bị “đứt đoạn” theo chu kỳ nhân sự? Câu trả lời có lẽ nằm ở việc xây dựng một nền văn hóa thể chế đủ mạnh, nơi các giá trị cốt lõi được duy trì bất chấp sự thay đổi con người. Khi đó, “trăn trở” của một cá nhân sẽ trở thành động lực chung của cả hệ thống.

Nhìn lại, những chia sẻ của ông Nguyễn Duy Ngọc không mang màu sắc tiếc nuối, mà gần với một lời gửi gắm. Đó là lời nhắc rằng phát triển đô thị, đặc biệt là một Thủ đô như Hà Nội, không thể là cuộc chạy đua ngắn hạn. Nó đòi hỏi sự bền bỉ, sự tiếp nối và trên hết là một nền tảng văn hóa đủ sâu để mọi thay đổi đều có thể “bén rễ”.

Và có lẽ, chính những “nền móng” chưa hoàn thiện ấy lại là điều đáng giá nhất – bởi chúng mở ra khả năng cho tương lai, thay vì khép lại trong những kết quả đã hoàn thành.

Kỳ vọng ông Nguyễn Duy Ngọc sẽ thành công hơn nữa trên cương vị, chức trách mới ở tầm vĩ mộ !

V,X.B