Gội đầu dưỡng sinh, thêm cơ hội việc làm cho người khiếm thị

Từ đôi tay quen nghề đến hướng đi mới

Những ngày đầu học lớp gội đầu dưỡng sinh do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Hội Người mù thành phố Hà Nội phối hợp cùng Viện Nghiên cứu và Hỗ trợ Giáo dục nghề nghiệp (REACH) tổ chức, chị Lan Thị Vân (quê ở Nghệ An) không khỏi lúng túng khi điều chỉnh lượng nước và hướng dòng chảy. Vốn đã có kinh nghiệm làm massage, xoa bóp, bấm huyệt, chị nghĩ mình có thể nhanh chóng thích nghi với nghề mới. Nhưng việc không thể quan sát để căn chỉnh như người sáng mắt khiến những buổi thực hành đầu tiên trở thành thử thách. Nước nhiều lần chảy vào mắt, mũi, tai khách hàng.

“Nhờ các thầy cô hướng dẫn cách cảm nhận bằng tay, căn chỉnh góc và hướng dòng nước, tôi đã chủ động hơn, dù vẫn cần luyện tập thêm”, chị Vân chia sẻ.

Chị Lan Thị Vân thực hành gội đầu dưỡng sinh cho khách hàng. Ảnh: Dũng Nguyễn

Trong khóa học gồm 20 buổi, chị Vân luôn cố gắng ghi nhớ từng hướng dẫn, chủ động thực hành trên giáo viên và những người có kinh nghiệm để rèn tay nghề. Với chị, đây là cơ hội quý để có thêm một nghề mới. Nếu tẩm quất, xoa bóp đòi hỏi nhiều sức lực thì gội đầu dưỡng sinh thiên về kỹ thuật và sự khéo léo của đôi tay. Sau khóa học, vợ chồng chị dự định mở thêm cơ sở gội đầu dưỡng sinh, vừa tăng thu nhập, vừa chứng minh người khiếm thị có thể làm tốt nhiều công việc ngoài nghề tẩm quất truyền thống.

Cũng quyết tâm tìm hướng đi mới, chị Nguyễn Thị Thanh (xã Phù Đổng, Hà Nội), hằng ngày vượt quãng đường xa để đến lớp. Ban đầu, chị Thanh từng hoài nghi về khả năng học và thực hành nghề gội đầu dưỡng sinh. Nhưng sau khóa học, chị nhận thấy đây là công việc có tiềm năng, có thể kết hợp với nghề tẩm quất đang làm.

Hiện chị Thanh có cơ sở tẩm quất tại nhà, mỗi ngày phục vụ trung bình 3-5 khách. “Mình dự định đầu tư thêm giường gội và các thiết bị cần thiết để mở rộng dịch vụ. Qua tìm hiểu, mình nhận thấy nhu cầu gội đầu của người dân địa phương khá lớn. Nếu kết hợp gội đầu dưỡng sinh với tẩm quất, mình vừa có thể tận dụng mặt bằng sẵn có, vừa đa dạng dịch vụ để thu hút thêm khách hàng, từ đó duy trì nguồn thu ổn định hơn”, chị Thanh chia sẻ.

Các học viên thực hành gội đầu dưỡng sinh. Ảnh: Dũng Nguyễn

Những dự định ấy cho thấy học nghề không chỉ giúp người khiếm thị có thêm kỹ năng mà còn mở ra khả năng tự tạo việc làm. Thay vì bó hẹp trong một công việc quen thuộc, họ có thể chủ động lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và điều kiện của mình.

Đào tạo nghề gắn với cơ hội việc làm

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (Hội Người mù thành phố Hà Nội) Nguyễn Trung Thái, trong nhiều năm, tẩm quất, xoa bóp, bấm huyệt vẫn là nghề chủ đạo của người khiếm thị. Dù phù hợp với khả năng cảm nhận bằng xúc giác và sự khéo léo của đôi tay, việc phụ thuộc vào một nhóm nghề khiến lựa chọn việc làm của họ chưa thực sự đa dạng. Bởi vậy, tìm kiếm những nghề mới có thể phát huy thế mạnh sẵn có là hướng đi cần thiết.

Từ thực tế đó, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (Hội Người mù thành phố Hà Nội) triển khai đào tạo nghề gội đầu dưỡng sinh, xuất phát từ thành công của dự án cùng tên do Hội thực hiện cuối năm 2025. Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (Hội Người mù thành phố Hà Nội) Nguyễn Trung Thái cho biết, qua khảo sát và kết nối với giáo viên, đơn vị nhận thấy nghề này có nhiều điểm tương đồng với tẩm quất, nhất là yêu cầu về kỹ thuật, sự khéo léo và cảm nhận bằng đôi tay.

Khóa đầu tiên có 20 học viên, khóa thứ hai có 18 học viên. Đây là mô hình còn khá mới, được Hội Người mù thành phố Hà Nội tiên phong triển khai. Một số địa phương như Ninh Bình, Thành phố Hồ Chí Minh đã liên hệ tìm hiểu, tham khảo kinh nghiệm tổ chức.

Việc đào tạo nghề gội đầu dưỡng sinh được kỳ vọng mang đến sinh kế ổn định cho người khiếm thị. Ảnh: Dũng Nguyễn

Chương trình không chỉ tập trung vào kỹ thuật gội đầu, massage da đầu, cổ, vai, gáy mà còn trang bị kỹ năng giao tiếp, ứng xử, xử lý tình huống, quay dựng video, livestream và chăm sóc khách hàng. Học viên được thực hành theo phương pháp “cầm tay chỉ việc”, đồng thời trải nghiệm tại các spa để làm quen với quy trình phục vụ và môi trường làm việc thực tế.

Theo ông Nguyễn Trung Thái, nghề gội đầu dưỡng sinh không phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng quan sát. Người khiếm thị có thể phát huy xúc giác để cảm nhận lực tay, vị trí thao tác và phản hồi của khách hàng; cùng với đó là sự tập trung, kiên trì và khả năng lắng nghe. Những khó khăn ban đầu như điều chỉnh nước, sử dụng dầu gội cũng có thể khắc phục qua quá trình hướng dẫn và thực hành.

Quan trọng hơn, đào tạo phải gắn với đầu ra. Trung tâm định hướng học viên mở dịch vụ tại nhà, phát triển cơ sở riêng hoặc kết hợp gội đầu dưỡng sinh với nghề tẩm quất đang làm. Với những người muốn làm việc tại cơ sở chuyên nghiệp, trung tâm phối hợp với các spa và giáo viên để kết nối, giới thiệu việc làm.

Chị Bội Hương ở phường Vĩnh Tuy (Hà Nội), người từng tham gia khóa đào tạo đầu tiên và hiện kết hợp dịch vụ gội đầu dưỡng sinh với tẩm quất tại cơ sở của mình, đánh giá đây là hướng đi thiết thực. Theo chị, người khiếm thị có lợi thế nhờ nền tảng xoa bóp, bấm huyệt. Khi kết hợp với kỹ thuật gội đầu dưỡng sinh, họ có thể tạo ra dịch vụ chăm sóc toàn diện, đáp ứng nhu cầu thư giãn, chăm sóc vùng cổ, vai, gáy của nhân viên văn phòng, sinh viên và nhiều nhóm khách hàng khác.

Với chị Nguyễn Thị Thanh, giá trị lớn nhất của việc học nghề là có thể tự chủ tài chính. Khi tạo ra thu nhập và giá trị kinh tế, người khiếm thị sẽ có thêm điều kiện hòa nhập cộng đồng, tự tin khẳng định năng lực và vị trí của mình.

Từ những lớp học còn nhiều bỡ ngỡ đến dự định mở rộng cơ sở kinh doanh, các học viên đang cho thấy người khiếm thị hoàn toàn có thể tiếp cận những nghề mới nếu được đào tạo phù hợp và có cơ hội thực hành. Mở rộng nghề nghiệp vì thế không chỉ là thêm một lựa chọn sinh kế, mà còn là cách trao cho họ niềm tin, sự chủ động và cơ hội tham gia bình đẳng hơn vào đời sống xã hội.