Gợi mở hướng ứng dụng AI trong giám sát tài chính từ Trung Quốc

Nhân viên ngân hàng kiểm đồng Nhân dân tệ tại tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Trung Quốc dự kiến nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác quản lý, giám sát và cung cấp dịch vụ tài chính nhằm tăng cường hiệu quả giám sát, đồng thời cải thiện khả năng hỗ trợ nền kinh tế thực. Đây là nội dung được nêu trong báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân (Nhân đại) toàn quốc Trung Quốc xem xét tại kỳ họp đang diễn ra.

Tân Hoa Xã ngày 3/11 đưa tin, báo cáo về công tác tài chính của Trung Quốc do Quốc vụ viện trình bày đã xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn phát triển tài chính tiếp theo. Trong đó có duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng ở mức phù hợp, tăng cường quản lý tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính phục vụ nền kinh tế thực.

Báo cáo khẳng định Trung Quốc sẽ tận dụng toàn diện các công cụ chính sách khác nhau để đảm bảo thanh khoản dồi dào, đồng thời tiếp tục đánh giá và hoàn thiện khuôn khổ chính sách tiền tệ.

Về quản lý tài chính, Trung Quốc dự kiến mạnh tay trấn áp các hoạt động tài chính bất hợp pháp, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý và dịch vụ tài chính, cũng như tăng cường bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Báo cáo cũng nêu rõ Trung Quốc sẽ đẩy mạnh hỗ trợ cho các mạng lưới cơ sở hạ tầng, đổi mới công nghệ và các doanh nghiệp nhỏ.

Bên cạnh đó, báo cáo cũng kêu gọi mở rộng phạm vi sử dụng đồng nhân dân tệ trên phạm vi quốc tế, thu hút thêm các tổ chức tài chính nước ngoài cùng nguồn vốn dài hạn, đồng thời tiếp tục phát triển hệ thống thanh toán xuyên biên giới bằng đồng nhân dân tệ với cơ chế kiểm soát độc lập.

Về vấn đề phòng ngừa rủi ro, báo cáo nhấn mạnh việc sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ để hỗ trợ thị trường vốn, cũng như tiếp tục triển khai cơ chế "danh sách trắng" đối với lĩnh vực bất động sản. Theo cơ chế "danh sách trắng" được triển khai từ năm 2024, chính quyền các thành phố giới thiệu với ngân hàng những dự án nhà ở phù hợp để nhận hỗ trợ tài chính, đồng thời phối hợp cùng các tổ chức tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu của các dự án này. Cơ chế này là một phần trọng yếu trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm ổn định cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực bất động sản, đồng thời khôi phục niềm tin vào ngành đóng góp tới một phần tư GDP của Trung Quốc.

Trung Quốc đã tăng cường hỗ trợ tài chính cho nền kinh tế thực. Trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026, tổng quy mô tài chính mới cung cấp cho nền kinh tế thực đạt 33 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,9 nghìn tỷ USD). Có tổng cộng 88 doanh nghiệp đã thực hiện niêm yết trên các sàn chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến, trong đó gần 90% là các công ty công nghệ cao.

Việc Trung Quốc dự kiến nghiên cứu ứng dụng AI trong công tác quản lý, giám sát và cung cấp dịch vụ tài chính cũng là hướng tiếp cận Việt Nam có thể tham khảo, phù hợp với Nghị quyết 57, đặc biệt là các yêu cầu về phát triển AI, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước. Nghị quyết 57 có đoạn nhấn mạnh: “Phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số, công nghiệp văn hoá số đạt mức cao của thế giới”.

Việt Nam có thể nghiên cứu xây dựng nền tảng giám sát tài chính thông minh cấp quốc gia, ứng dụng AI và dữ liệu lớn để hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý tài chính theo dõi hoạt động của hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán, bảo hiểm...

Bên cạnh đó, Việt Nam có thể triển khai xây dựng hệ thống AI hỗ trợ phòng, chống tội phạm tài chính, lừa đảo trực tuyến, rửa tiền và huy động vốn trái phép.