'Gộp nghỉ' để tái tạo sức lao động: Nguyện vọng rõ nét từ người lao động

Hơn 70.000 ý kiến tham gia khảo sát

Lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thăm hỏi đời sống người lao động ngành dệt may tại Hà Nội. Ảnh: Nguyễn Hải.

Như Hà Nội mới đã đưa tin, sau khi triển khai lấy ý kiến người lao động về các phương án hoán đổi lịch nghỉ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30/4 - 1/5, hôm nay Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tổng kết ý kiến của người lao động trên cả nước qua Fanpage Công đoàn Việt Nam

Theo nội dung lấy ý kiến, có 4 phương án được đưa ra về bố trí ngày nghỉ bù dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026. Cụ thể: Không hoán đổi (1); Đổi ngày 27/4 sang ngày 29/4 (2); Đổi ngày 27/4 sang 2/5 (3); Phương án khác (4). Kết quả khảo sát cho thấy, có tới hơn 70.000 ý kiến tham gia. Trong đó phần lớn người lao động lựa chọn phương án hoán đổi ngày nghỉ bù để kéo dài kỳ nghỉ, nhằm có điều kiện tái tạo sức lao động và chăm lo đời sống gia đình.

Phân tích theo nhóm tuổi cho thấy mức độ ủng hộ phương án hoán đổi lịch nghỉ có xu hướng giảm dần theo độ tuổi, đồng thời mức độ không đồng thuận lại gia tăng tương ứng. Cụ thể, nhóm dưới 25 tuổi có tỷ lệ “rất mong muốn” cao nhất (62,3%), đồng thời tỷ lệ “không mong muốn” thấp nhất (5,7%), phản ánh xu hướng ưu tiên trải nghiệm, linh hoạt thời gian và nhu cầu nghỉ dài ngày của lực lượng lao động trẻ.

Ở nhóm từ 25–35 tuổi, tỷ lệ “rất mong muốn” giảm xuống còn 51,7%, trong khi tỷ lệ “không mong muốn” tăng lên 21%. Xu hướng này tiếp tục thể hiện rõ ở nhóm 36–45 tuổi, khi tỷ lệ “rất mong muốn” giảm còn 42,9%, trong khi “không mong muốn” tăng lên mức cao nhất (24,8%). Đáng chú ý, ở nhóm trên 45 tuổi, tỷ lệ “rất mong muốn” (42,2%) gần tương đương với nhóm 36–45 tuổi.

Người lao động Thủ đô hưởng thụ bữa cơm công đoàn với khẩu phần ăn bảo đảm dinh dưỡng cao, chất lượng. Ảnh: PV

Trao đổi với phóng viên, chị Hoàng Thị Hoài, công nhân làm việc tại khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội chia sẻ, với lịch nghỉ hiện tại, mỗi dịp lễ thường chỉ nghỉ 1–2 ngày xen kẽ, không đủ thời gian để về quê. Nếu được nghỉ liền 4–5 ngày, việc di chuyển sẽ thuận lợi hơn, chi phí hợp lý hơn và quan trọng là có thêm thời gian bên gia đình. “Chúng tôi sẵn sàng đi làm bù nếu đổi lại có kỳ nghỉ dài hơn”, chị Hoàng Thị Hoài bày tỏ.

Theo chị Hoàng Thị Hoài, việc lấy ý kiến lần này cho thấy cách tiếp cận ngày càng sát thực tiễn. Thay vì áp dụng cứng nhắc một phương án chung, các cơ quan chức năng đang lắng nghe trực tiếp người lao động – đối tượng chịu tác động chính của chính sách. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính đồng thuận mà còn góp phần xây dựng chính sách phù hợp hơn với nhu cầu xã hội.

Không chỉ công nhân, nhiều lao động trong khối hành chính, dịch vụ cũng đồng tình với phương án “gộp nghỉ”. Áp lực công việc ngày càng lớn khiến nhu cầu tái tạo sức lao động trở nên cấp thiết. Một kỳ nghỉ đủ dài không chỉ giúp phục hồi thể lực mà còn cải thiện tinh thần, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc sau kỳ nghỉ.

Cần phương án linh hoạt, hài hòa giữa sản xuất và đời sống

Công nhân, lao động tại công trường Dự án đầu tư xây dựng hồ điều hòa Mễ Trì (hồ Đồng Bông 2), phường Đại Mỗ. Ảnh: Hải Hà

Trước tâm tư nguyện vọng của người lao động, chiều 9- 4, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho hay, theo Khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2019: “Nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, tết thì người lao động được nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp”. Đây cũng là lý do mà đến nay, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vẫn chưa có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền về việc nghiên cứu hoán đổi ngày nghỉ bù.

Tuy nhiên, trong năm 2026, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch tức ngày 26/4/2026) lại diễn ra rất gần kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, chỉ cách nhau 02 ngày làm việc. Khi không hoán đổi ngày nghỉ bù hợp lý thì kỳ nghỉ của người lao động sẽ bị chia ra thành nhiều ngày nghỉ ngắn xen kẽ với ngày đi làm.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn nhằm hài hòa giữa quy định pháp luật và nhu cầu chính đáng của người lao động. Việc bố trí kỳ nghỉ kéo dài không chỉ có ý nghĩa đối với việc phục hồi sức khỏe, tinh thần, kết nối tình cảm gia đình của người lao động mà còn góp phần kích cầu tiêu dùng, du lịch, qua đó có tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội.

Từ thực tiễn trên, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất với cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng vẫn giữ nguyên tắc chung: “nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp”, nhưng đồng thời bổ sung cơ chế linh hoạt trong những trường hợp đặc biệt, khi các kỳ nghỉ lễ gần nhau như năm 2026.

Theo đó, có thể giao quyền cho Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở đề xuất của các bộ, ngành và ý kiến của tổ chức đại diện người lao động, xem xét, quyết định việc hoán đổi ngày nghỉ trước hoặc sau cho phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích của người lao động, doanh nghiệp và lợi ích chung của xã hội.

Liên quan đến các kỳ nghỉ trong thời gian tới, theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 24/11/2026 tới đây được xác định là ‘Ngày Văn hóa Việt Nam’ với chủ trương là ngày nghỉ hưởng nguyên lương. Do ngày này rơi vào ngày thứ Ba nên nhiều đoàn viên, người lao động có ý kiến đề xuất Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền hoán đổi ngày làm việc thứ Hai (23/11) sang làm bù vào thứ Bảy tuần sau để tạo kỳ nghỉ liên tục 04 ngày từ 21/11 đến ngày 24/11/2026.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến từ cơ sở, phối hợp với các cơ quan liên quan để kiến nghị hoàn thiện chính sách theo hướng ngày càng phù hợp hơn với thực tiễn đời sống lao động, góp phần nâng cao phúc lợi cho người lao động và ổn định quan hệ lao động trong tình hình mới.

Phân tích cơ cấu hình thức làm việc của người tham gia khảo sát cho thấy, lực lượng lao động làm việc theo chế độ 5 ngày/tuần chiếm tỷ trọng lớn nhất với 57,6%. Trong khi đó, nhóm làm việc 6 ngày/tuần chiếm 29,26%. Đối với nhóm làm việc theo ca kíp hoặc thời gian đặc thù (13,14%), hành vi lựa chọn phương án nghỉ có tính linh hoạt và phân tán hơn. Do đặc điểm công việc không cố định theo tuần, nhóm này ít phụ thuộc vào lịch nghỉ hành chính, từ đó có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến quyền tự chủ trong sắp xếp lịch nghỉ thay vì một phương án hoán đổi cụ thể.