Góp phần hình thành thêm không gian xanh ở Ô Diên

Ô Diên là vùng đất có lịch sử hơn 1.500 năm, gắn với Thành cổ Ô Diên, từng là kinh đô của nhà nước Vạn Xuân dưới thời Hậu Lý Nam Đế Lý Phật Tử (thế kỷ VI). Cùng với sông Hồng, hệ thống sông Đáy, sông Nhuệ và các dòng kênh hình thành mạng lưới thủy văn có vai trò quan trọng đối với sản xuất và đời sống người dân. Trong quá trình đô thị hóa, nhiều đoạn sông, kênh trên địa bàn xuất hiện tình trạng bồi lắng, thu hẹp dòng chảy, ô nhiễm, khiến khả năng tiêu thoát nước hạn chế. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng áp lực ngập úng tại khu vực.

Trước thực trạng đó, năm 2015, dự án cải tạo kênh T1-2, đoạn dài khoảng 1,7km từ khu vực Miếu Hàm Rồng qua Đền Văn Hiến, đã được triển khai. Công trình bước đầu cải thiện nguồn nước và cảnh quan, song chưa giải quyết được tổng thể vấn đề dòng chảy, môi trường và kết nối cảnh quan, di sản.

Từ yêu cầu thực tế, sau khi xã Ô Diên được thành lập và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương đã chủ động báo cáo Thành ủy, UBND TP Hà Nội đề xuất triển khai Dự án “Khôi phục dòng chảy, tạo cảnh quan môi trường từ sông Hồng qua miếu Hàm Rồng, Đền Văn Hiến, khơi thông dòng sông trên địa bàn xã Ô Diên chảy ra sông Nhuệ”.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công “Khôi phục dòng chảy, tạo cảnh quan môi trường từ sông Hồng qua Miếu Hàm Rồng, Đền Văn Hiến, khơi thông dòng sông trên địa bàn xã Ô Diên chảy ra sông Nhuệ”.

Dự án có chiều dài khoảng 13,7km, gồm hai nhánh kênh, kết nối từ khu vực sông Hồng qua kênh Bá Giang, cống Trúng Đích, kênh T4, T4-T3 và các đoạn 6, 7, 8, kết nối với hệ thống sông trên địa bàn trước khi ra sông Nhuệ. Theo thiết kế, mặt cắt dòng chảy rộng từ 20 đến 30m, năng lực tiêu thoát khoảng 26m³/giây. Hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt được bố trí độc lập với lòng kênh, hạn chế tình trạng nước thải trực tiếp gây ô nhiễm dòng chảy. 

Toàn tuyến có 45 công trình được xây mới hoặc nâng cấp, gồm cống điều tiết, cống tiêu, cụm tràn, cầu máng và các công trình phụ trợ. Các thông số kỹ thuật được tính toán đồng bộ với tuyến đường Vành đai 4 và hệ thống hạ tầng kỹ thuật liên quan.

Không gian hai bên kênh cũng được tính đến ngay trong phương án đầu tư. Trong phạm vi khoảng 5m mỗi bên bờ, dự án bố trí đường quản lý vận hành kết hợp đường dạo, cây xanh và chiếu sáng. Riêng khu vực hành lang kênh T4 gần đường Vành đai 4 dự kiến hình thành khoảng 3,3ha không gian xanh với đường bộ hành, đồi cỏ và cây xanh. Với tổng mức đầu tư 1.881 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026-2029, đây là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm trên địa bàn xã Ô Diên. 

Chủ tịch UBND xã Ô Diên Đỗ Chí Hưng cho biết, quy mô đầu tư lớn đặt ra yêu cầu cao trong quản lý dự án, thi công và bảo đảm quyền lợi của người dân trong vùng dự án. “Đây là dự án lớn, nguồn vốn lớn, đòi hỏi trách nhiệm phải càng lớn. Ban Quản lý dự án phải bám sát hiện trường, quản lý chặt chẽ, minh bạch, chủ động tháo gỡ các vướng mắc, nhất là trong giải phóng mặt bằng, tuyệt đối không khoán trắng cho nhà thầu và đơn vị tư vấn giám sát”. 

Theo Chủ tịch UBND xã Ô Diên, trong quá trình thi công, các đơn vị phải bảo đảm tiến độ nhưng không đánh đổi chất lượng công trình, an toàn lao động và vệ sinh môi trường đồng thời có phương án điều tiết giao thông, hạn chế ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân.

Thông tin chung về dự án. Ảnh: UBND xã Ô Diên 

Không chỉ đặt mục tiêu khơi thông dòng chảy, dự án được địa phương xác định là một phần trong quá trình cải thiện chất lượng không gian sống và khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa của Ô Diên.

Ông Nguyễn Xuân Thìn, cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Ô Diên cho biết: “Dự án rất được nhân dân đồng thuận, Ban Quản lý Dự án sẽ phối hợp chặt chẽ với nhà thầu, các đơn vị tư vấn, các cơ quan liên quan để kiểm soát chặt chẽ công tác thi công, bảo đảm chất lượng. Sau khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng tăng năng lực tiêu thoát nước, cải thiện môi trường, hạn chế những điểm nghẽn về dòng chảy, đồng thời hình thành thêm không gian xanh, đường dạo và cảnh quan ven kênh”.

Dự án không chỉ được kỳ vọng giải quyết những hạn chế về dòng chảy và tiêu thoát nước trên địa bàn mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong tổ chức không gian đô thị của xã Ô Diên. Quan trọng hơn, việc khôi phục dòng chảy cũng tạo điều kiện để những giá trị văn hóa, lịch sử gắn với vùng đất Ô Diên được kết nối, phát huy trong một không gian mới.