Góp phần 'hồi sinh' những mảnh đời yếu thế

Bác sĩ Trần Thị Hải - Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội 3 Hà Nội. Ảnh: Minh Vũ

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Việt Nam đã trò chuyện cùng Bác sĩ Trần Thị Hải - Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội 3 Hà Nội về nội dung này.

- Thưa bác sĩ, đã hơn 1 năm trôi qua kể từ ngày Trung tâm chính thức về trực thuộc Sở Y tế Hà Nội. Với cương vị là một bác sĩ điều hành, bà đánh giá thế nào về những lợi thế “vàng” từ sự thay đổi này đối với công tác chăm sóc người già và trẻ em tại đây?

- Sau khi chuyển giao về trực thuộc Sở Y tế Hà Nội từ tháng 3-2025, Trung tâm Bảo trợ xã hội 3 Hà Nội đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, từ mô hình “nuôi dưỡng” thuần túy sang “chăm sóc toàn diện”. Bằng tư duy sáng tạo và tâm huyết của đội ngũ cán bộ, nơi đây không chỉ là mái ấm che chở mà đang dần trở thành một hệ sinh thái an sinh hiện đại, nơi tình yêu thương được "cá nhân hóa" để không ai bị bỏ lại phía sau.

Việc trở thành một mắt xích trong hệ thống y tế - an sinh của thành phố là bước ngoặt lớn. Đối tượng của chúng tôi là người già neo đơn và trẻ em mồ côi - những người có nhu cầu y tế cực kỳ cao.

Thăm khám cho trẻ em của Trung tâm Bảo trợ xã hội 3 Hà Nội. Ảnh: Minh Vũ

Lợi thế đầu tiên là sự tiếp cận trực tiếp, nhanh chóng với hệ thống bệnh viện đầu ngành và các tiến bộ y khoa. Điều này giúp nâng cao rõ rệt chất lượng từ phòng dịch, khám chữa bệnh đến phục hồi chức năng. Thứ hai, chúng tôi sáng tạo bằng cách chuyển dịch mô hình từ “nuôi dưỡng, bảo trợ” sang “chăm sóc toàn diện”. Ở đó, yếu tố sức khỏe và chất lượng sống được đặt vào trung tâm. Trung tâm không chỉ là nơi “che chở” mà thực sự trở thành nơi “hồi sinh”, giúp người cao tuổi kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh và trẻ em phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần.

- Cụ thể hơn, việc tiếp cận nguồn lực y tế chuyên sâu đã giúp rút ngắn “khoảng cách sinh tử” cho các cháu mồ côi bệnh nặng như thế nào, thưa bà?

- Trước đây, kết nối y tế chuyên sâu phải qua nhiều thủ tục hành chính. Hiện nay, trẻ em mồ côi tại Trung tâm được tiếp cận ngay các bệnh viện lớn như Bệnh viện Tim Hà Nội, Bệnh viện Nhi... theo chế độ ưu tiên đặc biệt. Việc tầm soát bệnh hiểm nghèo được thực hiện chủ động để nắm bắt “thời điểm vàng”. Không chỉ được khám sàng lọc bởi các bác sĩ giỏi đầu ngành, năm qua, đã có 2 cháu được mổ tim bẩm sinh và 2 trẻ mắc bệnh hiểm nghèo được điều trị ổn định. Đây là những cơ hội hồi sinh thực sự từ sự liên thông quyết liệt này.

Bác sĩ Trần Thị Hải thăm hỏi người cao tuổi được chăm sóc tại Trung tâm. Ảnh: Minh Vũ

- Bên cạnh y tế, mô hình “Bố mẹ đỡ đầu” tại Trung tâm cũng được đánh giá là một điểm sáng sáng tạo. Bà có thể chia sẻ về giá trị nhân văn mà mô hình này mang lại?

- Đây là giải pháp để giải quyết nhu cầu được yêu thương “cá nhân hóa” của mỗi đứa trẻ. Tôi nhớ mãi một cháu bé 5 tuổi khi vào Trung tâm rất sợ hãi, không giao tiếp do tổn thương tâm lý. Sau khi được một cán bộ nhận đỡ đầu, dành thời gian trò chuyện, chơi cùng như một người mẹ, cháu đã dần mở lòng. Đến nay, cháu không chỉ hòa nhập tốt mà còn học giỏi, biết yêu thương các em khác. Sự gắn bó như một gia đình chính là yếu tố then chốt để chữa lành những tâm hồn vụn vỡ.

Tuy nhiên, chúng tôi luôn quán triệt: Tình cảm gia đình phải đặt trên nền tảng kỷ luật nghề nghiệp. Cán bộ phải giữ vững “ranh giới nghề nghiệp” để tình yêu thương bền bỉ, không bị cảm tính chi phối gây quá tải tâm lý cho cả hai phía.

- Thực tế, Trung tâm đang chăm sóc gần 200 đối tượng đặc thù nhưng nhân sự vẫn còn thiếu. Bác sĩ và Ban giám đốc đã có những giải pháp sáng tạo nào để bảo đảm chất lượng nuôi dưỡng bảođảm khoa học, đạt hiệu quả tốt nhất?

- Áp lực là rất lớn khi đối tượng chăm sóc của chúng tôi trải dài từ trẻ sơ sinh đến cụ già 100 tuổi. Chúng tôi sáng tạo bằng cách tối ưu hóa quy trình: Chuẩn hóa từ khâu vệ sinh, dinh dưỡng đến kiểm soát nhiễm khuẩn để cán bộ làm đúng ngay từ đầu, giảm tải công việc lặp lại.

Chúng tôi cũng tổ chức nhân sự linh hoạt, hỗ trợ chéo giữa các bộ phận. Những lúc cao điểm, Ban giám đốc cũng trực tiếp xuống chăm sóc cùng anh chị em. Khi đội ngũ có tinh thần trách nhiệm và được tổ chức khoa học, chúng tôi vẫn giữ vững mục tiêu chăm sóc tốt nhất dù nhân lực chưa đủ.

- Một vấn đề nan giải là “định danh tư pháp” cho trẻ bỏ rơi. Thiếu giấy tờ đang gây ra những rào cản cụ thể nào, thưa bà?

- Nếu không có giấy khai sinh, các cháu gần như đứng ngoài hệ thống bảo vệ xã hội. Khó khăn nhất là khi làm thủ tục bảo hiểm y tế hoặc tiếp cận giáo dục chính quy, chuyển cấp. Chúng tôi đang nỗ lực phối hợp với các cơ quan chức năng để hoàn thiện hồ sơ cho các cháu. Mỗi tấm giấy khai sinh không chỉ là thủ tục, mà là “tấm vé” để các cháu có một danh tính, một tương lai rõ ràng.

Tập thể cán bộ Trung tâm Bảo trợ xã hội 3 Hà Nội. Ảnh: Minh Vũ

- Về tầm nhìn tương lai, Trung tâm dự kiến hiện thực hóa mô hình “nhà nhỏ - nhóm nhỏ” tại các cơ sở do Trung tâm quản lý như thế nào?

- Chúng tôi sẽ thay đổi cách tiếp cận: từ tập trung đông sang cá thể hóa. Trung tâm dự kiến tổ chức không gian sinh hoạt theo từng cụm 5-6 người, có khu sinh hoạt và vệ sinh riêng như một gia đình nhỏ. Mô hình “Bố mẹ đỡ đầu” sẽ gắn chặt vào từng nhóm này để tạo sự gắn kết ổn định. Mục tiêu là tạo ra môi trường sống nơi mỗi người yếu thế được tôn trọng, lắng nghe và có không gian phát triển riêng.

- Thông điệp lớn nhất mà bà muốn gửi gắm để cùng chung tay “không để ai bị bỏ lại phía sau” là gì?

- Chăm sóc những mảnh đời yếu thế không chỉ là trách nhiệm của một đơn vị, mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi sự hỗ trợ - dù là vật chất hay chuyên môn - đều có thể thay đổi một cuộc đời. Chúng tôi mong muốn xây dựng, duy trì Trung tâm không chỉ là một cơ sở bảo trợ, mà luôn luôn là một mái nhà thực sự - nơi tình yêu thương và sự sáng tạo mang lại cơ hội sống mới cho tất cả mọi người.

- Thưa bác sĩ, nhân Ngày Quốc tế Lao động 1-5, khi cả xã hội tôn vinh những người lao động, bà có chia sẻ gì về đội ngũ cán bộ tại Trung tâm - những người không chỉ làm việc bằng trách nhiệm, mà còn bằng trái tim của những "người cha, người mẹ nuôi" thầm lặng?

- Tại Trung tâm Bảo trợ xã hội 3, khái niệm "lao động" mang một tầng nghĩa rất đặc biệt. Đó không chỉ là hoàn thành định mức công việc, mà là sự hy sinh thầm lặng, là những đêm thức trắng chăm trẻ ốm, là sự nhẫn nại khi chăm sóc người già đau yếu. Nhân Ngày Quốc tế Lao động 1-5, tôi muốn khẳng định rằng: Đội ngũ cán bộ chính là tài sản quý giá nhất, là "linh hồn" giúp hiện thực hóa mọi ý tưởng sáng tạo trong công tác an sinh.

Một số đồng chí lãnh đạo, cán bộ làm công tác bảo trợ xã hội thuộc Sở Y tế Hà Nội. Ảnh: Mai Hoa

Chúng tôi xác định, muốn chăm sóc tốt cho đối tượng thì trước hết phải chăm sóc tốt cho người lao động. Trung tâm luôn nỗ lực tạo ra một môi trường làm việc nhân văn, nơi sự sáng tạo được khuyến khích và sự mệt mỏi được sẻ chia. Chúng tôi không chỉ chú trọng bồi dưỡng chuyên môn y tế bài bản theo định hướng của Sở Y tế mà còn đặc biệt quan tâm đến sức khỏe tâm thần của cán bộ.

Việc duy trì mô hình "Bố mẹ đỡ đầu" thực tế tạo ra áp lực kép lên người lao động. Vì vậy, Ban giám đốc đã và đang đề nghị nâng cao phụ cấp đặc thù, bao gồm mức ưu đãi nghề cho một số trường hợp, tăng phụ cấp trực 24/24 giờ và các chế độ ưu đãi khác cho nhân viên khối bảo trợ xã hội. Chúng tôi cũng tìm kiếm nhiều giải pháp để có thể hỗ trợ tâm lý kịp thời, điều chỉnh ca kíp linh hoạt. Mong rằng Trung tâm sẽ có thêm các nguồn lực xã hội hóa để cải thiện đời sống cho anh chị em.

Khi người lao động được tiếp thêm động lực, được ghi nhận và yêu thương, họ mới có đủ năng lượng để tiếp tục hành trình "hồi sinh" những mảnh đời yếu thế một cách bền bỉ với hiệu quả cao nhất.

- Trân trọng cảm ơn bà về cuộc trò chuyện này!