Góp tiếng nói hoàn thiện Luật Hôn nhân và Gia đình, bảo đảm quyền của phụ nữ một cách thực chất

Bà Nguyễn Thị Minh Hương (bên phải), Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, dự và chỉ đạo Hội thảo

Tham dự và chủ trì hội thảo có: bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; bà Nguyễn Thị Hồng Nhung, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương nhấn mạnh, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 được ban hành đã tiếp tục khẳng định các nguyên tắc nền tảng của chế độ hôn nhân và gia đình Việt Nam, trong đó có nguyên tắc hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng; đồng thời từng bước cụ thể hóa các quy định nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em.

Qua hơn 10 năm thực hiện, có thể ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành cũng cho thấy giữa quy định pháp luật và việc bảo đảm quyền trên thực tế vẫn còn những khoảng cách cần tiếp tục được nghiên cứu, khắc phục.

Trong những năm qua, các cấp Hội LHPN Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn, hỗ trợ phụ nữ, hòa giải ở cơ sở, tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em. Thực tiễn từ cơ sở cũng là nguồn thông tin quan trọng giúp Hội nhận diện những vấn đề phát sinh trong đời sống gia đình và những điểm cần tiếp tục hoàn thiện của pháp luật. 

Qua thực tiễn tham gia giải quyết các vụ việc liên quan đến phụ nữ và trẻ em, Hội nhận thấy việc bảo vệ quyền của phụ nữ trong hôn nhân và gia đình đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện pháp luật, tổ chức thực thi pháp luật, cung cấp dịch vụ hỗ trợ và nâng cao năng lực, nhận thức của những người trực tiếp áp dụng pháp luật.

Lãnh đạo Hội LHPN Việt Nam cùng các đại biểu dự Hội thảo 

Đặc biệt, Nghị định 126/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình từ Điều 51 đến Điều 57 tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động của Hội LHPN liên quan đến tổ chức và hoạt động tư vấn, hỗ trợ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài. Đây cũng là một kênh hỗ trợ có ý nghĩa đối với phụ nữ trong việc tiếp cận thông tin, kiến thức pháp luật và chuẩn bị những điều kiện cần thiết khi tham gia các quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, các Trung tâm cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu cán bộ chuyên trách, thiếu kinh phí hoạt động.

Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam mong muốn các ý kiến tại Hội thảo không chỉ dừng ở việc nhận diện những bất cập của quy định pháp luật, mà quan trọng hơn là làm rõ nguyên nhân của những bất cập, những vấn đề phát sinh từ thực tiễn áp dụng và những giải pháp có tính khả thi, để các kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Hôn nhân và Gia đình trong thời gian tới có cơ sở thực tiễn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ quyền của phụ nữ, trẻ em và xây dựng gia đình Việt Nam trong tình hình mới.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe và thảo luận nhiều nội dung quan trọng. Đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Long cho rằng sửa đổi Luật Hôn nhân và Gia đình không chỉ là hoàn thiện một đạo luật chuyên ngành, mà còn là cơ hội củng cố nền tảng gia đình Việt Nam theo hướng bình đẳng hơn, an toàn hơn, có trách nhiệm hơn; trong đó quyền, nhân phẩm và sự an toàn của phụ nữ, trẻ em phải được đặt ở vị trí trung tâm.

Từ chức năng giám sát và phản biện xã hội, MTTQ Việt Nam tỉnh Vĩnh Long kiến nghị việc sửa đổi Luật Hôn nhân và Gia đình cần được rà soát đồng bộ với Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Trẻ em, Luật Bình đẳng giới, Bộ luật Dân sự, pháp luật về đất đai, hộ tịch và trợ giúp pháp lý. Mục tiêu là để người dân khi có việc không phải chạy vòng quanh giữa nhiều cơ quan; phụ nữ yếu thế, trẻ em bị tổn thương phải biết tìm đến đâu, gặp ai, được hỗ trợ bằng quy trình nào và trong thời hạn bao lâu.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận tại Hội thảo

Trong khi đó, theo đại diện Hội LHPN tỉnh Vĩnh Long, thực tiễn áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 sau hơn 1 thập kỷ triển khai tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và tỉnh Vĩnh Long nói riêng đã và đang phát sinh nhiều bất cập, vướng mắc mới trước sự chuyển dịch nhanh chóng của kinh tế - xã hội. Do đó, việc đánh giá toàn diện thực tiễn thi hành và đề xuất kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn địa phương.

Trên cơ sở này, Hội LHPN tỉnh đề nghị Trung ương Hội LHPN Việt Nam kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và Tòa án nhân dân tối cao xem xét sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 theo 6 nhóm nội dung cụ thể; đồng thời nhấn mạnh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ trong hôn nhân và gia đình không chỉ là bảo vệ một cá nhân, mà chính là bảo vệ sự ổn định, hạnh phúc của mỗi mái ấm và sự phát triển bền vững của toàn xã hội.

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng đã dành nhiều thời gian trao đổi, thảo luận sôi nổi về những bất cập, vướng mắc trong thực thi pháp luật. Đặc biệt, một thông điệp xuyên suốt được đặt ra tại Hội thảo là: bảo đảm bình đẳng về mặt pháp luật là điều kiện cần, nhưng để quyền của phụ nữ được bảo đảm thực chất thì cần đồng thời quan tâm đến khả năng tiếp cận, thực hiện và bảo vệ quyền trong thực tiễn.

Các ý kiến tại Hội thảo sẽ được ban tổ chức nghiên cứu, tổng hợp, tiếp thu phù hợp để phục vụ quá trình tham gia góp ý, phản biện xã hội và kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật của Trung ương Hội LHPN Việt Nam trong thời gian tới.