Việt Nam thăng hạng 7 bậc về năng lực phát triển du lịch

Những bước tiến từ nền tảng

Theo Báo cáo Chỉ số Năng lực phát triển du lịch (Travel & Tourism Development Index - TTDI) 2026, Việt Nam đạt 4,15 điểm, tăng 6,1% so với năm 2024, xếp 52/110 nền kinh tế, tăng 7 bậc so với năm 2024 và tăng 11 bậc so với năm 2019.

TTDI được WEF xây dựng nhằm đánh giá những yếu tố và chính sách tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững, có khả năng chống chịu của ngành Du lịch và lữ hành. Bộ chỉ số gồm 5 nhóm lớn, 17 chỉ số trụ cột và 102 chỉ số thành phần, được chuẩn hóa trên thang điểm từ 1-7. Điểm TTDI chung được tính bằng bình quân của 17 trụ cột.

Điểm nổi bật trong kết quả năm nay là Việt Nam không chỉ tăng về thứ hạng mà còn cải thiện ở nhiều cấu phần quan trọng. Có 7 chỉ số của Việt Nam nằm trong nhóm hàng đầu thế giới, hạng 1-35, so với 4 chỉ số năm 2024.

Dẫn đầu là Sức cạnh tranh về giá, hạng 7, tiếp đến An toàn, an ninh, hạng 9; Tài nguyên văn hóa, hạng 21; Tài nguyên tự nhiên, hạng 22; Mức độ bền vững về nhu cầu du lịch, hạng 27; Tài nguyên phi giải trí, hạng 30 và Hạ tầng vận tải hàng không, hạng 34.

Có thêm 6 chỉ số trụ cột nằm trong nhóm trung bình cao của thế giới, gồm: Hạ tầng mặt đất và cảng, hạng 43; Nhân lực và thị trường lao động, hạng 50; Mức độ sẵn sàng về CNTT và truyền thông, hạng 58; Môi trường kinh doanh, hạng 63; Mức độ mở cửa du lịch, hạng 67; Y tế và vệ sinh, hạng 68. Như vậy, 13/17 chỉ số trụ cột của Việt Nam thuộc nhóm trung bình cao đến hàng đầu thế giới.

Nhìn từ tốc độ cải thiện, vị trí của Việt Nam càng đáng chú ý. Tại Đông Nam Á, Việt Nam hiện đứng thứ 5, sau Singapore (hạng 13), Indonesia (23), Malaysia (26) và Thái Lan (38).

Tuy nhiên, mức tăng điểm 6,1% của Việt Nam cao hơn Indonesia (2,2%), Malaysia (5,8%), Thái Lan (5,8%) và Singapore (3,3%). WEF cũng ghi nhận xu hướng cải thiện rộng trên toàn cầu: 92% trong tổng số 110 nền kinh tế được xếp hạng đã tăng điểm TTDI trong giai đoạn 2024-2026.

Điểm trung bình toàn cầu tăng khoảng 2,1%, cho thấy việc Việt Nam tăng 6,1% diễn ra trong một chu kỳ mà nhiều điểm đến cũng đang cải thiện năng lực phát triển du lịch.

Trong các kết quả nổi bật, Sức cạnh tranh về giá tăng 8 bậc, tiếp tục khẳng định lợi thế về chi phí của Việt Nam trên bản đồ du lịch quốc tế. An toàn, an ninh tăng 18 bậc. Hạ tầng vận tải hàng không tăng 9 bậc. Hạ tầng mặt đất và cảng tăng 10 bậc. Tài nguyên văn hóa tăng 6 bậc, Tài nguyên tự nhiên tăng 4 bậc. Đặc biệt, Sự bền vững về nhu cầu du lịch tăng 24 bậc, lên vị trí 27, trong khi Sự bền vững về môi trường tăng 18 bậc.

Các con số này cho thấy năng lực phát triển du lịch của Việt Nam đang được cải thiện trên cả khả năng tiếp cận, mức độ an toàn, tài nguyên, hạ tầng và khả năng duy trì nhu cầu. Những yếu tố từng được nhìn nhận tương đối tách rời nay cùng xuất hiện trong một bức tranh chung về năng lực điểm đến.

WEF cũng chỉ ra một xu hướng rộng hơn của ngành Du lịch thế giới là điều kiện phát triển du lịch đã mạnh lên đáng kể sau đại dịch, song những sức ép mới đang xuất hiện, đặc biệt là chi phí, khoảng cách đầu tư, nhân lực và yêu cầu về môi trường.

Trong giai đoạn 2024-2026, 14/17 trụ cột của TTDI toàn cầu được cải thiện, nhưng sức cạnh tranh về giá giảm ở 75% số nền kinh tế được xếp hạng. Điều đó khiến kết quả của Việt Nam có thêm một lớp ý nghĩa. Sức cạnh tranh về giá vẫn là lợi thế rất rõ, nhưng lợi thế giá không thể đứng một mình.

Khi chi phí du lịch trên thế giới gia tăng và người đi du lịch ngày càng quan tâm tới chất lượng trải nghiệm, khả năng kết nối, dịch vụ, môi trường và giá trị văn hóa, năng lực cạnh tranh của một điểm đến sẽ ngày càng phụ thuộc vào tổng hòa các điều kiện.

Theo Báo cáo Chỉ số Năng lực phát triển du lịch (Travel & Tourism Development Index - TTDI) 2026, Việt Nam đạt 4,15 điểm, tăng 6,1% so với năm 2024, xếp 52/110 nền kinh tế, tăng 7 bậc so với năm 2024 và tăng 11 bậc so với năm 2019

Bước tiến đặt ra yêu cầu phát triển mới

Bốn chỉ số của Việt Nam hiện nằm trong nhóm trung bình thấp và thấp của thế giới gồm: Hạ tầng và Dịch vụ du lịch, hạng 74; Sự bền vững về môi trường, hạng 76; Mức độ ưu tiên cho du lịch, hạng 97; Tác động kinh tế - xã hội của du lịch, hạng 106.

Chính khoảng cách giữa những chỉ số đứng đầu và những chỉ số còn ở nhóm thấp đặt ra yêu cầu và gợi mở hướng đi cho chặng đường tiếp theo.

Việt Nam đã có tài nguyên, lợi thế giá, mức độ an toàn và khả năng tiếp cận ngày càng tốt hơn, nhưng để tiến sâu hơn trên bảng xếp hạng, câu chuyện sẽ nằm nhiều hơn ở chất lượng dịch vụ, hiệu quả đầu tư, nguồn nhân lực, mức độ lan tỏa kinh tế - xã hội và khả năng quản trị phát triển bền vững.

Đây cũng là điểm có thể đặt cạnh những mục tiêu mới được Bộ Chính trị xác định tại Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch Việt Nam đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, phấn đấu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỉ USD.

Cùng với đó là mục tiêu phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch Hà Nội, TP. HCM, TP. Đà Nẵng; hình thành 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và sức cạnh tranh quốc tế; toàn ngành tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Nghị quyết cũng đặt yêu cầu hình thành đồng bộ hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số du lịch quốc gia.

Những mục tiêu ấy cho thấy, phía sau thứ hạng 52 và bước tiến 7 bậc của Việt Nam là chất lượng của những điều kiện đang tạo dựng năng lực phát triển du lịch trong dài hạn.

Những chỉ số về hạ tầng, nhân lực, dịch vụ, môi trường, công nghệ và tác động kinh tế - xã hội sẽ ngày càng quyết định khả năng biến quy mô thị trường thành giá trị thực.

Từ vị trí 59 năm 2024 lên 52 năm 2026, Việt Nam đang tiến gần hơn tới nhóm các nền kinh tế có năng lực phát triển du lịch cao. Nhưng khoảng cách với các trung tâm du lịch hàng đầu Đông Nam Á vẫn còn hiện hữu.

Khoảng cách ấy cũng chính là phần việc cần tiếp tục giải quyết nếu Việt Nam muốn biến những lợi thế về tài nguyên, giá cả và an toàn thành một hệ sinh thái du lịch có chất lượng cao.

WEF đánh giá các nền kinh tế mới nổi về du lịch đang tiến nhanh và nhóm 10 nền kinh tế mới nổi lớn, trong đó có Việt Nam, đã cải thiện điểm TTDI nhanh hơn nhóm 20 nền kinh tế dẫn đầu kể từ năm 2019.

Tuy nhiên, khoảng cách lớn nhất của nhóm này vẫn nằm ở dịch vụ và hạ tầng du lịch, bên cạnh những thách thức về môi trường kinh doanh, nhân lực và tính bền vững môi trường.

Với Việt Nam, những con số của TTDI 2026 có thể được nhìn như một bản đồ năng lực phát triển. 7 bậc tăng hạng cho thấy nhiều nền tảng đang chuyển động theo hướng tích cực; 13/17 trụ cột nằm trong nhóm trung bình cao và hàng đầu thế giới cho thấy điểm đến Việt Nam đã có những lợi thế đáng kể.

Song 4 trụ cột còn ở nhóm trung bình thấp và thấp cũng chỉ ra khá rõ những khoảng trống cần được lấp đầy. Trong mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, giá trị của bước tiến này sẽ được khẳng định qua khả năng duy trì đà cải thiện và nâng cao chất lượng phát triển trong những năm tới.

Giá trị lớn hơn của kết quả TTDI 2026 là giúp nhận diện Việt Nam đang đứng ở đâu, mạnh ở điểm nào và cần đầu tư cho những mắt xích nào để năng lực phát triển du lịch theo kịp quy mô mà đất nước đang hướng tới.

Bước tiến 7 bậc trong bảng xếp hạng của WEF vì thế có thể xem là một tín hiệu tích cực, nhưng quan trọng hơn, đó là lời nhắc về một giai đoạn phát triển mới: Tăng trưởng du lịch cần được thúc đẩy bằng chất lượng hạ tầng, dịch vụ, nhân lực, công nghệ, môi trường và khả năng tạo giá trị lâu dài cho nền kinh tế và cộng đồng.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW khi đặt du lịch trong mối liên hệ với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và sức mạnh mềm quốc gia.

NGUYỄN ANH; thiết kế: ĐINH VŨ AN