Góp ý dự thảo Thông tư học bạ số: Thời hạn hoàn thành học bạ số chênh với kế hoạch năm học
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến vào dự thảo Thông tư quy định về quản lý và sử dụng học bạ số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên (lần 2). Tuy nhiên, quy định về thời hạn hoàn thành học bạ số trước 20/8 hằng năm có độ chênh với kế hoạch giáo dục năm học.

Lễ Tổng kết năm học 2025-2026 của Trường THPT Nguyễn Trãi (Tây Ninh). Ảnh: TVT
Thời hạn hoàn thành học bạ số trước ngày 20/8
Cụ thể, Điều 7 của dự thảo quy định quy trình phát hành học bạ số như sau:
Hiệu trưởng hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện kiểm tra toàn bộ hồ sơ, dữ liệu học bạ số đã được ký số của giáo viên và các cá nhân liên quan. Sau khi xác nhận dữ liệu đầy đủ, chính xác, Hiệu trưởng thực hiện ký số để phát hành học bạ số của người học tại đơn vị. Thời hạn hoàn thành việc tạo lập, ký số và phát hành học bạ số của người học tại cơ sở giáo dục được thực hiện theo kế hoạch thời gian năm học của địa phương và phải hoàn thành trước ngày 20/8 hằng năm.
Thông thường, năm học bắt đầu từ tháng 9 và kết thúc vào cuối tháng 5 năm sau. Vì vậy, việc để hạn chót đến tận 20/8 có thể là quá trễ, ảnh hưởng không nhỏ đến cả người học lẫn các cơ sở giáo dục.
Thứ nhất, gây khó khăn cho học sinh cuối cấp bởi học bạ là một loại giấy tờ đặc biệt quan trọng trong bộ hồ sơ để nộp vào cấp học tiếp theo.
Với khối lớp 9, các em phải dùng học bạ để làm hồ sơ thi tuyển sinh vào lớp 10, thường tổ chức từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6.
Với khối lớp 12, cuộc đua còn căng thẳng hơn nữa, từ tháng 4 đến tháng 6, học sinh phải ráo riết nộp học bạ để làm thủ tục đăng ký thi tốt nghiệp và xét tuyển vào các trường đại học.
Điều đáng nói là học bạ số chỉ có giá trị pháp lý khi hiệu trưởng đã ký số và phát hành. Nếu đợi đến gần cuối tháng 8 mới hoàn thành, thì học sinh không thể hoàn thiện bộ hồ sơ xét tuyển.
Do đó, quy định này có thể sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi chọn ngành, chọn trường của các em.
Thứ hai, gây khó khăn cho học sinh chuyển trường. Ngoài học sinh cuối cấp, một đối tượng khác cũng đồng chịu ảnh hưởng không nhỏ là học sinh chuyển trường trong dịp hè, thường là học sinh các lớp 10 và 11.
Theo quy định hiện hành, phụ huynh làm thủ tục chuyển trường cho con vào khoảng tháng 6 và 7 để kịp ổn định trước năm học mới.
Muốn chuyển trường thành công, các cơ sở giáo dục mà học sinh chuyển đến bắt buộc phải được xem học bạ năm gần nhất để xếp lớp.
Đặc biệt ở cấp trung học phổ thông, cơ sở giáo dục nơi đến cần đối chiếu tổ hợp các môn học lựa chọn của hai trường có khớp nhau không. Nếu lệch môn, học sinh còn có thời gian tự học trong hè để làm bài khảo sát.
Vì thế, nếu trường cũ được giữ học bạ đến tận 20/8, thì trong suốt hai tháng hè, học sinh không có học bạ để nộp cho trường mới. Đến gần ngày khai giảng, mới biết kết quả tiếp nhận thì lúc đó phụ huynh và học sinh rơi vào thế bị động, không kịp trở tay. Bên cạnh đó, việc xếp lớp, ổn định sĩ số của nhà trường vì thế cũng sẽ bị đảo lộn.
Đề xuất giải pháp phù hợp với kế hoạch năm học
Để học bạ số thực sự là một bước tiến cải cách hành chính, phục vụ cho người dân thuận tiện hơn, xin đề xuất điều chỉnh mốc thời gian tại Điều 7 theo hai hướng như sau:
- Đẩy hạn chót hoàn thành học bạ số của tất cả các khối lớp lên trước ngày 30 tháng 6 hằng năm. Bởi vì thời điểm này, các trường đều đã tổng kết năm học, giáo viên đã hoàn thành chấm điểm, phê học bạ và đã xét thi đua nên việc ký số. Đây là phương án hoàn toàn khả thi.
- Nếu vẫn giữ mốc 20/8 cho các lớp không cuối cấp, thì nên bổ sung một điều khoản mở: "Riêng đối với học sinh cuối cấp và học sinh có nguyện vọng chuyển trường trong dịp hè, cơ sở giáo dục có trách nhiệm hoàn thiện, ký số và phát hành học bạ số cho học sinh đó trong vòng 05 ngày làm việc, kể từ khi nhận được đơn đề nghị hợp lệ của phụ huynh, không chờ đến hạn chót 20/8".
Học bạ số là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, là bước tiến của nền giáo dục hiện đại. Vậy nên bên cạnh việc khung pháp lý đã rất chặt chẽ, cần cân nhắc kỹ lưỡng về thời gian phát hành học bạ số cho phù hợp với thời gian và công việc thực tế của ngành giáo dục. Có như vậy, học bạ số mới thực sự phát huy được tính ưu việt của nó.











