Greenland trải qua tháng nóng kỷ lục đe dọa sinh kế người dân

Đảo Greenland những tháng qua đã trở thành tâm điểm quan tâm của dư luận toàn cầu khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ phải sở hữu Greenland (hiện đang là một lãnh thổ tự trị của Vương quốc Đan Mạch) vì lý do an ninh quốc gia mặc dù ông đã rút lại lời đe dọa chiếm hòn đảo này bằng vũ lực.

Số liệu nhiệt độ sơ bộ từ Viện Khí tượng Đan Mạch tại thủ phủ Nuuk của Greenland cho thấy nhiệt độ trung bình trong tháng 1 tăng thêm 0,2 độ C, mức cao nhất từng được ghi nhận và cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử là -7,7 độ C trong giai đoạn từ năm 1991 đến năm 2020.

"Biến đổi khí hậu đã thể hiện rõ ràng ở Greenland" - Jacob Hoyer, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Quốc gia thuộc Viện Khí tượng Đan Mạch cho biết.

"Từ các số liệu, chúng ta có thể thấy rằng nhiệt độ đang tăng nhanh gấp bốn lần so với mức tăng nhiệt độ trung bình trên thế giới" – chuyên gia này chỉ ra.

Thời tiết nóng lên đồng nghĩa với việc băng trên biển trải dài ít hơn về phía nam hòn đảo dọc theo bờ biển mỗi mùa đông và mỏng hơn ngay cả ở những nơi có băng, khiến việc sử dụng băng cho giao thông vận tải trở nên khó khăn, theo Hoyer.

Băng tan nhìn từ trên cao - Ảnh: Reuters

Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến trụ cột kinh tế của Greenland - ngành đánh bắt cá. Theo Cục Thống kê Greenland, sản lượng đánh bắt chủ yếu là tôm, cá bơn và cá tuyết là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất và chiếm 23% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2023, trong khi ngành này cung cấp 15% tổng số việc làm.

"Vùng biển xung quanh Greenland cũng đang ấm lên, và điều đó có thể làm thay đổi hệ sinh thái và ngành kinh doanh đánh bắt cá. Nó rất có thể sẽ có tác động" – chuyên gia Hoyer chỉ ra, đồng thời cho biết thêm rằng còn quá sớm để nói chính xác tác động sẽ như thế nào.

Trong khi ông Trump chủ yếu nhấn mạnh các mối lo ngại về an ninh, Greenland cũng sở hữu các nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược có thể đóng vai trò trong cuộc tranh giành quyền lực trên hòn đảo này. Một cuộc khảo sát của Đan Mạch được công bố năm 2023 cho thấy 25 trong số 34 loại khoáng sản được Ủy ban châu Âu coi là "nguyên liệu thô quan trọng" đã được tìm thấy ở đây.

Thủ tục hành chính rườm rà xung quanh việc cấp phép khai thác, điều kiện khắc nghiệt và sự phản đối từ các nhóm thổ dân đã khiến việc khai thác trở nên tốn kém. Mặt khác, theo ông Hoyer, hiện tượng ấm lên toàn cầu có thể khiến các dự án như vậy trở nên sinh lời hơn khi chi phí khai thác và vận chuyển giảm xuống.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực truyền thống đang phải đối mặt với sự không chắc chắn hiện tại. Casper Moller, chủ sở hữu một công ty cung cấp các tour du lịch, cho biết việc thiếu tuyết và băng khiến việc di chuyển bằng xe trượt tuyết hoặc ván trượt trở nên khó khăn.

"Vì vậy, điều chúng tôi đang làm lúc này chỉ là cầu mong rằng chúng ta sẽ sớm có thêm tuyết" - ông nói với hãng tin Reuters.

Anh Duy