Gripen E – Bước nhảy công nghệ đưa tiêm kích Thụy Điển lên thế hệ mới

Gripen E được phát triển từ nền tảng của những phiên bản Gripen trước đó, nhưng mức độ thay đổi bên trong lớn hơn nhiều so với những gì có thể quan sát từ bên ngoài.

Máy bay sử dụng động cơ F414-GE-39E của Mỹ, có lực đẩy tối đa khoảng 98 kN khi bật buồng đốt tăng lực. Thân máy bay được mở rộng, tăng dung tích nhiên liệu và bố trí lại càng đáp để dành thêm không gian cho nhiên liệu cũng như vũ khí.

Một trong những nâng cấp quan trọng nhất là radar mảng pha quét điện tử chủ động Raven ES-05 do Leonardo cung cấp.

Khác với radar quét cơ học truyền thống, radar AESA sử dụng nhiều phần tử phát và thu tín hiệu, cho phép điều khiển chùm sóng điện tử nhanh chóng mà không cần xoay toàn bộ ăng-ten.

Nhờ đó, hệ thống có thể tìm kiếm và theo dõi nhiều mục tiêu trong những hướng khác nhau, đồng thời cải thiện khả năng xử lý tình huống khi tác chiến.

Đáng chú ý, ăng-ten Raven ES-05 được lắp trên cơ cấu xoay định hướng, mở rộng góc quan sát của radar so với cấu hình cố định thông thường.

Gripen E còn được trang bị hệ thống tìm kiếm và bám bắt mục tiêu bằng hồng ngoại Skyward-G IRST. Cảm biến này phát hiện bức xạ nhiệt từ máy bay, trực thăng hoặc mục tiêu trên mặt đất và mặt biển.

Vì hoạt động thụ động, IRST không phát tín hiệu radar để tìm kiếm đối phương, qua đó giúp máy bay hạn chế nguy cơ bị phát hiện khi tiếp cận mục tiêu.

Khi kết hợp với radar AESA, hệ thống cung cấp thêm một kênh phát hiện và theo dõi, giúp phi công có nhiều lựa chọn hơn trong môi trường tác chiến phức tạp.

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở hệ thống tác chiến điện tử. Gripen E sử dụng tổ hợp MFS-EW thuộc dòng công nghệ Arexis, có khả năng thu nhận, phân tích tín hiệu điện từ, cảnh báo nguy cơ và gây nhiễu các hệ thống radar đối phương.

Dữ liệu từ radar, cảm biến hồng ngoại, hệ thống cảnh báo và các nguồn bên ngoài được kết hợp thông qua công nghệ hợp nhất cảm biến.

Thay vì phải tự xử lý từng nguồn thông tin riêng biệt, phi công có thể tiếp nhận bức tranh tình huống tổng hợp để đưa ra quyết định nhanh hơn.

Gripen E cũng được thiết kế với kiến trúc điện tử mở, cho phép nâng cấp phần mềm và tích hợp những chức năng mới mà không phải thay đổi toàn bộ hệ thống máy bay.

Đây là lợi thế quan trọng trong bối cảnh công nghệ radar, tên lửa và tác chiến điện tử liên tục phát triển.

Với những thay đổi này, Gripen E không chỉ là phiên bản nâng cấp về động cơ hay tải trọng. Máy bay được định hình như một nền tảng tác chiến kết nối, trong đó khả năng thu thập, hợp nhất và chia sẻ dữ liệu trở thành yếu tố quan trọng không kém tốc độ hay hỏa lực.