Hà Nội: Cấm trồng 18 loài cây, cây xanh hiện hữu được xử lý thế nào?

Cấm trồng nhiều loài cây "tuổi thơ"

Vừa qua, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố, có hiệu lực từ ngày 22/10/2026. 

Theo đó, Hà Nội quy định danh mục 18 loại cây cấm trồng, đồng thời xác định 33 loại cây được trồng trên đường phố và khu vực công cộng, nhằm bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị.

Trứng cá là một loài cây thân gỗ khá phổ biến ở đô thị. Loài cây này có khả năng sinh trưởng mạnh, thích nghi điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng rất tốt.

Danh mục 18 loại cây cấm trồng gồm: Bã đậu (vông đồng), bồ hòn, bồ kết, cao su, cô ca cảnh, bông gòn, lòng mức, mã tiền, me keo, ô đầu (củ gấu tàu), dướng, xiro, sưng Nam Bộ (sơn lu), tỏi độc, thông thiên, trúc đào, trứng cá và dâu da.

Hà Nội lý giải, việc đưa các loài cây này vào danh mục cấm xuất phát từ những đặc điểm có thể gây nguy hiểm cho con người, ảnh hưởng đến giao thông, vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị. 

Một số loài chứa độc tố như bã đậu, mã tiền, trúc đào, thông thiên và tỏi độc; bồ kết, me keo có nhiều gai lớn; trong khi cao su, bông gòn, dướng và dâu da có cành nhánh giòn, dễ gãy đổ. 

Riêng cây trứng cá có quả chín rụng xuống đường gây mất vệ sinh, đồng thời có thể khiến trẻ em leo trèo, hái quả, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. 

Những loại cây như trứng cá, dâu da, từ lâu được gọi là cây "tuổi thơ", bởi gắn với tuổi thơ của rất nhiều người.

Tại quyết định này, Hà Nội khẳng định, quy định mới không đồng nghĩa với việc toàn bộ cây thuộc danh mục cấm trồng sẽ bị chặt hạ ngay lập tức. 

Đối với cây xanh hiện hữu thuộc danh mục này hoặc không còn phù hợp với tính chất, vị trí và đặc điểm cây trồng trong đô thị, khu dân cư nông thôn, cơ quan, đơn vị được giao quản lý có trách nhiệm lập kế hoạch từng bước loại bỏ, trồng thay thế, bảo đảm an toàn và cảnh quan. 

Ngoài ra, Hà Nội cũng yêu cầu hạn chế tối đa việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh khi thi công công trình.

Chuẩn hóa không phải chặt hạ hàng loạt

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Trần Hữu Bảo, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, việc ban hành danh mục cây xanh đô thị nhằm từng bước chuẩn hóa chủng loại cây trồng, bảo đảm phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, đặc điểm hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị và yêu cầu an toàn giao thông, an toàn cho người dân.

Ông Trần Hữu Bảo, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội.

Đối với một số loài cây "tuổi thơ" như dâu da, trứng cá, dướng… là những loài cây quen thuộc, có khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi với điều kiện tự nhiên. 

Tuy nhiên, khi trồng trên đường phố, nhất là tại những khu vực có mật độ giao thông cao, vỉa hè hẹp, nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, việc lựa chọn cây phải đáp ứng các yêu cầu về đặc tính sinh trưởng, kết cấu thân, cành, bộ rễ, khả năng chống chịu mưa bão và tính ổn định lâu dài.

Ông Bảo khẳng định, việc một loài cây thuộc danh mục không được trồng mới trên đường phố không đồng nghĩa với việc tất cả cây thuộc loài đó đang tồn tại đều phải chặt hạ ngay. 

Đối với cây xanh hiện hữu, thành phố định hướng tổ chức rà soát, đánh giá cụ thể về tình trạng sinh trưởng, mức độ an toàn, vị trí trồng và ảnh hưởng đến giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị để có phương án quản lý phù hợp.

Với những cây đang sinh trưởng tốt, chưa có dấu hiệu mất an toàn, không ảnh hưởng đến giao thông và công trình hạ tầng kỹ thuật, sẽ tiếp tục được quản lý, chăm sóc, theo dõi theo quy định. 

Đặc biệt, không thực hiện chặt hạ đồng loạt, máy móc chỉ vì thuộc loài cây không được khuyến khích hoặc không được phép trồng mới.

Đối với những cây đã già cỗi, sâu mục, nghiêng, có nguy cơ gãy đổ, ảnh hưởng đến an toàn giao thông, công trình hạ tầng kỹ thuật hoặc không còn phù hợp với điều kiện không gian đô thị, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra, đánh giá và xây dựng phương án xử lý, di chuyển, thay thế phù hợp theo quy định.

Cũng theo ông Bảo, riêng đối với những loài cây có khả năng tự mọc, phát triển nhanh như trứng cá, dướng, việc quản lý cần được thực hiện thường xuyên. 

Những cây tự mọc tại vị trí không phù hợp, ảnh hưởng đến kết cấu vỉa hè, hệ thống thoát nước, công trình hạ tầng kỹ thuật, tầm nhìn giao thông hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn sẽ được xem xét xử lý kịp thời.

Theo định hướng của Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước, trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố sẽ từng bước rà soát, điều chỉnh cơ cấu chủng loại cây xanh đường phố, ưu tiên những loài cây có tuổi thọ cao, sinh trưởng ổn định, phù hợp với không gian đô thị và có khả năng chống chịu thời tiết cực đoan.

"Quan điểm xuyên suốt của thành phố là bảo vệ, duy trì tối đa những cây xanh hiện hữu còn giá trị và bảo đảm an toàn; việc thay thế phải có căn cứ khoa học, có lộ trình, đúng quy định, tránh lãng phí nguồn lực và không làm suy giảm đột ngột diện tích che phủ cây xanh. Sở Xây dựng Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với UBND các xã, phường và các đơn vị quản lý cây xanh tăng cường kiểm tra, rà soát, chăm sóc, bảo đảm an toàn cây xanh. Đồng thời, tuyên truyền, cung cấp thông tin để người dân hiểu rõ chủ trương, đồng thuận và cùng tham gia bảo vệ hệ thống cây xanh của Thủ đô".

Ông Trần Hữu Bảo, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội.