Hà Nội 'chạy đua' làm đường, mở lối cho những cực phát triển mới

Thêm đường, giảm áp lực nội đô

Từ ngày 2/9, tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục được thông xe kỹ thuật phần đường, mở thêm hướng di chuyển qua khu vực Giảng Võ, Ô Chợ Dừa và giảm áp lực cho một số tuyến nội đô. Đoạn tuyến dài khoảng 2.274 m, có mặt cắt ngang 50 m với 8 làn xe, điểm đầu tại nút giao Cát Linh - La Thành - Yên Lãng và điểm cuối tại nút giao Voi Phục.

Việc đưa phần đường vào khai thác tạo thêm một hướng lưu thông qua khu vực Giảng Võ, La Thành và Ô Chợ Dừa. Tại một số nút giao, phương án tổ chức giao thông mới cũng được triển khai trong khi các hạng mục còn lại tiếp tục thi công.

Tuyến đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đã cơ bản hoàn thành các hạng mục hạ tầng, cây xanh, biển báo giao thông… sẵn sàng thông xe vào ngày 2/9 (Ảnh: Hữu Thắng).

Sinh sống tại phố Hàm Long nhưng làm việc tại khu vực Duy Tân (Cầu Giấy), anh Trần Sỹ Hoàng Sơn (26 tuổi, Hà Nội) cho biết rất vui và hào hứng khi đoạn tuyến Voi Phục - Hoàng Cầu được thông xe, giúp hành trình đi làm mỗi ngày thuận tiện hơn.

Trước đây, để di chuyển từ nhà đến nơi làm việc, anh Sơn thường phải đi vòng qua các tuyến Kim Mã, Đào Tấn, Nguyễn Khánh Toàn- đây đều là những tuyến đường thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ cao điểm, khiến thời gian di chuyển kéo dài và khó chủ động.

"Từ khi có tuyến đường mới, thời gian đi làm của tôi được rút ngắn đáng kể. Hiện chỉ mất hơn 20 phút là tôi có thể đến công ty, thay vì phải mất gần 40 phút đi vòng như trước", anh Sơn chia sẻ.

Anh Sơn cũng kỳ vọng đoạn đường tại khu vực nút giao Láng Hạ - Giảng Võ sẽ sớm được hoàn thiện, qua đó giúp trục đường được kết nối đồng bộ hơn và việc di chuyển từ khu vực trung tâm sang phía Tây thành phố ngày càng thuận tiện.

Với người dân sinh sống dọc khu vực Ô Chợ Dừa và Đê La Thành, tuyến đường mới cũng được kỳ vọng giúp chia sẻ lưu lượng với các tuyến cũ vốn thường xuyên chịu áp lực giao thông.

Chị Nguyễn Thị Hạnh (35 tuổi, Hà Nội) đang sinh sống tại phường Ô Chợ Dừa cho biết việc đưa tuyến đường mới vào khai thác cũng phần nào giúp giảm áp lực giao thông cho đường Đê La Thành cũ. 

"Trước đây, vào những khung giờ đông xe, Đê La Thành thường xuyên rất chật chội. Bây giờ có thêm đường mới, lượng phương tiện được chia bớt sang các hướng khác nên việc đi lại của người dân cũng đỡ ngột ngạt và thuận tiện hơn", chị Hạnh nói.

Nhiều công trình giao thông trọng điểm tại Hà Nội đang được đẩy nhanh tiến độ (Ảnh: Hữu Thắng).

Việc thông xe kỹ thuật đoạn Vành đai 1 Hoàng Cầu - Voi Phục diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án hạ tầng lớn. Đến cuối tháng 8/2026, thành phố đã giải ngân 92.592 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 77,17% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Nhiều công trình giao thông trọng điểm đang được đẩy nhanh, trong đó có cầu Trần Hưng Đạo, cầu Hồng Hà, các đoạn tuyến Vành đai 2,5 và dự án đường song hành Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Riêng dự án đường song hành trên địa bàn Hà Nội đã hoàn thành gần 90% sản lượng bê tông nhựa và đặt mục tiêu hoàn thành trong quý III/2026.

Song song với hạ tầng giao thông, Hà Nội cũng triển khai các dự án hồ điều hòa Phú Đô, Mễ Trì, cụm hồ Yên Nghĩa và tiếp tục thúc đẩy chương trình phát triển 5 tuyến đường sắt đô thị. Trong những tháng cuối năm, hàng loạt công trình được đẩy nhanh tiến độ, nhằm tăng tốc giải ngân đầu tư công và tạo thêm động lực phát triển cho Thủ đô.

Từ mở đường đến mở không gian phát triển mới cho Hà Nội

Theo TS Nguyễn Hữu Đức - chuyên gia giao thông, việc Hà Nội đồng loạt đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm đang mở ra một giai đoạn chuyển đổi quan trọng đối với cấu trúc và không gian phát triển của Thủ đô.

Ông cho rằng đây không đơn thuần là câu chuyện xây thêm đường, cầu hay các tuyến đường sắt đô thị để giải quyết ùn tắc trước mắt. Quan trọng hơn, mạng lưới hạ tầng mới đang tạo ra "bộ khung" để tái định hình dòng chảy dân cư, việc làm và các hoạt động kinh tế trong dài hạn.

"Hà Nội đang đứng trước một thời kỳ bản lề của quá trình phát triển đô thị. Hạ tầng giao thông không còn chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, mà đang trở thành công cụ để tái cấu trúc không gian phát triển của cả Thủ đô", TS Nguyễn Hữu Đức nhận định.

Không chỉ mở đường, Hà Nội đang mở lại không gian phát triển (Ảnh: Hữu Thắng).

Theo vị chuyên gia, hướng đi quan trọng của Hà Nội trong những năm tới là chuyển dần từ mô hình phát triển tập trung, với áp lực dồn nén vào khu vực nội đô, sang mô hình đa cực, đa trung tâm. Các tuyến vành đai, đường hướng tâm, cầu vượt sông Hồng và mạng lưới đường sắt đô thị sẽ tạo ra các hành lang kết nối mới, qua đó thúc đẩy sự hình thành của những cực phát triển ngoài khu vực lõi.

Trong đó, việc đầu tư mạnh vào hạ tầng không nên chỉ được nhìn dưới góc độ giải quyết ùn tắc. Theo TS Nguyễn Hữu Đức, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới cho kinh tế đô thị.

"Trong 5-10 năm tới, thay đổi lớn nhất không chỉ là đi lại nhanh hơn. Điều quan trọng hơn là hạ tầng có thể mở ra những không gian phát triển mới, kéo việc làm, dịch vụ và dân cư ra khỏi khu vực lõi đang quá tải", ông nói.

Từ góc nhìn quy hoạch, các khu vực phía Tây, phía Đông và phía Nam có thể trở thành những cực tăng trưởng mới khi được kết nối đồng bộ hơn với trung tâm. Trong đó, phía Tây tiếp tục có lợi thế về mức độ hoàn thiện hạ tầng và mật độ hoạt động kinh tế hiện hữu, trong khi phía Đông có dư địa phát triển lớn khi hệ thống cầu vượt sông Hồng và các tuyến kết nối vùng dần hoàn thiện.

"Hạ tầng đang vẽ lại bản đồ kinh tế - xã hội của Hà Nội. Thành công không nằm ở việc biến mọi khu vực thành phố thị, mà ở khả năng tạo ra sự kết nối thông suốt giữa các cực phát triển", TS Nguyễn Hữu Đức nhấn mạnh.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý quá trình đầu tư đồng loạt nhiều dự án lớn sẽ tạo áp lực đáng kể lên giao thông đô thị trong giai đoạn chuyển tiếp. Ùn tắc, bụi và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân có thể gia tăng cục bộ khi các công trường cùng triển khai trong một không gian đô thị vốn đã quá tải.

Theo ông, thách thức lớn không chỉ nằm ở vốn hay công nghệ xây dựng mà ở khả năng bảo đảm tính đồng bộ giữa các dự án và thay đổi thói quen di chuyển của người dân. Các tuyến metro hay hệ thống giao thông công cộng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được kết nối thuận tiện với xe buýt, hạ tầng đi bộ và các phương thức di chuyển khác.

Theo TS, Hà Nội cần chuyển từ tư duy đầu tư từng công trình riêng lẻ sang quản trị một hệ sinh thái đô thị đồng bộ. Hạ tầng giao thông phải được gắn với quy hoạch sử dụng đất, phát triển các khu vực theo định hướng giao thông công cộng và xây dựng hệ thống kết nối "từ cửa nhà đến ga tàu".

"Hạ tầng bền vững không được đo bằng bao nhiêu km đường hay bao nhiêu cây cầu được xây dựng. Thước đo quan trọng hơn là người dân có thể di chuyển thuận tiện hơn và thành phố có tạo được thêm không gian sống, làm việc cho họ hay không", ông nói.

TS Nguyễn Hữu Đức cho rằng đây cũng là chìa khóa để quá trình giãn dân diễn ra tự nhiên và bền vững. Khi các khu vực ngoài trung tâm có đủ việc làm, trường học, y tế, dịch vụ và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ có thêm lý do để lựa chọn sinh sống và làm việc tại các cực phát triển mới.

"Hạ tầng mới chỉ thực sự thành công khi ngoại vi không còn là nơi để ở rồi mỗi ngày phải dồn vào trung tâm làm việc. Mục tiêu cuối cùng phải là tạo ra những đô thị có khả năng tự phát triển, đủ sức giữ chân dân cư và chia sẻ áp lực với khu vực lõi", chuyên gia nhấn mạnh.