Hà Nội chốt cơ chế xử lý vi phạm tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh

Chung cư HH Linh Đàm. (Nguồn: TTXVN)

Ngày 28/10, tại Kỳ họp thứ bảy, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn.

Nghị quyết thực hiện khoản 2 Điều 8 và khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, nhằm xử lý các vi phạm kéo dài, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua nhà và bổ sung hạ tầng thiết yếu cho khu vực.

Xử lý dứt điểm vi phạm, gắn với chỉnh trang đô thị

Phạm vi xử lý gồm 12 dự án: CT6 Kiến Hưng tại phường Kiến Hưng; dự án công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh tại xã Đại Thanh; CT5 Tân Triều và Khu nhà ở Xa La tại phường Hà Đông; dự án nhà ở CT11, CT12 tại ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn-Kim Lũ, phường Định Công; các dự án VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp chung cư, dịch vụ thương mại HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.

Theo Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, các dự án đã có những vi phạm về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng được cơ quan thanh tra, kiểm tra chỉ ra nhưng chưa xử lý dứt điểm. Chủ đầu tư xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, tăng số lượng căn hộ, làm tăng quy mô dân số và gây áp lực lên hạ tầng khu vực.

Kết quả rà soát cho thấy, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759 căn, trong khi thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Những tồn tại này ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân, kéo theo vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và khiếu kiện kéo dài.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, nhiều công trình đã xây dựng từ lâu, người dân sinh sống ổn định, một số căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận. Việc xử lý phải bảo đảm mọi vi phạm đều được giải quyết, đồng thời tính đến yêu cầu giữ gìn trật tự, an toàn và an sinh xã hội.

Nghị quyết yêu cầu từng dự án phải được rà soát cụ thể về hồ sơ pháp lý, hiện trạng, quy hoạch, đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và khả năng đáp ứng hạ tầng. Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm, không làm mất hiệu lực của kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền.

Trên cơ sở đánh giá, các công trình, hạng mục và phần công trình vi phạm được xác định thuộc diện tồn tại có điều kiện hoặc phải phá dỡ. Đối với công trình cao tầng, các điều kiện gồm: đã hoàn thành, đưa vào sử dụng thực tế; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; không ảnh hưởng công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu về khoảng cách giữa các khối tháp và không vi phạm chỉ giới đường đỏ, các hành lang bảo vệ, an toàn.

Công trình phải bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu về cấp nước, cấp điện, đỗ xe; trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và sinh hoạt cộng đồng. Trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu về hạ tầng nhưng đáp ứng các tiêu chí còn lại, công trình chỉ được tồn tại có điều kiện khi có phương án khắc phục được cơ quan có thẩm quyền đánh giá khả thi về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực.

Nhà ở thấp tầng được xem xét tồn tại khi không nằm trên đất quy hoạch chức năng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và phải cải tạo, chỉnh trang theo phương án được chấp thuận. Các công trình trường học thuộc diện được tồn tại cũng phải đáp ứng điều kiện an toàn, vị trí quy hoạch và được cải tạo để phục vụ nhu cầu của khu vực.

Những công trình không đáp ứng điều kiện quy định phải phá dỡ. Với phần diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, diện tích sinh hoạt cộng đồng thuộc công trình được tồn tại có điều kiện, cư dân và tài sản phải di dời để hoàn trả công năng theo quy hoạch hoặc chuyển sang chức năng công cộng phù hợp.

Chủ đầu tư chịu trách nhiệm cải tạo, hoàn trả công năng, thực hiện các giải pháp bổ sung hạ tầng được phê duyệt. Nếu không thực hiện đúng tiến độ, phương án, Ủy ban Nhân dân thành phố quyết định sử dụng nguồn kinh phí bảo đảm của chủ đầu tư để đầu tư theo quy định.

Ưu tiên bồi thường, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

Một nguyên tắc được xác định trong Nghị quyết là người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư.

Người mua căn hộ, nhà ở thuộc diện phải di dời nhận tiền bồi thường của chủ đầu tư và bàn giao nhà trong thời gian 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền. Giá bồi thường do Hội đồng thẩm định giá xác định hoặc được quy định tại quyết định, bản án của cơ quan có thẩm quyền.

Người thuộc diện di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện, phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận. Cư dân được tạm cư tại chỗ đến khi cơ quan có thẩm quyền thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng.

Trường hợp đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện. Cư dân có thu nhập duy nhất từ kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được chủ đầu tư hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh một lần, tương đương sáu tháng lương tối thiểu vùng.

Đối với người mua nhà không phải di dời, quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng, thỏa thuận với chủ đầu tư tiếp tục được thực hiện. Người mua được cấp giấy chứng nhận sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định và chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các biện pháp khắc phục hậu quả, nghĩa vụ tài chính và chịu chi phí phát sinh do hành vi vi phạm. Ngân sách nhà nước không chi trả các khoản thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Với phần công trình được tồn tại có điều kiện, chủ đầu tư phải nộp lại số lợi bất hợp pháp về xây dựng. Khoản này được tính bằng tổng diện tích sàn xây dựng vi phạm tăng thêm so với quy hoạch, giấy phép xây dựng, nhân với đơn giá một mét vuông xây dựng theo giá trị suất vốn đầu tư tại thời điểm công trình đưa vào sử dụng thực tế, nhân với 50%.

Nghĩa vụ tài chính về đất đai được xác định theo bảng giá đất do Ủy ban Nhân dân thành phố quy định tại thời điểm công trình, dự án đưa vào sử dụng thực tế. Sau khi hoàn thành khắc phục hậu quả và các khoản phải nộp, chủ đầu tư lập hồ sơ hiện trạng để Ủy ban Nhân dân cấp xã kiểm tra, xác nhận, làm căn cứ thực hiện những thủ tục tiếp theo về quy hoạch, đất đai và cấp giấy chứng nhận.

Trước khi di dời, Ủy ban Nhân dân cấp xã phối hợp chủ đầu tư rà soát, lập danh sách căn hộ, diện tích, công trình phải di dời; xác định chủ sở hữu, người sử dụng và các bên có quyền lợi liên quan. Phương án di dời phải được công khai, tiếp nhận và xem xét ý kiến của người dân.

Nếu chủ đầu tư không thực hiện đầy đủ trách nhiệm, Ủy ban Nhân dân thành phố quyết định sử dụng nguồn bảo đảm nghĩa vụ hoặc chỉ đạo cưỡng chế tài sản của chủ đầu tư để thực hiện. Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với cư dân không di dời chỉ đặt ra khi chủ đầu tư đã hoàn thành trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

Qua thẩm tra, Ban Đô thị Hội đồng Nhân dân thành phố đề nghị đánh giá cụ thể năng lực, nguồn lực của chủ đầu tư; làm rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa các cấp, ngành và công khai thông tin phục vụ giám sát.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố sẽ xây dựng 12 phương án khắc phục hậu quả, xử lý vi phạm tại 12 dự án. Các sở, ngành sẽ hướng dẫn cụ thể, phối hợp, hỗ trợ chính quyền cơ sở trong quá trình thực hiện.

Ủy ban Nhân dân thành phố được giao quyết định danh mục công trình, phần diện tích được tồn tại có điều kiện, phải phá dỡ, cải tạo hoặc chuyển đổi công năng trên cơ sở rà soát của cơ quan chuyên môn; quyết định giải pháp bổ sung hạ tầng và đánh giá kết quả thực hiện. Hội đồng Nhân dân thành phố, các cơ quan của Hội đồng Nhân dân và Mặt trận Tổ quốc các cấp giám sát quá trình triển khai, bảo đảm công khai, minh bạch và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân./.