Hà Nội chuyển mạnh cải cách hành chính từ dữ liệu số

Hà Nội đang đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng cắt giảm thủ tục, khai thác dữ liệu số và mở rộng phân cấp, ủy quyền. Những chuyển biến này góp phần...

Giảm chi phí, tăng hiệu quả giải quyết thủ tục

Năm 2026, công tác cải cách hành chính (CCHC) của Hà Nội ghi nhận những chuyển biến rõ nét, đặc biệt trong rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), tái cấu trúc quy trình và mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Thay vì yêu cầu người dân cung cấp nhiều loại giấy tờ, thành phố đang chuyển sang khai thác dữ liệu số đã có, giảm thao tác và rút ngắn quy trình giải quyết.

Lãnh đạo phường Hai Bà Trưng nắm tình hình hoạt động Điểm phục vụ hành chính công phường. Ảnh: PV.

Lãnh đạo phường Hai Bà Trưng nắm tình hình hoạt động Điểm phục vụ hành chính công phường. Ảnh: PV.

Tính đến giữa tháng 9/2026, toàn thành phố có 1.941 TTHC đang có hiệu lực. Trong đó, 1.133 thủ tục đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chiếm 58,37%; 780 thủ tục trực tuyến một phần và 28 thủ tục chưa trực tuyến. Toàn bộ thủ tục đủ điều kiện đã được tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Đáng chú ý, từ đầu năm đến giữa tháng 9/2026, thành phố tiếp nhận tổng cộng 2.416.749 hồ sơ chứng thực và các lĩnh vực khác, bao gồm hồ sơ chuyển tiếp từ năm 2025 và hồ sơ mới. Tỷ lệ tiếp nhận trực tuyến ở nhóm lĩnh vực còn lại đạt 95,02%, tăng 2,31 điểm phần trăm so với nửa đầu năm.

Tổng số hồ sơ đã giải quyết đạt 2.276.105, trong đó 93,06% trước hạn và đúng hạn. Tỷ lệ hồ sơ quá hạn giảm 37,69 điểm phần trăm so với mức 44,63% của năm 2025; tỷ lệ hồ sơ bị trả lại, không tiếp nhận giảm từ 10,2% xuống còn 6,1%.

Một kết quả nổi bật khác là thành phố đã tiếp nhận, xử lý 1.106.619 hồ sơ phi địa giới thông qua hệ thống chi nhánh và các Điểm hỗ trợ dịch vụ công số. Cách làm này giúp người dân thực hiện TTHC thuận tiện hơn, giảm chi phí và thời gian đi lại, không còn bị bó hẹp bởi địa giới hành chính nơi cư trú.

Khảo sát bằng mã QR từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 9/2026 ghi nhận 99% tổng số lượt đánh giá trên toàn thành phố ở mức “Hài lòng” và “Rất hài lòng”. Riêng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố và các chi nhánh, tỷ lệ này đạt 98,76%.

Theo Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội Phan Văn Phúc, trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm đã rà soát, xây dựng phương án tái cấu trúc 25 TTHC trọng điểm có tần suất phát sinh hồ sơ cao. Đây là nhóm thủ tục từng phát sinh hơn 1,15 triệu hồ sơ trong nửa cuối năm trước, chiếm gần 81% tổng số hồ sơ toàn thành phố.

Từ đầu năm đến giữa tháng 9/2026, Hà Nội ban hành 105 quyết định phê duyệt phương án tái cấu trúc đối với 1.309 TTHC thuộc 8 sở và Văn phòng UBND thành phố. Việc thay đổi quy trình theo hướng khai thác dữ liệu, giảm thao tác trên môi trường số dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 1.731,48 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm, tương đương tỷ lệ cắt giảm trung bình 72,4%.

Thành phố cũng đã công bố 79/79 TTHC đặc thù, trong đó có 47 thủ tục thuộc lĩnh vực đất đai; sẵn sàng kết nối, khai thác 3/4 cơ sở dữ liệu gồm dữ liệu dân cư, hộ tịch điện tử và đăng ký doanh nghiệp.

Phân cấp, ủy quyền gắn với trách nhiệm thực thi

Song hành với chuyển đổi số, Hà Nội đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền nhằm giảm khâu trung gian, đưa thẩm quyền giải quyết công việc đến gần người dân, doanh nghiệp hơn.

Đến giữa tháng 9/2026, toàn thành phố thực hiện 600 TTHC được ủy quyền theo 9 hình thức. Trong đó, 505 thủ tục được thành phố ủy quyền cho các sở, giám đốc sở, chiếm 84,2%; 70 thủ tục được các sở tiếp tục ủy quyền cho UBND cấp xã và các cơ quan chuyên môn thuộc sở, chiếm 11,7%.

Ngoài ra, thành phố có 18 TTHC thực hiện theo cơ chế phân cấp thuộc các lĩnh vực đường bộ, xây dựng, hàng hải và đường thủy nội địa, hạ tầng kỹ thuật, quản lý chất lượng công trình, du lịch, an toàn thực phẩm. Các sở, ngành cũng đề xuất mở rộng thêm 170 TTHC được ủy quyền, phân cấp.

Việc mở rộng thẩm quyền giúp giảm áp lực xử lý ở cấp thành phố, đồng thời tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở. Tuy nhiên, để phân cấp phát huy hiệu quả, thành phố cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình liên thông, bảo đảm điều kiện nhân lực, hạ tầng công nghệ và kiểm soát trách nhiệm của đơn vị được giao thẩm quyền.

Một giải pháp cụ thể trong lĩnh vực đất đai là Đề án “Sổ đỏ trao tay”, được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 5206/QĐ-UBND cuối tháng 9/2026 nhằm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Giai đoạn đầu tập trung vào thủ tục đính chính giấy chứng nhận đã cấp; chỉnh lý, đăng ký biến động; cấp giấy chứng nhận đối với phần diện tích còn lại sau giải phóng mặt bằng. Đề án hướng tới chuyển dần từ xử lý hồ sơ giấy sang khai thác dữ liệu số, góp phần đơn giản hóa quy trình trong lĩnh vực có nhiều giao dịch và liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân.

Tiếp nhận thủ tục hành chính tại Điểm hỗ trợ dịch vụ công số Hồng Vân, Chi nhánh số 11,Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội. Ảnh: PV.

Tiếp nhận thủ tục hành chính tại Điểm hỗ trợ dịch vụ công số Hồng Vân, Chi nhánh số 11,Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội. Ảnh: PV.

Sáng kiến từ cơ sở, hướng tới phục vụ thuận tiện hơn

Hiệu quả CCHC không chỉ thể hiện qua các chỉ tiêu toàn thành phố mà còn được cụ thể hóa bằng những giải pháp sát thực tiễn tại xã, phường.

Tại phường Bạch Mai, qua rà soát, địa phương có 418 TTHC thuộc thẩm quyền, trong đó 215 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Từ ngày 1/1 đến 5/11/2026, phường tiếp nhận 27.729 hồ sơ, gồm 15.148 hồ sơ trực tuyến và 12.581 hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính công ích; đã giải quyết 27.544 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 99,94%, còn 185 hồ sơ đang trong hạn.

Theo Phó chủ tịch UBND phường Nguyễn Hoành Dũng, tính đến ngày 6/11/2026, số hồ sơ thuộc thẩm quyền được Chủ tịch UBND phường ủy quyền giải quyết đạt 26.100 hồ sơ; cùng với đó là 134 hồ sơ được thành phố ủy quyền, chủ yếu thuộc các lĩnh vực lao động, người có công, báo chí, xuất bản, in và phát hành.

Phường cũng điều chỉnh việc ủy quyền ký, ký số đối với chứng thực bản sao, chứng thực chữ ký, kể cả trường hợp điểm chỉ hoặc không thể ký, điểm chỉ; đồng thời đề xuất bãi bỏ một số TTHC không còn phù hợp như xác nhận tình trạng hôn nhân trong một số trường hợp và thủ tục về hòa giải ở cơ sở.

Tại phường Hai Bà Trưng, khối lượng hồ sơ lớn do mật độ dân cư đông, nhất là các thủ tục liên quan hộ tịch, cư trú và bảo trợ xã hội, đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt tiến độ xử lý trên hệ thống điện tử.

Đáng chú ý, mô hình “Phường số thông minh”, tích hợp trợ lý ảo AI và liên thông TTHC trong giải quyết công việc, được triển khai năm 2026 với 4 trụ cột: trợ lý ảo AI hoạt động 24/7 trên Zalo OA và cổng giao tiếp điện tử; kho tri thức hành chính số chuẩn hóa; cơ chế liên thông, điều phối số; bảng dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành.

Tại phường Bạch Mai, năm 2027, địa phương đặt mục tiêu nâng cao chất lượng giải quyết TTHC đúng hạn, đẩy mạnh tiếp nhận hồ sơ trực tuyến và số hóa kết quả. Phường cũng kiến nghị nâng cao chất lượng đường truyền phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch để khắc phục lỗi kết nối, bảo đảm giải quyết hồ sơ chính xác, kịp thời.

Từ tái cấu trúc quy trình, khai thác dữ liệu số đến mở rộng thẩm quyền cho cơ sở, Hà Nội đang từng bước chuyển CCHC từ cải tiến thủ tục riêng lẻ sang đổi mới phương thức quản lý, phục vụ. Đây là nền tảng để giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy và tạo thuận lợi thực chất cho người dân, doanh nghiệp.

Mai Thu

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/ha-noi-chuyen-manh-cai-cach-hanh-chinh-tu-du-lieu-so-192261121132847167.htm