Hà Nội 'đặt hàng' giới trí thức và doanh nghiệp để khoa học công nghệ dẫn dắt nền kinh tế

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng. Ảnh: Đại học Bách Khoa.

Quy trình "đặt hàng" 4 bước

Tại Hội nghị gặp mặt chuyên gia, nhà khoa học, các trường Đại học, Cao đẳng và Doanh nghiệp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng đã trình bày Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó khẳng định quan điểm nhất quán: Tri thức, KHCN và ĐMST là nền tảng cốt lõi để nâng cao năng lực nội sinh, tăng sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong mô hình tăng trưởng mới, KHCN phải "chi phối cách tổ chức sản xuất, mở ra lĩnh vực và hướng đi mới", thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ như trước đây.

Để hiện thực hóa quyết tâm này, Hà Nội dự kiến dành nguồn lực tài chính lớn, khoảng 4% GRDP năm 2026 (tương đương trên 9.000 tỷ đồng) cho KHCN và ĐMST. Đồng thời, Thành phố đặt mục tiêu triển khai chương trình đào tạo 1.000 tiến sĩ gắn liền với việc nghiên cứu giải quyết các bài toán thực tế của Thủ đô.

Điểm đột phá trong cách làm của Hà Nội là việc cụ thể hóa cơ chế "đặt hàng" thông qua một chuỗi quy trình khép kín 4 bước, nhằm đảm bảo các nghiên cứu không nằm trên giấy mà đi thẳng vào cuộc sống.

Đầu tiên là phát hiện vấn đề. Phân loại từng địa bàn, ngành để phát hiện các "bài toán" cần tăng năng suất và hiệu quả quản trị.

Tiếp theo làchuẩn hóa đề bài. Tổng hợp thành danh mục bài toán cấp Thành phố, xác định rõ mục tiêu đầu ra và trách nhiệm đo lường.

Thẩm định và phân tầng các bài toán. Đánh giá tính khả thi và phân cấp triển khai từ thử nghiệm nhỏ, thí điểm mở rộng đến triển khai diện rộng.

Cuối cùng là công khai bài toán để mời doanh nghiệp, tổ chức KHCN tham gia "ứng tuyển" giải pháp, với cơ chế ưu tiên thanh toán theo kết quả.

Quan điểm của Thành phố là các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học là hạt nhân của ĐMST. Tri thức phải được kết nối với thị trường và có đầu ra cụ thể, giúp đội ngũ trí thức được tôn vinh xứng đáng với giá trị sáng tạo.

Mô hình "3 Nhà" với doanh nghiệp là "nhạc trưởng", đại học là "hạt nhân"

Để giải quyết các bài toán mà Thành phố đặt ra, Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và bền vững. Thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, đóng góp trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, các đại học, trường đại học, cao đẳng và cộng đồng doanh nghiệp, để tri thức thực sự trở thành động lực tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế Thủ đô.

GS. Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, trước bối cảnh mới, cần phát triển mô hình liên kết "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp", trong đó nhà trường cung cấp tri thức và nhân lực trình độ cao, doanh nghiệp thương mại hóa, mở rộng thị trường, Nhà nước kiến tạo thể chế và chia sẻ rủi ro.

Đại học Bách khoa Hà Nội, với định hướng lọt nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á, đã xác định các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ dữ liệu, hệ thống thông minh, năng lượng và y sinh - những lĩnh vực gắn trực tiếp với các bài toán của Thành phố.

Đại học Bách khoa Hà Nội kiến nghị Hà Nội đồng hành trong các chính sách thu hút và đào tạo nhân lực chiến lược; hình thành hệ thống quỹ hỗ trợ nghiên cứu, đầu tư mạo hiểm và thu hút, đào tạo nhân tài; xây dựng Ha Noi Innovation Center hỗ trợ khởi nghiệp, ươm tạo và kết nối 3 nhà; phát triển “Hanoi Design Factory” đặt tại các cơ sở GDĐH; hình thành các trung tâm xuất sắc (COE) đặt tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc và một số đại học trong các lĩnh vực như AI ứng dụng, robotics, lượng tử và y sinh.

Đại diện khối Doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Tập đoàn CMC, cho rằng doanh nghiệp cần đóng vai trò trung tâm và là "nhạc trưởng" kết nối các nguồn lực trong mô hình 3 nhà. Theo ông, doanh nghiệp không chỉ là nơi đưa ra đầu bài từ nhu cầu thị trường mà còn phải trực tiếp tổ chức nghiên cứu phục vụ sản xuất, xây dựng nền tảng công nghệ, quốc tế hóa và xuất khẩu công nghệ và sẵn sàng chia sẻ rủi ro đầu tư với Nhà nước trong các lĩnh vực công nghệ lõi.

Hà Nội đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ từ Trung ương, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng, gắn với quản trị đô thị hiện đại, với mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên.

Đáng chú ý, Trung ương đã cho phép Hà Nội thực hiện các thể chế đột phá, kể cả thí điểm trước những vấn đề mới. Thành phố sẵn sàng làm trước, thử nghiệm (sandbox) để Trung ương đánh giá và nhân rộng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội tự tin "đặt hàng" và huy động trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, doanh nghiệp vào công cuộc xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và kết nối toàn cầu.

“Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo thành phố là hành động quyết liệt, "nhận thức đã rõ, cơ chế đã có, phải quyết tâm làm", lấy hiệu quả thực chất làm thước đo”, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.

Bình An