Hà Nội điều chỉnh quy hoạch sông Hồng, định hướng tổ chức lại dân cư ngoài đê

Ba định hướng ưu tiên: An toàn - Sinh thái - Giao thông

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 6075/QĐ-UBND phê duyệt Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.

Theo quy hoạch được phê duyệt, khu vực nghiên cứu thuộc địa giới hành chính 16 phường, xã gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân. Phía Tây khu vực nghiên cứu giáp cầu Hồng Hà, phía Đông giáp cầu Mễ Sở. Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418,96ha.

Quy hoạch xác định sông Hồng là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, không gian văn hóa, đổi mới sáng tạo, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị của Thủ đô. Mục tiêu là hình thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, kết nối không gian đô thị hai bờ sông thành một cấu trúc thống nhất.

Ba định hướng ưu tiên được đặt ra là: An toàn - Sinh thái - Giao thông. Trong đó, việc phát triển không gian đô thị, sử dụng bãi sông, bố trí công trình và hạ tầng phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực, bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, an toàn đê điều và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn qua khu vực nội đô. Nguồn: UBND TP Hà Nội

Về các chỉ tiêu phát triển, quy hoạch dự báo quy mô dân số từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Đây là ngưỡng tối đa để tính toán nhu cầu đất đai phục vụ phát triển đô thị và khả năng chịu tải của hệ thống hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật. Quy mô dân số cụ thể phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các điều kiện an toàn thoát lũ, đê điều được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Không gian đô thị hai bên sông được tổ chức theo cấu trúc phân lớp, thấp dần về phía bờ sông. Khu vực sát bờ sông bố trí các không gian ngập nước; tiếp đến là khu bán ngập, tổ chức công viên, cây xanh, quảng trường; khu vực ít ngập bố trí dịch vụ du lịch và các công trình thấp tầng có thể tháo lắp. Khu vực sát đê được định hướng phát triển các chức năng hỗn hợp, thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, y tế và giáo dục.

Toàn tuyến được chia thành 3 đoạn với tính chất không gian và chức năng khác nhau. Đoạn D1, từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long, định hướng phát triển không gian kiến trúc cảnh quan sinh thái, bảo tồn thiên nhiên, làng xóm, thể dục thể thao, nghiên cứu, trải nghiệm và các khu đô thị mới có mật độ xây dựng thấp.

Đoạn D2, từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, được định hướng phát triển thành khu vực hỗn hợp, đa chức năng, tập trung các trung tâm văn hóa - nghệ thuật, thương mại, tài chính quốc tế, dịch vụ du lịch, đổi mới sáng tạo và công viên văn hóa, nghệ thuật. Khu vực này cũng phát triển các khu đô thị mới, đô thị tái định cư và đô thị đa mục tiêu.

Đoạn D3, từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở, định hướng phát triển hệ thống công viên đô thị, công viên chuyên đề nghỉ dưỡng sinh thái kết hợp các hoạt động trải nghiệm. Cùng với đó là các khu vực phát triển chức năng đô thị gắn với hệ thống cảng hàng hóa, cảng hành khách và bến thủy nội địa phục vụ du lịch.

Bảo tồn làng nghề truyền thống, làng cổ lâu đời

Đáng chú ý, quy hoạch không áp dụng một phương án chung đối với toàn bộ khu dân cư ngoài đê mà phân loại theo điều kiện thực tế. Các khu vực được xác định gồm: Khu vực được giữ lại để cải tạo, chỉnh trang có điều kiện; khu vực phải di dời một phần do yêu cầu phòng, chống lũ hoặc bảo đảm hạ tầng thiết yếu; khu vực tái thiết đô thị. Việc phân loại căn cứ vào mức độ an toàn thoát lũ, phạm vi ảnh hưởng của các công trình hạ tầng, giá trị di tích, kiến trúc, lịch sử, văn hóa và chất lượng hạ tầng hiện hữu.

Việc phân loại các khu vực căn cứ vào mức độ bảo đảm an toàn phòng, chống và thoát lũ; phạm vi ảnh hưởng của trục đại lộ, các nút giao thông và công trình hạ tầng; khả năng duy trì cấu trúc làng sau khi mở đường; giá trị di tích, kiến trúc, lịch sử, văn hóa và nghề truyền thống; chất lượng hạ tầng hiện hữu cũng như vị trí trong cấu trúc phát triển đô thị mới. Đối với những làng nghề truyền thống, làng lâu đời có giá trị, quy hoạch ưu tiên bảo tồn khu vực lõi, chỉnh trang hạ tầng và kiểm soát phát triển.

Các khu vực thuộc diện di dời để tái thiết bao gồm: Khu vực không bảo đảm an toàn thoát lũ; khu vực nằm trong phạm vi mở đường giao thông, bao gồm trục đại lộ cảnh quan, các nút giao thông và công trình hạ tầng.

Khu vực được xác định là không gian trung tâm, động lực phát triển của toàn bộ trục không gian cảnh quan sông Hồng, bao gồm toàn bộ khu vực trong Vành đai II (đoạn từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy) và một số khu dân cư khác được xác định cụ thể trong đồ án quy hoạch.

Khu vực thuộc phạm vi thực hiện các dự án phục vụ tái định cư, gồm các khu đô thị định cư, khu đô thị đa mục tiêu tại các phường Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề và xã Bát Tràng.

Song song với việc sắp xếp, tái thiết không gian đô thị, quy hoạch đặt ra yêu cầu bảo tồn các di tích lịch sử - văn hóa, địa điểm lưu niệm các sự kiện cách mạng, kháng chiến, bao gồm cả di tích đã được xếp hạng và chưa được xếp hạng, gắn với cộng đồng dân cư.

Trong giai đoạn đầu, thành phố tập trung triển khai các dự án thành phần gồm: Trục đại lộ cảnh quan hai bên sông; công viên công cộng phường Phú Thượng; công viên bãi sông phường Hồng Hà; khu Phòng khách đô thị; khu tái định cư tại phường Lĩnh Nam; khu đô thị định cư tại phường Long Biên và dự án giải phóng mặt bằng độc lập. Các dự án thành phần còn lại sẽ được triển khai trong giai đoạn tiếp theo.

Về tổ chức thực hiện, Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận hồ sơ bản vẽ quy hoạch, bảo đảm phù hợp với quyết định phê duyệt; đồng thời rà soát, cập nhật các nội dung điều chỉnh để thống nhất với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao thẩm định báo cáo đánh giá tác động đến khả năng thoát lũ và an toàn đê điều của đồ án quy hoạch. Đáng chú ý, trong quá trình lập quy hoạch chi tiết và triển khai các dự án đầu tư, nếu kết quả tính toán thủy lực cho thấy không bảo đảm yêu cầu phòng, chống lũ, thoát lũ và an toàn đê điều, cơ quan chủ trì phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc điều chỉnh quy hoạch.

Quyết định số 6075/QĐ-UBND có hiệu lực kể từ ngày ký, đồng thời thay thế Quyết định số 1045/QĐ-UBND ngày 25/2/2022 của UBND TP Hà Nội về phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000.