Hà Nội dự kiến bố trí hơn 864.680 tỷ đồng cho đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030

Ưu tiên hạ tầng chiến lược, tạo động lực tăng trưởng

Các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2026-2030. Ảnh: Thành Thái

Theo Nghị quyết, thành phố xác định sử dụng vốn đầu tư công theo hướng tập trung, trọng điểm, ưu tiên các dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa cao, như: Hệ thống đường sắt đô thị, hạ tầng giao thông liên vùng, các công trình trọng điểm quốc gia, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục - đào tạo và văn hóa.

Hà Nội đặt mục tiêu đầu tư công chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội, đồng thời phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn được giao. Việc phân bổ nguồn lực được yêu cầu gắn với quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn, bảo đảm không dàn trải, nâng cao hiệu quả và kiểm soát chặt chẽ mục tiêu đầu tư.

Định hướng xuyên suốt là ưu tiên tháo gỡ các “điểm nghẽn” phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông, đê điều, thủy lợi thích ứng biến đổi khí hậu; đồng thời phát triển đô thị theo mô hình đa trung tâm, tăng cường liên kết vùng, liên tỉnh.

Bên cạnh đó, thành phố chú trọng đầu tư cho các lĩnh vực thiết yếu, như: Y tế, giáo dục chất lượng cao, thiết chế văn hóa - thể thao, cũng như các nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tổng mức vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 của Hà Nội được xác định là 864.682 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách cấp thành phố chiếm hơn 691.759 tỷ đồng, còn lại là ngân sách cấp xã khoảng 172.923 tỷ đồng.

Việc phân bổ vốn được thực hiện theo nguyên tắc, thứ tự ưu tiên rõ ràng, trước hết là các dự án quan trọng quốc gia, dự án khẩn cấp, các chương trình mục tiêu; tiếp đến là hoàn trả vốn ứng trước, thanh toán các dự án đã hoàn thành, các chương trình sử dụng vốn ODA và dự án đối tác công – tư (PPP).

Đối với các dự án khởi công mới, thành phố ưu tiên các công trình có tính đột phá, giải quyết các điểm nghẽn lớn, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, các dự án liên kết vùng, cũng như các chương trình phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Song song với đó, Hà Nội sẽ tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện nguyên tắc “6 rõ” (rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ tiến độ và rõ kết quả).

Thành phố cũng đặt trọng tâm vào các giải pháp huy động nguồn lực, bao gồm khai thác hiệu quả tài sản công, phát triển quỹ đất, thúc đẩy mô hình hợp tác công – tư, đồng thời tiết kiệm chi thường xuyên để ưu tiên cho đầu tư phát triển.

Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là khâu then chốt, cần sự chỉ đạo quyết liệt từ thành phố đến cơ sở nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.

Làm rõ tính khả thi kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030

Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Thành Thái

Trước khi các đại biểu thông qua Nghị quyết, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng trình bày Báo cáo thẩm tra cho biết, hồ sơ Tờ trình và Dự thảo Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cơ bản được chuẩn bị đúng quy định pháp luật, thuộc thẩm quyền quyết nghị của HĐND thành phố. Ban thống nhất về sự cần thiết ban hành kế hoạch nhằm tạo cơ sở huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công trong giai đoạn tới.

Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch giai đoạn 2021-2025, Ban cơ bản đồng tình với nhận định của UBND thành phố về những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân. Tuy nhiên, Ban đề nghị làm rõ hơn tiến độ hoàn thành các dự án theo kế hoạch đầu nhiệm kỳ, đặc biệt là các công trình trọng điểm có quy mô vốn lớn nhưng triển khai chậm, giải ngân thấp.

“Thực tế cho thấy nhiều dự án phải điều chỉnh vốn vào cuối năm, ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành chung. Do đó, cần phân tích sâu nguyên nhân và rút kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả triển khai trong giai đoạn tới”, ông Nguyễn Xuân Sáng cho biết.

Đối với kế hoạch giai đoạn 2026-2030, Ban nhận định việc xây dựng kế hoạch trong bối cảnh Quốc hội chưa ban hành chính thức kế hoạch đầu tư công trung hạn quốc gia dẫn đến một số nội dung, nhất là nguồn vốn ngân sách Trung ương và vốn vay nước ngoài, chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý. Vì vậy, Ban thống nhất với đề xuất của UBND thành phố về việc trình kế hoạch tại kỳ họp này, đồng thời tiếp tục rà soát, điều chỉnh khi có đủ căn cứ pháp lý.

Về nội dung cụ thể, Ban cơ bản đồng thuận với mục tiêu, định hướng và nguyên tắc phân bổ vốn. Tuy nhiên, đáng lưu ý là khả năng cân đối nguồn lực còn hạn chế so với nhu cầu đầu tư rất lớn. Theo báo cáo, nguồn vốn thành phố có thể chủ động mới đáp ứng chưa tới 41% nhu cầu, trong khi phần dành cho dự án khởi công mới chỉ chiếm tỷ lệ rất thấp. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển và xử lý các “điểm nghẽn” hạ tầng.

Ban cũng đề nghị UBND thành phố làm rõ hơn cơ cấu phân bổ nguồn vốn giữa các cấp ngân sách, đảm bảo tính minh bạch và thuận lợi cho theo dõi, đánh giá. Đối với các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa, Ban cơ bản thống nhất với phương án phân bổ, phù hợp yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm an sinh xã hội.

Đáng chú ý, đối với các dự án sử dụng vốn ODA và đường sắt đô thị - những lĩnh vực có tỷ trọng vốn lớn, Ban lưu ý cần có giải pháp kiểm soát tiến độ, tránh tình trạng giải ngân chậm như giai đoạn trước. Đồng thời, cần làm rõ phương án huy động vốn trong nước để bảo đảm tính khả thi.

Về nguồn thu, Ban nhấn mạnh yêu cầu đánh giá kỹ tính bền vững của nguồn thu từ đất đai hiện chiếm tỷ trọng lớn trong kế hoạch do phụ thuộc vào thị trường và tiến độ giải phóng mặt bằng. Cùng với đó, cần nghiên cứu khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai, đặc biệt theo mô hình phát triển đô thị gắn giao thông (TOD).

Từ những phân tích trên, Ban Kinh tế - Ngân sách đề nghị UBND thành phố tiếp tục rà soát, xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư, tập trung vào các dự án chuyển tiếp hiệu quả, dự án có tính lan tỏa, tạo động lực tăng trưởng. Đồng thời, cần bổ sung các giải pháp huy động nguồn lực ngoài ngân sách, đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư nhằm mở rộng dư địa phát triển.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phân cấp, phân quyền, gắn với trách nhiệm người đứng đầu; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công, bảo đảm nguyên tắc “6 rõ” và nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá. Việc đánh giá không chỉ dựa vào tỷ lệ giải ngân mà phải gắn với tiến độ, chất lượng công trình và đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Ban Kinh tế - Ngân sách nhấn mạnh, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cần tiếp tục được hoàn thiện để thực sự trở thành công cụ quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô trong thời gian tới.

Đình Hiệp