Hà Nội hoàn thiện Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030: Nâng cao chất lượng, phù hợp quá trình đô thị hóa

Thành phố đang khẩn trương hoàn thiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 với nhiều điểm mới nhằm tạo nền tảng để khu vực nông thôn phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Hát Môn là một trong các xã đăng ký với thành phố Hà Nội hoàn thành xây dựng nông thôn mới năm 2026. Trong ảnh: Tuyến đường “Ba nhất” ở xã Hát Môn.

Phân nhóm xã để bảo đảm phù hợp thực tiễn

Một trong những điểm đáng chú ý là việc phân chia các địa phương thành 2 nhóm xã. Theo quyết định của UBND thành phố Hà Nội về việc xác định nhóm xã thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, toàn thành phố có 75 xã, trong đó nhóm 1 gồm 36 xã có điều kiện phát triển thuận lợi hơn, tốc độ đô thị hóa nhanh, chủ yếu ở khu vực ven đô; nhóm 2 gồm 39 xã còn mang đậm đặc trưng nông nghiệp, miền núi hoặc nằm xa khu vực trung tâm hơn.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, dự thảo Bộ tiêu chí xã nông thôn mới thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu, được xây dựng trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được trong giai đoạn trước, đồng thời bổ sung nhiều yêu cầu mới phù hợp với xu thế phát triển hiện nay. Nổi bật trong đó là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, sản xuất và đời sống người dân. Dự thảo yêu cầu, 100% chất thải rắn sinh hoạt phải được thu gom, xử lý; tối thiểu 80% rác thải được phân loại tại nguồn; không còn tình trạng chôn lấp trực tiếp chất thải sinh hoạt. Các địa phương cũng phải tăng cường thu gom, xử lý chất thải chăn nuôi, phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời triển khai các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt, cải tạo cảnh quan và bảo vệ nguồn nước…

Theo dự thảo, đối với các xã nhóm 1, nhiều chỉ tiêu được nâng lên ở mức khá cao. Tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người phải đạt từ 10,5%/năm trở lên; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt tối thiểu 40%; tỷ lệ người trong độ tuổi tiếp tục học sau trung học phổ thông đạt 60%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều không vượt quá 1,5%. Bên cạnh đó, các địa phương phải đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, các xã nhóm 1 phải xây dựng ít nhất 2 mô hình thôn thông minh và bảo đảm tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến đạt từ 93% trở lên.

Trong khi đó, đối với các xã nhóm 2, các chỉ tiêu được xây dựng theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế. Tuy nhiên, nhiều nội dung vẫn được yêu cầu ở mức cao nhằm bảo đảm mục tiêu phát triển đồng đều giữa các địa phương. Đáng chú ý, nhóm xã này được yêu cầu phát triển ít nhất 5 sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) 4 sao hoặc 10 sản phẩm OCOP 3 sao còn hiệu lực, cao hơn so với nhóm 1…

Hướng tới nông thôn phát triển bền vững

Mục tiêu của thành phố phấn đấu đến 2030 có 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Việc bổ sung các tiêu chí liên quan đến chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và bảo vệ môi trường cho thấy định hướng rõ nét của Hà Nội trong xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng ở việc hoàn thiện hạ tầng mà hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân và phát triển bền vững.

Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến các sở, ngành nhằm hoàn thiện dự thảo Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố. Bước đầu cho thấy, bên cạnh việc cơ bản đồng tình với bộ tiêu chí, các sở, ngành đã góp ý bổ sung một số nội dung nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai thực hiện. Nổi bật như cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh một số chỉ tiêu thuộc lĩnh vực thương mại nông thôn để phù hợp với thực tiễn phát triển trong giai đoạn mới; nghiên cứu, cập nhật các yêu cầu mới về chăm sóc sức khỏe nhân dân nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu và định hướng phát triển nông thôn mới nâng cao.

Các sở, ngành cũng cho rằng, bộ tiêu chí cần tiếp tục quan tâm đến các nội dung về môi trường, cảnh quan nông thôn, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và sản xuất, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn gắn với nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cho biết, sở tiếp tục tổng hợp các ý kiến đóng góp, hoàn thiện dự thảo bộ tiêu chí để báo cáo UBND thành phố và HĐND thành phố xem xét.

Với những định hướng mới và yêu cầu cao hơn, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới Hà Nội giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy các địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới, hướng tới mục tiêu xây dựng vùng nông thôn Thủ đô xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững.