Hà Nội hướng tới thành trung tâm khoa học, công nghệ hàng đầu Việt Nam

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng vừa ký Kế hoạch 370 về tổng thể khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm, giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn thành phố.

Đầu tư R&D tối thiểu 2% GRDP

Theo kế hoạch, Hà Nội phấn đấu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trên nền tảng thể chế vượt trội, hạ tầng đồng bộ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thành phố hướng tới phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo mở, hội nhập; hình thành chuỗi năng lực “nghiên cứu - làm chủ - chuyển giao - thương mại hóa” công nghệ chiến lược và đội ngũ doanh nghiệp công nghệ vươn tầm toàn cầu, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia và dẫn dắt Vùng Thủ đô.

Lãnh đạo TP Hà Nội thăm một gian hàng công nghệ.

Một trong những mục tiêu quan trọng là đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 57%; tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trên tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt tối thiểu 50%.

Tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt tối thiểu 2% GRDP, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước chiếm trên 60%. Riêng năm 2026, thành phố thực hiện bố trí 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương theo Nghị quyết của HĐND thành phố; các năm tiếp theo tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho lĩnh vực này.

Về nguồn nhân lực, Hà Nội đặt mục tiêu nhân lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ quy đổi toàn thời gian đạt 14 người/10.000 dân; tỷ lệ lực lượng lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược đạt tối thiểu 25%.

Thành phố phấn đấu thu hút trên 200 chuyên gia, nhà khoa học là trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu tham gia hợp tác nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ. Có 8 - 10 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới; phát triển từ 3 - 5 tổ chức nghiên cứu và phát triển công lập thuộc thành phố thành tổ chức xuất sắc.

Số lượng công bố khoa học quốc tế tăng bình quân 10%/năm; số lượng đơn đăng ký sáng chế, văn bằng bảo hộ sáng chế của các tổ chức, cá nhân tăng bình quân 16 - 18%/năm. Tỷ lệ sáng chế được khai thác thương mại đạt 8 - 10% số văn bằng bảo hộ được cấp.

Trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, Hà Nội phấn đấu đứng đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII); hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo và đưa chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Thành phố hướng tới hình thành 1 - 2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được định giá từ 1 tỷ USD trở lên; 3 - 5 doanh nghiệp công nghệ có quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 50%.

Thử nghiệm công nghệ mới, phát triển hạ tầng chiến lược

Để thực hiện các mục tiêu, Hà Nội sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển từ quản lý theo đề tài đơn lẻ sang quản trị theo chương trình, sản phẩm và kết quả dựa trên hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu suất OKR/KPI.

Thành phố xây dựng và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới theo quy định của Luật Thủ đô và pháp luật có liên quan. Các lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain, robot, tài sản số, thiết bị bay không người lái (drone), fintech, xe tự hành, công nghệ y - sinh và vật liệu mới.

Hà Nội đang chuyển đổi số trong các dịch vụ hành chính công.

Đối với thử nghiệm ứng dụng blockchain trong quản lý hồ sơ đất đai, thành phố xác định đây là thử nghiệm giải pháp kỹ thuật hỗ trợ lưu vết, đối chiếu, kiểm chứng dữ liệu. Hà Nội cũng nghiên cứu cơ chế ưu tiên mua sắm công, đặt hàng công đối với các sản phẩm công nghệ “Make in Hanoi” và “Make in Viet Nam”.

Về công nghệ lõi, thành phố ưu tiên công nghệ số, AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, IoT, blockchain, 5G/6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, sinh học - y sinh và công nghệ đường sắt đô thị.

Hà Nội đặt mục tiêu tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa đạt tối thiểu 30%; phấn đấu thuộc nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về nghiên cứu, phát triển AI. 100% sản phẩm công nghệ chiến lược được định hướng rõ việc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế hoặc nước ngoài.

Thành phố sẽ tạo đột phá trong hợp tác đầu tư để hình thành một số trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm; phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu AI, Trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng và huấn luyện mô hình AI.

Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được định hướng tổ chức quản lý, vận hành và khai thác tối đa tiềm lực, với vai trò là trung tâm thử nghiệm cơ chế, chính sách khoa học, công nghệ của Thủ đô và cả nước. Thành phố đồng thời đẩy nhanh tiến độ Khu Công nghệ cao sinh học Hà Nội, đưa Khu Công viên công nghệ phần mềm Hà Nội vào hoạt động, xây dựng một số công viên chuyên đề công nghệ số và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp.

Hà Nội cũng tập trung thu hút chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, chuyên gia công nghệ chiến lược, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia các chương trình trọng điểm. Thành phố chủ động tham gia đào tạo nhân lực công nghệ cao trong các lĩnh vực AI, blockchain, IoT, bán dẫn và xây dựng chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh học tập tại các cơ sở đào tạo trong nước.

Một nhiệm vụ khác là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo mô hình “5 nhà”: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà đầu tư - Nhà băng. Thành phố hỗ trợ đưa sản phẩm đặc trưng vùng đồng bào dân tộc thiểu số (OCOP) lên các sàn thương mại điện tử, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và tạo sinh kế bền vững.