Loạt thay đổi đáng chú ý trên VNeID vừa có hiệu lực

Từ ngày 28/9, Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về định danh và xác thực điện tử chính thức có hiệu lực.

Theo quy định mới, phạm vi sử dụng VNeID được mở rộng ở nhiều nhóm chức năng, từ nhận tiền an sinh, tích hợp giấy tờ đến xác thực tài khoản và giao dịch trên môi trường số.

VNeID mở rộng từ an sinh đến giấy tờ điện tử

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc bổ sung Tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia.

Người dùng có thể tích hợp tài khoản tại ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản Mobile Money để nhận các khoản hỗ trợ, trợ cấp, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp khác.

Mỗi người chỉ được tích hợp một tài khoản thanh toán hoặc ví điện tử để nhận tiền an sinh tại một thời điểm. Cơ quan nhà nước có thể sử dụng thông tin này để thực hiện chi trả hỗ trợ, trợ cấp và các khoản an sinh theo quy định.

Bên cạnh chức năng chi trả, cơ chế tích hợp và quản lý giấy tờ trên VNeID cũng được mở rộng. Các giấy tờ không thuộc bí mật nhà nước và do cơ quan có thẩm quyền cấp cho cá nhân, tổ chức có thể được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử khi đáp ứng điều kiện kết nối dữ liệu.

Tài khoản an sinh xã hội trên VNeID. Ảnh: Quang Nam.

Nếu cơ quan cấp giấy tờ chưa kết nối trực tiếp với hệ thống, người dùng có thể đề nghị tích hợp hoặc cập nhật thông tin thông qua ứng dụng định danh quốc gia.

Với giấy tờ có thời hạn, hệ thống có thể thông báo trước thời điểm hết hiệu lực và cập nhật trạng thái khi giấy tờ không còn giá trị sử dụng. Trường hợp thông tin trên giấy tờ thay đổi, dữ liệu tích hợp cũng được cập nhật tương ứng.

Danh mục đi kèm nghị định gồm nhiều giấy tờ quen thuộc như hộ chiếu, thị thực, giấy phép lái xe, đăng ký phương tiện, phiếu lý lịch tư pháp, bằng cấp, sổ BHXH, thẻ BHYT, giấy khai sinh và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Căn cước điện tử cũng tiếp tục được thể hiện dưới dạng một tính năng, tiện ích trên ứng dụng định danh điện tử. Thông tin hiển thị được lấy từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xác thực qua hệ thống định danh, xác thực điện tử.

VNeID được dùng rộng hơn trong giao dịch và thủ tục

Cùng với việc tích hợp thêm giấy tờ, tài khoản định danh điện tử cũng được mở rộng phạm vi sử dụng trong các giao dịch trực tuyến.

Theo nghị định, tài khoản định danh điện tử có thể được dùng để đăng nhập, xác thực, truy cập và khai thác thông tin đã tích hợp khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và giao dịch điện tử.

Nghị định đồng thời đặt ra yêu cầu liên kết, xác thực tài khoản giao dịch điện tử trong nhiều lĩnh vực với tài khoản định danh điện tử. Các lĩnh vực được đề cập gồm chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, thương mại điện tử, bảo hiểm, khám chữa bệnh, mạng xã hội và một số dịch vụ trực tuyến khác.

Tuy nhiên, các yêu cầu này không áp dụng đồng loạt ngay từ ngày 28/9. Nghị định quy định lộ trình chuyển tiếp đối với từng nhóm tài khoản và nền tảng, trong đó một số mốc thực hiện kéo dài sang năm 2027.

Một số tài khoản trong các lĩnh vực như ngân hàng, viễn thông, bảo hiểm cũng sẽ phải liên kết, xác thực với VNeID theo lộ trình. Ảnh minh họa: Nam Khánh.

Quy định mới cũng làm rõ hơn cơ chế quản lý tài khoản định danh điện tử. Tài khoản có thể bị khóa trong một số trường hợp, chẳng hạn khi căn cước của công dân bị thu hồi, hủy giá trị sử dụng hoặc khi chủ thể không còn đủ điều kiện sử dụng tài khoản. Với tổ chức, việc khóa tài khoản cũng có thể được thực hiện khi giải thể, phá sản hoặc chấm dứt hoạt động.

Khi nguyên nhân dẫn đến việc khóa không còn, tài khoản có thể được mở lại theo trình tự quy định. Nghị định cũng bổ sung quy trình cấp tài khoản định danh điện tử đối với người nước ngoài. Tùy việc thông tin đã có hay chưa trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, thời gian xử lý hồ sơ sẽ khác nhau.

Ở lĩnh vực xuất nhập cảnh, quy định về cổng kiểm soát tự động cũng được điều chỉnh. Công dân Việt Nam và người nước ngoài đáp ứng điều kiện về dữ liệu, định danh và thông tin xuất nhập cảnh có thể sử dụng hệ thống kiểm soát tự động theo quy định.

Tuy vậy, không phải tất cả tiện ích mới đều xuất hiện đồng loạt ngay khi nghị định có hiệu lực. Thời điểm người dùng thực tế có thể sử dụng từng chức năng còn phụ thuộc vào tiến độ kết nối dữ liệu, tích hợp hệ thống và lộ trình triển khai của từng cơ quan, tổ chức.