Hà Nội: Khơi thông nguồn lực, tạo đà tăng trưởng hai con số

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội về những giải pháp trọng tâm này, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh yêu cầu chuyển nguồn lực thành động lực tăng trưởng thực chất, gắn trách nhiệm tổ chức thực hiện với kết quả cụ thể.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu. Ảnh: HT

Tăng tốc đầu tư công, tạo động lực tăng trưởng

- Thưa đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, kinh tế Thủ đô đã có những chuyển biến tích cực trong 9 tháng năm 2026, nhưng mục tiêu tăng trưởng hai con sốtrong cả năm đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác điều hành. Thành phố xác định những nhiệm vụ trọng tâm nào trong quý IV?

- Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026, thành phố đang đứng trước áp lực rất lớn trong quý IV. Nhiệm vụ đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng đã đạt được, mà phải tạo chuyển biến mạnh mẽ về sản lượng, doanh thu, khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm trong từng ngành, lĩnh vực.

Trên tinh thần đó, thành phố tập trung chỉ đạo triển khai 8 nhóm giải pháp trọng tâm, bảo đảm các nhiệm vụ điều hành hướng trực tiếp vào kết quả thực chất, có khả năng đóng góp ngay cho tăng trưởng.

Trước hết, thành phố tập trung đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm, tạo chuyển biến rõ nét về khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm của ngành xây dựng trong quý IV; đồng thời phát huy hiệu ứng lan tỏa đến các ngành sản xuất vật liệu, vận tải, thiết bị và các lĩnh vực liên quan.

Trong 9 tháng năm 2026, thành phố tập trung giải phóng mặt bằng; bước sang quý IV, nhiệm vụ đặt ra là đẩy mạnh thi công xây lắp, chuyển các điều kiện đã chuẩn bị thành khối lượng thực hiện cụ thể, qua đó tạo động lực tăng trưởng kinh tế.

Cùng với đó, thành phố thúc đẩy sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và năng lực sản xuất mới. Cách làm là chuyển từ hỗ trợ diện rộng sang hỗ trợ trực tiếp từng doanh nghiệp, từng đơn hàng, từng dây chuyền có khả năng tăng sản lượng ngay; kịp thời tháo gỡ khó khăn về tín dụng, nguyên liệu, lao động, năng lượng, logistics và thị trường.

Thành phố cũng đẩy mạnh kết nối đơn hàng, xúc tiến xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp tăng ca, mở rộng sản xuất và sớm đưa các dự án công nghiệp đủ điều kiện vào hoạt động.

Đối với thương mại, tiêu dùng, du lịch, vận tải và dịch vụ, thành phố triển khai chương trình kích cầu tiêu dùng quy mô toàn thành phố, kết hợp thương mại truyền thống, hệ thống bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử, du lịch và kinh tế đêm.

Các doanh nghiệp phân phối, du lịch, khách sạn, nhà hàng được huy động tham gia chương trình khuyến mại, mua sắm cuối năm, góp phần tăng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách và nâng cao giá trị gia tăng của ngành dịch vụ.

Thành phố Hà Nội tiếp tục phát huy tối đa các động lực tăng trưởng hiện có, đồng thời khai thác hiệu quả những động lực mới. Ảnh: PV

Một nhóm nhiệm vụ quan trọng khác là khơi thông tín dụng, đầu tư tư nhân và thị trường bất động sản; tháo gỡ thủ tục quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng cho các dự án có khả năng triển khai ngay; thúc đẩy chuyển hóa các thỏa thuận hợp tác thành vốn thực hiện, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng và xử lý các dự án chậm triển khai.

Thành phố đồng thời đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; kiểm soát giá cả, chi phí đầu vào, bảo vệ sức mua; tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, tái định cư và hạ tầng kỹ thuật.

Đặc biệt, việc tổ chức thực hiện phải gắn với trách nhiệm cụ thể, chỉ tiêu, sản phẩm và tiến độ của từng ngành, dự án, doanh nghiệp trọng điểm. Kết quả thực hiện được cập nhật thường xuyên để điều chỉnh giải pháp điều hành, ưu tiên tháo gỡ những điểm nghẽn có khả năng tạo ngay sản lượng, doanh thu, khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm trong quý IV.

- Đầu tư công và các dự án hạ tầng trọng điểm được xác định là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng. Thành phố sẽ tập trung như thế nào để chuyển nguồn lực đầu tư thành khối lượng xây dựng, giá trị tăng thêm thực tế, đồng thời bảo đảm tiến độ các dự án động lực, thưa đồng chí?

- Đối với mục tiêu tăng trưởng năm 2026, đầu tư công và các dự án động lực có vai trò rất quan trọng. Yêu cầu đặt ra là phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện, bảo đảm nguồn vốn được chuyển hóa thành khối lượng xây dựng thực tế, tạo giá trị tăng thêm cho nền kinh tế và thúc đẩy các ngành, lĩnh vực có liên quan.

Thành phố đang tập trung đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông, gồm các cây cầu qua sông Hồng, các tuyến vành đai, đường sắt đô thị, cùng các công trình chống ngập và nhà ở xã hội.

Cùng với điều hành, điều chuyển vốn linh hoạt, thành phố chú trọng giải quyết những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và bố trí tái định cư, xác định rõ trách nhiệm và tiến độ hoàn thành của từng cơ quan, địa phương.

Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, hiện có 41 dự án đã khởi công với khoảng 45.340 căn; dự kiến năm 2026 cung ứng khoảng 24.000 căn, vượt chỉ tiêu thành phố và Chính phủ giao. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở mà còn góp phần tạo khối lượng xây dựng, thúc đẩy sản xuất vật liệu, vận tải và các hoạt động kinh tế liên quan.

Một nhiệm vụ lớn khác là phát triển hệ thống đường sắt đô thị. Thành phố triển khai các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội số 1, 2, 8, 10 và 14 theo hình thức chìa khóa trao tay. Đây là dự án có quy mô lớn, ý nghĩa đặc biệt đối với việc giải quyết ùn tắc giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, Vùng Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng.

Việc từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn, hiện đại, đồng bộ sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo sức bật cho hạ tầng, kinh tế và đô thị, đồng thời hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Các đại biểu tham dự Hội nghị sơ kết và ký Quy chế phối hợp công tác giữa Kiểm toán Nhà nước với Ban Thường vụ Thành ủy/Tỉnh ủy, Thường trực HĐND - UBND thành phố Hà Nội và tỉnh Sơn La. Ảnh: Viết Thành

Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn cũng tạo áp lực đáng kể đối với cân đối ngân sách trong giai đoạn này. Vì vậy, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ dự án, thành phố đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm nguồn lực tài chính, bố trí vốn phù hợp và huy động các nguồn lực cần thiết để thực hiện những mục tiêu phát triển đã đề ra.

Cùng với đầu tư công, thành phố chú trọng khơi thông đầu tư tư nhân, tháo gỡ các thủ tục quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng cho những dự án có khả năng triển khai ngay; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng và thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác chuyển thành vốn thực hiện. Đây là những giải pháp nhằm mở rộng nguồn lực cho phát triển, tạo thêm hoạt động sản xuất, kinh doanh và đóng góp thực chất vào tăng trưởng.

Điều quan trọng là phải gắn trách nhiệm tổ chức thực hiện với kết quả cụ thể. Tiến độ dự án, khối lượng xây lắp, khả năng đưa công trình vào khai thác và giá trị tăng thêm phải được theo dõi thường xuyên. Qua đó, thành phố có cơ sở kịp thời điều chỉnh phương án điều hành, tập trung nguồn lực vào những dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng trong thời gian còn lại của năm.

Phát huy cơ chế đặc thù, khơi thông nguồn lực phát triển

- Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được kỳ vọng tạo thêm cơ chế, thẩm quyền để Hà Nội chủ động huy động nguồn lực và tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Qua bước đầu triển khai, những kết quả nổi bật là gì và thành phố sẽ tiếp tục cụ thể hóa các cơ chế này như thế nào để nâng cao hiệu quả điều hành, thưa đồng chí?

- Ngay trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Thủ đô, UBND thành phố Hà Nội đã chủ động chuẩn bị các điều kiện tổ chức thi hành. Sau khi Luật được thông qua ngày 23-4-2026, UBND thành phố đã ban hành các kế hoạch triển khai, thành lập tổ công tác; đồng thời tham mưu Thành ủy ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU ngày 4-5-2026, xác định danh mục văn bản cần ban hành, cơ quan chủ trì, phối hợp và thời hạn hoàn thành.

Công trường xây dựng cầu Trần Hưng Đạo bắc qua sông Hồng. Ảnh: Quang Thái

Đến nay, HĐND thành phố đã ban hành 61 nghị quyết quy phạm pháp luật, UBND thành phố ban hành 17 quyết định quy phạm pháp luật, từng bước cụ thể hóa các cơ chế, chính sách và thẩm quyền được giao, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, điều hành và huy động nguồn lực phát triển.

Thành phố cũng rà soát, công bố các văn bản quy định chi tiết Luật Thủ đô năm 2024 tiếp tục có hiệu lực, góp phần hạn chế khoảng trống pháp lý, bảo đảm tính liên tục và đồng bộ trong áp dụng pháp luật.

Công tác tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thi hành Luật được triển khai rộng rãi. Thành phố đã tổ chức hơn 250 hội nghị với hơn 50.000 lượt người tham dự; phát hành hơn 14.000 tài liệu; phát thanh tại cơ sở hơn 1.000 lượt mỗi tuần; đăng tải hơn 1.560 tin, bài, tài liệu trên các cổng, trang thông tin điện tử. Qua đó, nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, đội ngũ cán bộ trong tổ chức thi hành Luật từng bước được nâng cao.

Qua triển khai bước đầu, Luật Thủ đô năm 2026 đang phát huy vai trò là công cụ pháp lý đặc thù, tạo điều kiện để Thủ đô tăng tốc, dẫn dắt tăng trưởng và phát triển bền vững.

Trong lĩnh vực đầu tư công và các dự án động lực, cơ chế đặc thù về đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đầu tư công và phân cấp thẩm quyền về thủ tục đầu tư đã góp phần tháo gỡ điểm nghẽn tại nhiều dự án trọng điểm, khẩn cấp, trong đó có các cầu qua sông Hồng, đường vành đai, đường sắt đô thị, công trình chống ngập, nhà ở xã hội và một số dự án quy mô lớn. Kết quả giải ngân đầu tư công đứng đầu toàn quốc về giá trị tuyệt đối, tạo khối lượng xây dựng lớn và góp phần vào mức tăng trưởng GRDP 10,02% trong quý III.

Về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thành phố đã cho phép 2 dự án thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực giao thông tự hành thông minh và chế biến sâu đất hiếm; tiếp nhận chính thức 5 hồ sơ, đang hướng dẫn 9 đề xuất.

Thành phố cũng chuyển mạnh sang đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo bài toán thực tiễn, sản phẩm đầu ra; đã phê duyệt 21 nhiệm vụ từ khoảng 160 đề xuất, gắn với 30 bài toán lớn. Cách làm này góp phần huy động nguồn lực xã hội, giảm áp lực cho ngân sách và gắn trách nhiệm của doanh nghiệp với hiệu quả nghiên cứu.

Trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thành phố triển khai cơ chế đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp, cắt giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời hạn giải quyết một số thủ tục thành lập, thay đổi đăng ký doanh nghiệp xuống 2 ngày làm việc; thủ tục chấm dứt hoạt động, giải thể xuống 4 ngày làm việc.

Các cơ chế đặc thù về lựa chọn nhà đầu tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược và huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu cũng tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và các dự án đầu tư quy mô lớn.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và UBND thành phố Hà Nội chứng kiến Lễ ký thỏa thuận hợp tác giữa các tổ chức tín dụng và các doanh nghiệp. Ảnh: Hồng Thái

Bên cạnh đó, các chính sách đặc thù về an sinh xã hội, giáo dục, y tế, văn hóa và thể thao tiếp tục được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công, chăm lo đời sống người dân và huy động nguồn lực xã hội.

Thời gian tới, thành phố tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thi hành Luật, nhất là các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn nghị quyết của HĐND thành phố; tăng cường theo dõi, đôn đốc tiến độ xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và người đứng đầu.

Ngoài ra, thành phố tiếp tục rà soát pháp luật và thực tiễn, phát hiện khó khăn, điểm nghẽn, khoảng trống pháp lý để đề xuất sửa đổi, bổ sung những nội dung thuộc thẩm quyền; tổng hợp các vấn đề vượt thẩm quyền để báo cáo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền. Việc đánh giá tác động, hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc và tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, các ban của HĐND thành phố cùng cơ quan liên quan sẽ được chú trọng, bảo đảm các văn bản triển khai đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, mâu thuẫn.

- Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và tạo nền tảng cho giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định như thế nào về yêu cầu bảo đảm nguồn lực ngân sách, tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, thưa đồng chí?

- Để đạt mục tiêu tăng trưởng, bên cạnh việc triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và đầu tư, thành phố xác định rõ yêu cầu bảo đảm nguồn lực, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện và tăng cường trách nhiệm trong công tác điều hành.

Tăng trưởng 9 tháng mở ra cơ hội để tiếp tục phấn đấu cho mục tiêu tăng trưởng cuối năm 2026. Ảnh: PV

Trước hết, đối với ngân sách, để bảo đảm nguồn lực thực hiện các chính sách an sinh xã hội, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026 và các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, thành phố kiến nghị lãnh đạo Đảng, Nhà nước quan tâm, xem xét chỉ đạo xây dựng dự toán chi ngân sách năm 2027 cho Hà Nội không thấp hơn mặt bằng chi năm 2026, đồng thời có sự hỗ trợ phù hợp từ Trung ương để đáp ứng nhu cầu chi của thành phố.

Đối với nhu cầu đầu tư đường sắt đô thị, theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, nguồn lực hỗ trợ cho Hà Nội giai đoạn 2026-2035 dự kiến là 215,35 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, với quyết tâm cơ bản hoàn thành các dự án đường sắt đô thị vào năm 2030 và định hướng phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo hướng lưỡng dụng, nhu cầu vốn đầu tư của thành phố trong giai đoạn 2026-2030 rất lớn.

Vì vậy, thành phố kiến nghị lãnh đạo Đảng, Nhà nước quan tâm, xem xét chỉ đạo bố trí bổ sung ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho Hà Nội giai đoạn 2026-2030 tối thiểu 215,35 nghìn tỷ đồng theo Nghị quyết số 188/2025/QH15.

Song song với bảo đảm nguồn lực, yêu cầu quan trọng là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Trong quý IV-2026, thành phố tiếp tục siết chặt trách nhiệm, giao chỉ tiêu, sản phẩm và tiến độ theo từng ngành, dự án, doanh nghiệp trọng điểm; thường xuyên cập nhật kết quả để điều chỉnh giải pháp điều hành. Những điểm nghẽn có khả năng tạo ngay sản lượng, doanh thu, khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm cần được ưu tiên tháo gỡ.

Đối với các dự án trọng điểm, việc giải quyết vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật phải gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, địa phương và tiến độ hoàn thành. Trong sản xuất, kinh doanh, thành phố tập trung hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn về tín dụng, nguyên liệu, lao động, năng lượng, logistics và thị trường; đồng thời thúc đẩy tiêu dùng, du lịch, xuất khẩu và các hoạt động dịch vụ.

Cùng với đó, thành phố theo dõi sát diễn biến giá cả, chủ động bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, kiểm soát giá vật liệu xây dựng, năng lượng, logistics, lương thực, thực phẩm và xử lý các hành vi tăng giá bất hợp lý. Đây là những nhiệm vụ cần thiết nhằm kiểm soát chi phí đầu vào, bảo vệ sức mua và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Về lâu dài, việc tiếp tục cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô năm 2026 sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố chủ động hơn trong quản lý, điều hành và huy động nguồn lực. Các cơ chế, chính sách cần được triển khai gắn với yêu cầu thực tiễn, thường xuyên đánh giá tác động, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tính đồng bộ và thống nhất trong quá trình thực hiện.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Thành phố sẽ tập trung điều hành theo kết quả, lấy sản lượng, doanh thu, khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm làm những yêu cầu trọng tâm trong giai đoạn nước rút, qua đó phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội!