Hà Nội lập 4 đoàn kiểm tra đột xuất suất ăn bán trú: Trách nhiệm hiệu trưởng đến đâu khi bữa ăn của học sinh bị 'thả nổi'?

Mỗi mùa tựu trường, câu chuyện an toàn vệ sinh thực phẩm và chất lượng bữa ăn bán trú luôn là nỗi thấp thỏm lớn nhất của hàng triệu phụ huynh. 

Thực tế kiểm tra thời gian qua cho thấy, không ít nơi vẫn tồn tại lỗ hổng lớn giữa phương án trên giấy tờ và khay cơm thực tế của học sinh: suất ăn lèo tèo, đơn vị cung ứng quá tải công suất, nguồn gốc thực phẩm mù mờ và khi xảy ra sự cố thì trách nhiệm lại bị đẩy qua đẩy lại giữa nhà trường với đơn vị dịch vụ.

Trước thực trạng nhức nhối này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Quyết định thành lập 4 đoàn kiểm tra liên ngành công tác tổ chức bữa ăn bán trú năm học 2026 – 2027. Đồng thời ban hành Văn bản chỉ đạo khẩn trương triển khai Công điện 64/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Siết chặt toàn diện từ bếp ăn thực tế đến dữ liệu số hóa

Điểm cốt lõi xuyên suốt hai văn bản pháp lý vừa ban hành chính là thông điệp siết chặt kỷ cương: kiểm tra hoàn toàn đột xuất, loại bỏ tư duy quản lý đối phó và xác lập rõ ràng trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu cơ sở giáo dục.

Hà Nội đã lập tức tung 4 đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra đột xuất suốt năm học 2026 - 2027. Ảnh: Bảo Loan

Theo đó, thành phố không kiểm tra theo kiểu "đến hẹn lại lên" mà tổ chức 4 đoàn liên ngành do lãnh đạo 4 sở chủ chốt làm Trưởng đoàn gồm ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế; ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; bà Nguyễn Kiều Oanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương và bà Trần Lưu Hoa, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.

Cùng tham gia chỉ đạo sát sao có lãnh đạo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, Chi cục Quản lý thị trường, Phòng Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Phòng Quản lý chất lượng nông nghiệp cùng các phòng chuyên môn ngành giáo dục.

Đáng chú ý, các đoàn công tác sẽ triển khai kiểm tra hoàn toàn đột xuất tại khắp các xã, phường liên tục từ ngày 20/9/2026 cho đến hết ngày 31/5/2027.

Việc thanh tra, kiểm tra kéo dài suốt năm học sẽ tước bỏ hoàn toàn cơ hội "chuẩn bị trước" hay đối phó của các bếp ăn tập thể, buộc các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp phải duy trì chất lượng thật trong từng bữa ăn mỗi ngày.

Trọng tâm mà các đoàn liên ngành nhắm tới là lật giở từng bộ hồ sơ, đối chiếu năng lực thực tế của doanh nghiệp với những gì đã cam kết trong hợp đồng kinh tế.

Không dừng lại ở việc kiểm tra bằng mắt thường tại cổng trường hay phòng ăn, dữ liệu toàn bộ chuỗi cung ứng từ hóa đơn, chứng từ đến nơi sản xuất, chế biến sẽ bị soi chiếu trực tiếp trên Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường Hà Nội (HanoiCheck).

Bất kỳ sự thiếu trung thực nào giữa khối lượng thực phẩm nhập vào, định lượng dinh dưỡng của suất ăn và dữ liệu số hóa đều sẽ bị lập biên bản, xử lý nghiêm minh hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn diện từng bữa ăn

Giữa làn sóng kiểm tra gắt gao này, câu hỏi đặt ra là vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu nhà trường nằm ở đâu khi xảy ra sai phạm? Song, chỉ đạo của Hà Nội đã rất rõ ràng khi người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng cũng như chất lượng bữa ăn bán trú tại đơn vị mình phụ trách.

Hiệu trưởng không thể coi việc tổ chức bữa ăn chỉ là quan hệ dịch vụ thuần túy giữa phụ huynh và doanh nghiệp nấu ăn rồi phó mặc khâu giám sát cho bảo vệ hay nhân viên tiếp nhận.

Người đứng đầu nhà trường có bổn phận phải kiểm soát chặt chẽ quy trình từ khâu đón xe giao hàng, cân đong định lượng nguyên liệu, cảm quan thực phẩm, giám sát quá trình chia suất cho đến thời gian học sinh ăn thực tế.

Chỉ đạo của Hà Nội đã rất rõ ràng khi người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng cũng như chất lượng bữa ăn bán trú tại đơn vị mình phụ trách. Ảnh minh họa

Thực đơn được phê duyệt và công khai với phụ huynh bắt buộc phải thống nhất tuyệt đối với những gì bày trên đĩa ăn của học trò, không thể có chuyện thực đơn công bố một đằng, khẩu phần phục vụ lại teo tóp một nẻo.

Bên cạnh việc gắn chặt trách nhiệm cá nhân của hiệu trưởng, thành phố cũng ràng buộc trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương khi quy định Chủ tịch UBND cấp xã, phường phải chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND Thành phố về bữa ăn bán trú trên địa bàn.

Địa phương phải nắm rõ từng bếp ăn trung tâm, công suất thực tế của nhà thầu và buộc phải xây dựng sẵn "kịch bản dự phòng" để sẵn sàng thay thế ngay đơn vị cung ứng vi phạm mà không làm đứt gãy bữa ăn của học sinh.

Với sự vào cuộc quyết liệt của 4 đoàn kiểm tra liên ngành cùng hành lang trách nhiệm được phân định rõ ràng từ xã phường đến ban giám hiệu từng trường học, Hà Nội đang cho thấy một thái độ không khoan nhượng: bữa ăn học đường là sức khỏe và tương lai của con trẻ, tuyệt đối không có chỗ cho sự thờ ơ, buông lỏng quản lý hay thái độ vô trách nhiệm của những người mang trọng trách "trồng người".