Hà Nội lập quy hoạch chỉnh trang 131 vòm cầu đường sắt di sản nối phố cổ với ga Long Biên

UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang triển khai các bước lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỷ lệ 1/500 cho khu vực Vòm cầu - phố Phùng Hưng, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống vòm cầu đường sắt lịch sử, đồng thời chỉnh trang không gian đô thị khu vực trung tâm Thủ đô.

Dự án tập trung vào tuyến cầu dẫn đường sắt dài khoảng 1,716 km, kéo dài từ phố Phùng Hưng qua phố Gầm Cầu đến ga Long Biên, với phạm vi nghiên cứu khoảng 10 ha, diện tích khu đất khoảng 8,77 ha.

Hệ thống gồm 131 vòm cầu đá được người Pháp xây dựng hơn 100 năm trước để phục vụ tuyến đường sắt chạy qua trung tâm Hà Nội.

Theo khảo sát hiện trạng, có 6 vòm đang phục vụ giao thông, 97 vòm được xây bịt hai lớp tường, 21 vòm bị xây bịt bốn lớp và 7 vòm vẫn giữ nguyên trạng tại khu vực ga Long Biên.

Mặc dù ô vòm số 93 từng được thí điểm mở vào năm 2019, hiện khu vực này đã được rào kín trở lại. Phần lớn các ô vòm vẫn bị bịt kín hoặc bị lấn chiếm làm nơi kinh doanh, trông giữ phương tiện, ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị và an toàn đường sắt.

Bên cạnh đó, dự án phố bích họa Phùng Hưng được triển khai giai đoạn 2017-2018 với gần 20 ô vòm được trang trí cũng đã xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp.

Theo định hướng của đồ án, khu vực sẽ được giải tỏa các công trình và hộ dân lấn chiếm, đồng thời cải tạo hạ tầng kỹ thuật, mở rộng vỉa hè, bổ sung cây xanh và khôi phục tối đa kiến trúc gốc của các công trình có giá trị.

Các yếu tố như màu sắc, vật liệu hoàn thiện, mái che, biển hiệu và thiết bị đô thị cũng sẽ được quy hoạch thống nhất nhằm tạo diện mạo đồng bộ cho toàn tuyến.

Đồ án cũng đề xuất phân chia tuyến vòm cầu từ ga Long Biên đến nút giao Trần Phú - Ngõ Trạm thành năm phân khu chức năng.

Trong đó, đoạn từ Cửa Đông đến Lê Văn Linh được định hướng phát triển không gian thủ công mỹ nghệ với các cửa hàng, xưởng sáng tạo và khu trải nghiệm làng nghề. Đoạn từ Lê Văn Linh đến Hàng Cót sẽ hình thành không gian văn hóa, nghệ thuật cộng đồng, gồm phòng tranh, quán cà phê, không gian sáng tạo và cửa hàng giới thiệu sản phẩm Việt Nam.

Khu vực từ Hàng Cót đến Hàng Giấy được quy hoạch thành không gian ẩm thực giới thiệu các món ăn truyền thống Hà Nội. Đoạn từ Gầm Cầu đến Nguyễn Thiếp sẽ phát triển thành khu chợ bazaar đi bộ với các cửa hàng nhỏ, quán ăn và không gian kinh doanh sản phẩm truyền thống.

Đoạn cuối từ Nguyễn Thiếp đến ga Long Biên được định hướng trở thành công viên công cộng kết hợp bảo tồn ga Long Biên cũ, tạo thêm không gian xanh và kết nối với các tuyến đi bộ trong khu vực.

Bên cạnh việc bảo tồn kiến trúc, đồ án cũng đặt ra các nguyên tắc chỉnh trang như khôi phục tối đa giá trị nguyên gốc đối với các công trình có giá trị đặc biệt; thống nhất về màu sắc, vật liệu, mái che, biển hiệu; cải tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thoát nước nhằm nâng cao mỹ quan đô thị, bảo đảm an toàn và thuận tiện cho người dân cũng như du khách.

Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ tạo nên một tuyến không gian văn hóa - sáng tạo đặc sắc, kết nối các điểm di sản của khu vực phố cổ với ga Long Biên, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử của hệ thống cầu dẫn đường sắt hơn một thế kỷ tuổi, đồng thời bổ sung sản phẩm văn hóa, du lịch mới cho Thủ đô Hà Nội.