Hà Nội: Lễ hội Đả Ngư - nét đẹp văn hóa xứ Đoài

Người dân hào hứng chờ đợi trước giờ hoạt động đánh cá bắt đầu

Sáng 23/10, lễ hội Đả Ngư (tức là hội đánh cá) diễn ra ở ao Tổ dân phố Ái Mỗ, phường Sơn Tây, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách đến tham dự. Đây là hoạt động tái hiện câu chuyện dân gian với Đức Thánh Tản Viên và mẻ cá trên sông Tích. 

Theo truyền thuyết dân gian được lưu truyền tại địa phương, trong một lần gặp ông lão kéo vó, Đức Thánh Tản đã cùng ông tạo nên một mẻ cá đặc biệt gồm 99 con. Trong số đó, có một con cá trê đang mang thai được ông lão thả trở lại dòng sông theo lời dặn của Thánh Tản. Tương truyền, Ngài còn chỉ dẫn cho ông lão cách chế biến cá thành món ăn ngay tại nơi đánh bắt. Câu chuyện gắn với lễ hội Đả Ngư, được người dân lưu truyền qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên nét đặc sắc trong đời sống văn hóa tín ngưỡng của vùng đất xứ Đoài.

Từ câu chuyện ấy, lễ hội Đả Ngư được tổ chức vào dịp Rằm tháng Chín âm lịch hằng năm, với các hoạt động gắn liền với tục đánh bắt và chế biến cá. Theo chương trình lễ hội, ngày 24/10 còn có các nghi thức rước kiệu, rước lễ từ các đình, lễ tế Thánh, lễ tạ và lễ hạ triều.

Người dân và du khách nhiệt tình hỗ trợ nhau bắt cá

Ngay từ sáng sớm, khu vực quanh ao đã trở nên nhộn nhịp. Người dân và du khách tập trung bên bờ ao, háo hức chờ đợi thời khắc bắt đầu hoạt động thực cảnh đánh cá. “Hàng năm, vào ngày này thì lễ hội tổ chức đánh cá để tái hiện lại câu chuyện xưa. Hôm nay, chúng tôi đến từ rất sớm để xem mọi người bắt cá”, bà Quy chia sẻ.

Khi tiếng trống hội vang lên, báo hiệu giờ đánh cá bắt đầu, nhiều người nhanh chóng mang rọ xuống ao. Người khom mình dò tìm dưới làn nước, người kiên nhẫn đưa rọ sát bờ, người khác đứng bên ngoài dõi theo và nhiệt tình cổ vũ. Mỗi khi có người bắt được cá, tiếng reo vui lại vang lên khiến không gian lễ hội thêm náo nhiệt hơn. 

Không khí diễn ra sôi nổi tại lễ hội Đả Ngư  

Không chỉ thu hút người dân địa phương, lễ hội Đả Ngư còn mang đến trải nghiệm thực tế cho nhiều du khách, đặc biệt là các bạn trẻ. Không còn khoảng cách giữa người xem và người tham gia, nhiều du khách cũng hào hứng nhập cuộc, cùng người dân địa phương trải nghiệm cách bắt cá dân gian. Nhóm sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội có mặt tại ao từ sớm, trực tiếp xuống nước và sử dụng rọ để bắt cá cùng người dân.

Lần đầu tham gia hoạt động này, Diệu Linh (sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) không giấu được niềm vui khi được tự tay trải nghiệm một phong tục dân gian. “Đây là lần đầu mình được trải nghiệm hoạt động đánh bắt cá của lễ hội này. Chúng mình rất may mắn khi được người dân đón tiếp, chỉ dẫn cách bắt cá để có thể tự tay bắt được những con cá này”, Diệu Linh chia sẻ.

Thành quả của nhóm sinh viên khi lần đầu trải nghiệm bắt cá ở lễ hội

Sau hoạt động đánh bắt, những con cá thu được sẽ được đưa đi sơ chế, chế biến để chuẩn bị cho nghi thức dâng lễ. Từ thành quả của buổi bắt cá, người dân thành kính dâng lên Đức Thánh Tản Viên, thể hiện lòng biết ơn và sự tưởng nhớ đối với vị thánh được tôn kính trong đời sống tín ngưỡng địa phương. 

Lễ hội Đả Ngư là nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương xứ Đoài. Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng đặc sắc mà còn thể hiện đạo lý hướng về cội nguồn và ý thức giữ gìn, bảo vệ thiên nhiên của cộng đồng địa phương.