Hà Nội lên phương án di dời, tái thiết loạt làng xóm ven sông Hồng
Thành phố dự kiến di dời toàn bộ hoặc một phần các khu dân cư không an toàn trước lũ như Bắc Cầu, Võng La - Hải Bối, đồng thời tái thiết hơn 100 ha đất tại Nhật Tân - Tứ Liên và Thống Nhất để kiến tạo không gian "phòng khách đô thị".
UBND TP Hà Nội vừa có báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Quy hoạch đô thị sông Hồng được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển. Ảnh: Phạm Hưng
Di dời các khu dân cư mất an toàn lũ
Theo đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 phục vụ Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Thành phố đã đưa ra các nguyên tắc phân loại cụ thể đối với các cụm làng xóm cũ ngoài đê.
Hà Nội xác định sẽ di dời các làng xóm không bảo đảm an toàn phòng, chống và thoát lũ, hoặc nằm trong phạm vi mở đường giao thông của trục đại lộ cảnh quan và các nút giao. Đồng thời, các khu vực dân cư nằm trong quy hoạch xây dựng đô thị định cư, đô thị đa mục tiêu đã được chấp thuận chủ trương đầu tư cũng thuộc diện phải di dời.
Theo các nguyên tắc này, có 2 cụm làng thuộc diện di dời theo Quy hoạch phòng chống lũ và đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình (Quyết định số 257/QĐ-TTg). Cụ thể:
Làng Bắc Cầu (phường Bồ Đề) thuộc diện di dời toàn bộ với quy mô khoảng 35,5 ha.
Cụm làng Võng La - Hải Bối (thuộc xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh) thực hiện di dời một phần diện tích khu dân cư nằm trong phạm vi không đảm bảo an toàn phòng chống lũ và khu vực nằm trong phạm vi xây dựng Trục đại lộ cảnh quan thuộc các thôn Võng La, Yên Hà, Hải Bối (tổng diện tích khoảng 27 ha).
Bên cạnh đó, cụm làng Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan (xã Bát Tràng) cũng sẽ thực hiện di dời một phần khoảng 4,5 ha theo quy hoạch phòng chống lũ.
Bảo tồn và khống chế tầng cao 8 cụm làng cổ
Ở chiều ngược lại, Hà Nội sẽ giữ lại, bảo tồn và cải tạo chỉnh trang có chọn lọc đối với 8 cụm làng xóm lâu đời nằm ngoài khu vực "phòng khách đô thị" (ngoài vành đai II). Nguyên tắc cốt lõi là bảo tồn nguyên trạng các di tích lịch sử văn hóa, địa điểm lưu niệm kháng chiến (gồm 123 công trình di tích) cùng khu vực lõi gắn liền với lịch sử phát triển của các làng nghề truyền thống và làng cổ có giá trị kiến trúc, lịch sử.
Danh sách 8 cụm làng được giữ lại cải tạo bao gồm: Văn Quán – Đông Cao - Tráng Việt (xã Mê Linh); Ngọc Giang – Lực Canh - Văn Tinh (xã Vĩnh Thanh, Đông Anh); Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan (xã Bát Tràng, ngoại trừ phần diện tích di dời thoát lũ); Văn Đức (xã Bát Tràng); Thúy Lĩnh (phường Lĩnh Nam); Yên Mỹ (xã Thanh Trì); Đại Lan (xã Nam Phù); Tranh Khúc - Vạn Phúc (xã Nam Phù).
Để bảo tồn tối đa không gian làng xã truyền thống, chính quyền Hà Nội đưa ra giải pháp nghiêm ngặt là không tăng quy mô diện tích và kiểm soát chặt chẽ dân số cơ học. Mật độ xây dựng tại các khu vực này sẽ bị kiểm soát chặt chẽ, chiều cao công trình nhà ở tại các làng truyền thống được khống chế ở mức thấp (dự kiến cao tối đa 3 tầng). Hình thức kiến trúc cảnh quan tại đây bắt buộc phải thiết kế hài hòa với không gian làng xã, các di tích lịch sử và đảm bảo hành lang bảo vệ theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

