Hà Nội: Những 'lá chắn' thép canh giữ sức khỏe cho nhân dân

Ra mắt 5 tổ giám sát an toàn thực phẩm tại cộng đồng phường Cửa Nam (Hà Nội). (Ảnh: Nguyễn Cúc/TTXVN)

Trước những nỗi lo hiện hữu về thực phẩm bẩn len lỏi vào từng bữa ăn, Hà Nội bước vào cao điểm Tháng hành động vì An toàn thực phẩm năm 2026 với những giải pháp, mô hình được triển khai ở các địa phương, hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe người dân và từng bước củng cố niềm tin xã hội.

Đây được xác định là 1 trong 5 “điểm nghẽn” trọng yếu của Hà Nội cần tập trung tháo gỡ, bên cạnh giao thông, môi trường, ngập úng và trật tự đô thị, được nêu trong Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 25/11/2025 của Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ thành phố khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030.

Siết an toàn thực phẩm từ cơ sở

Chọn tuyến phố Quang Trung để triển khai thí điểm mô hình “Tuyến phố kiểm soát an toàn thực phẩm nhằm khắc phục điểm nghẽn về an toàn thực phẩm”, căn cứ vào kết quả triển khai thí điểm, nhân rộng mô hình ra toàn phường, Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam (Hà Nội) đặt mục tiêu 100% các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố tại tuyến phố được rà soát, đưa vào danh sách quản lý; được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, ký cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm theo quy định; niêm yết công khai giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, bản cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm, địa chỉ nguồn gốc nguyên liệu chế biến thực phẩm tại khu khách hàng ăn uống.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm, Cửa Nam là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa và du lịch của thành phố Hà Nội.

Các đơn vị ký cam kết thực hiện công tác đảm bảo an toàn thực phẩm. (Ảnh: Nguyễn Cúc/TTXVN)

Trong cơ cấu phát triển, du lịch dịch vụ được xác định là mũi nhọn, trong đó lĩnh vực dịch vụ ăn uống giữ vai trò quan trọng. Chính vì vậy, Đảng ủy, Ủy ban Nhân dân phường luôn xác định công tác bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ trọng tâm, phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và với quyết tâm cao.

“Với hiệu quả đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán và lễ hội Xuân vừa qua, niềm tin của nhân dân và du khách ngày càng được củng cố. Tuy vậy, phường luôn xác định, vấn đề đảm bảo an toàn thực phẩm cần được duy trì liên tục, không lơ là, chủ quan,” bà Trịnh Ngọc Trâm cho biết.

Trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, phường Cửa Nam sẽ triển khai tại toàn bộ 28 tổ dân phố. Đặc biệt, các hoạt động truyền thông được đặc biệt chú trọng, đối với các đối tượng như Ủy ban Nhân dân và thành viên Ban chỉ đạo an toàn thực phẩm phường; các tổ chức chính trị-xã hội phường; tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm; người tiêu dùng thực phẩm.

“Chúng tôi yêu cầu các đơn vị sản xuất, chế biến, kinh doanh, tiêu thụ thực phẩm trên địa bàn phải có trách nhiệm và uy tín bảo đảm an toàn thực phẩm để phục vụ đời sống của nhân dân. Lực lượng chức năng tuyên truyền, phổ biến, tăng cường nhận thức, làm rõ trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh thực phẩm theo quy định của pháp luật; tuyên truyền rõ các hành vi vi phạm pháp luật và mức xử phạt tương ứng, vận động các cơ sở sản xuất, chế biến kinh doanh nhà cung cấp, nhà phân phối và người tiêu dùng thực phẩm tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm, thay đổi hành vi, thói quen, lề lối mất vệ sinh nhằm góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm ở các khâu trong sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng thực phẩm...”, bà Phạm Ngọc Thúy, Trưởng Phòng Văn hóa-xã hội phường Cửa Nam chia sẻ.

Phường Việt Hưng (Hà Nội) là địa bàn có đặc thù đông dân cư với 62 tổ dân phố, 9 di tích lịch sử văn hóa và 8 lễ hội truyền thống được tổ chức sau Tết Nguyên đán, các hoạt động ăn uống tập trung quy mô lớn với hàng nghìn người tham gia.

Trước áp lực không nhỏ đối với công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn, phường đã chủ động xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình an toàn thực phẩm.

Một số mô hình đảm bảo an toàn thực phẩm đã được phường Việt Hưng triển khai hiệu quả. Trong số đó, điển hình là việc tiếp tục duy trì và giám sát 85 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên 4 tuyến phố, gồm: Việt Hưng, Lưu Khánh Đàm, Bùi Thiện Ngộ và Trường Lâm - những tuyến phố đã được công nhận mô hình “Tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát.”

Các cơ sở được hướng dẫn thực hiện đầy đủ quy định về điều kiện vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu và quy trình chế biến.Song song với đó, phường chú trọng triển khai mô hình “Kiểm soát an toàn thực phẩm tại bữa cỗ tập trung đông người”. Do đó, từ đầu năm 2026 đến nay, phường đã tư vấn, giám sát 43 bữa cỗ tập trung, trong đó các bữa cỗ tại lễ hội được kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu xây dựng kế hoạch.

Bên cạnh hoạt động giám sát được thực hiện xuyên suốt từ trước, trong và sau bữa cỗ, phường Việt Hưng đã ban hành bộ tiêu chí đánh giá chợ văn minh thương mại gắn với an toàn thực phẩm. Thông qua việc đánh giá, các đơn vị quản lý chợ và tiểu thương nâng cao nhận thức, nắm rõ quy định pháp luật và chủ động thực hiện đúng quy trình đảm bảo vệ sinh thực phẩm.

Đáng chú ý, mô hình “Chợ dân sinh đảm bảo an toàn thực phẩm” tại chợ Thượng Thanh đã được thành phố khảo sát, đánh giá cao và định hướng nhân rộng.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Việt Hưng Nguyễn Thanh Thủy, để chủ động và nâng cao hiệu quả quản lý, phường sẽ tiếp tục ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý an toàn thực phẩm.

Phường duy trì việc niêm yết mã QR công khai thông tin cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố; cấp mã số vùng trồng; sử dụng QR thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ; tạo mã QR truy xuất sản phẩm.

Quyết liệt gỡ “điểm nghẽn”

Theo Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, sau quá trình triển khai quyết liệt, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn Thủ đô đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Đáng chú ý nhất là kết quả trong công tác kiểm soát giết mổ và dẹp bỏ "chợ cóc".

Ảnh minh họa. (Ảnh: Mỹ Hà/TTXVN)

Tính đến giữa tháng 4/2026, 173/231 điểm kinh doanh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè đã được giải tỏa (đạt 75%); giảm được 101 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không bảo đảm vệ sinh.

Các xã, phường đã xử phạt 927 cơ sở vi phạm với số tiền hơn 5,9 tỷ đồng. Đặc biệt, Công an thành phố đã khởi tố 5 vụ, với 10 bị can liên quan đến tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, tạo sức răn đe lớn đối với các đối tượng kinh doanh phi pháp.

Bên cạnh đó, các mô hình bảo đảm an toàn thực phẩm đang được triển khai thí điểm tại các xã, phường đã bước đầu góp phần kiểm soát tốt hơn một số khâu có nguy cơ cao (giết mổ, chợ, thức ăn đường phố), từng bước thiết lập lại trật tự trong kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ; giúp tăng tính minh bạch thông tin, hỗ trợ người dân nhận diện và lựa chọn thực phẩm, tạo tiền đề để chuyển đổi phương thức quản lý từ bị động sang chủ động, phòng ngừa.

Trước yêu cầu ngày càng cấp thiết trong đảm bảo an toàn thực phẩm, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Vũ Thu Hà cho rằng công tác bảo đảm an toàn thực phẩm phải được thực hiện thường xuyên, liên tục với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ; từng bước kiểm soát chặt chẽ trên toàn địa bàn, gắn với ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, xây dựng mô hình cụ thể và thay đổi nhận thức của người tiêu dùng.

Các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện từ quy trình, nội dung, kết quả, lực lượng tham gia đến hồ sơ thực hiện, bảo đảm mọi khâu đều có dữ liệu, có minh chứng, có thể kiểm tra, giám sát bất cứ thời điểm nào. Đặc biệt, cần tạo điều kiện để các đối tượng quan tâm, nhất là phụ huynh, được tiếp cận thông tin, thực đơn, suất ăn phải được công khai, đối chiếu rõ ràng, tuyệt đối không để xảy ra sai sót.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu chủ động lắp đặt hệ thống camera, kết nối giám sát, sẵn sàng cung cấp đầy đủ hồ sơ khi có đoàn kiểm tra. Việc minh bạch từ lực lượng được phân công đến kết quả đánh giá phải được thể hiện rõ trên hồ sơ, dữ liệu số.

Trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm (diễn ra từ 15/4 đến 15/5), thành phố triển khai các mô hình tại 126 xã, phường; sẽ tổ chức kiểm tra, đánh giá toàn diện, làm rõ kết quả triển khai sau một tháng hành động.

Trên cơ sở đó, nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh cơ chế, chính sách, đồng thời nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần kiểm soát an toàn thực phẩm bền vững trên địa bàn./.