Hà Nội sắp xây thêm gần 1.000 trường học

Giờ ra chơi của học sinh trường THPT Đỗ Mười (Yên Sở)

Theo dự thảo đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố đang đặt mục tiêu bảo đảm mỗi xã, phường và khu đô thị mới đều có trường mầm non, tiểu học và THCS. Bên cạnh đó, cứ từ 3 đến 5 vạn dân sẽ có một trường THPT công lập, giúp phân bổ hợp lý mạng lưới trường lớp và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập gần nhà.

Trao đổi về vấn đề này, TS. Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội cho rằng, thành phố đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải mở rộng và nâng cấp hệ thống trường học. Tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự gia tăng dân số cơ học trong những năm gần đây đã tạo áp lực lớn lên cơ sở giáo dục, đặc biệt tại các quận nội thành.

Dự thảo quy hoạch đang được lấy ý kiến đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân Thủ đô, bởi đã nói lên kỳ vọng giải quyết tình trạng quá tải trường lớp diễn ra nhiều năm qua, đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng cho mọi người dân.

Cụ thể, giai đoạn từ năm 2031 đến 2045, thành phố cần bổ sung 986 trường học các cấp. Trong đó, cấp mầm non có nhu cầu cao nhất với 441 trường, tiếp đến là tiểu học với 288 trường, THCS với 166 trường và THPT với 91 trường. Để thực hiện kế hoạch này, Hà Nội sẽ ưu tiên dành 5% quỹ đất phục vụ công cộng của các phường và tận dụng quỹ đất chưa khai thác để xây trường học.

Bên cạnh đó, thành phố cũng tính đến phương án tận dụng đất sau cải tạo chung cư cũ hoặc sau khi di dời trụ sở các cơ quan ra khỏi nội đô. Các doanh nghiệp và chủ đầu tư cũng được khuyến khích, tạo điều kiện thành lập trường tư thục nhằm chia sẻ áp lực cho hệ thống trường công.

Đối với các trường hiện có, đặc biệt tại những quận nội thành như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Cầu Giấy, Thanh Xuân và Hoàng Mai, thành phố sẽ nghiên cứu cho phép nâng tầng, tăng mật độ xây dựng phù hợp với tình trạng thực tế. Điều này giúp tận dụng tối đa quỹ đất hiện hữu mà không phải mở rộng diện tích.

TS. Nguyễn Thị Thu Anh - thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhấn mạnh, việc thiếu trường lớp không chỉ gây áp lực tâm lý cho học sinh và phụ huynh mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Thực tế cho thấy, nhiều trường học tại Hà Nội hiện nay vẫn phải duy trì sĩ số 50 - 60 học sinh mỗi lớp, vượt xa so với tiêu chuẩn cho phép, khiến giáo viên khó khăn trong việc quan tâm từng học sinh.

Trước đó, năm 2023, Sở GD&ĐT Hà Nội từng đề xuất Bộ GD&ĐT cho phép áp dụng cơ chế đặc thù trong tuyển sinh lớp 10 tại 12 quận và một số huyện giáp ranh nội thành. Đề xuất này cho phép tăng 10% số lớp mỗi trường và tăng 10% số học sinh mỗi lớp để giải quyết tình trạng quá tải.

Tuy nhiên, do lo ngại ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo khi tăng sĩ số, đề xuất này đã không được thông qua. Do đó, việc xây mới trường học được xem là giải pháp căn cơ và bền vững nhất.

Không chỉ dừng lại ở bài toán số lượng, các chuyên gia cho rằng việc xây dựng thêm trường học cần gắn liền với yêu cầu nâng cao chất lượng. Các trường mới cần được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, không gian học tập thân thiện và an toàn. Đội ngũ giáo viên cũng cần được bố trí đủ về số lượng và mạnh về chuyên môn để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Một điểm quan trọng khác được các chuyên gia nhấn mạnh là công tác quy hoạch cần đi trước một bước. Việc dành quỹ đất cho giáo dục trong các dự án đô thị mới phải được thực hiện nghiêm túc ngay từ khâu phê duyệt. Thực tế cho thấy, nhiều khu đô thị đã hoàn thiện nhà ở nhưng lại thiếu trường học do không bố trí đủ quỹ đất từ đầu, dẫn đến khó khăn trong việc bổ sung sau này.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, thành phố đang rà soát mạng lưới trường học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Những dự án treo và các khu đất bỏ hoang sau khi di dời nhà máy, xí nghiệp ô nhiễm ra khỏi nội đô sẽ được ưu tiên hàng đầu để xây dựng trường học công lập.

Khi các quỹ đất được khai thác hiệu quả và ưu tiên cho giáo dục, áp lực tuyển sinh đầu cấp sẽ từng bước được giảm tải, góp phần bảo đảm quyền học tập của học sinh ngay tại nơi cư trú.

THÙY CHI