Hà Nội siết trách nhiệm, xử lý căn cơ điểm nghẽn vệ sinh môi trường

Hà Nội xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 điểm nghẽn lớn cần tập trung tháo gỡ. Thành phố đặt yêu cầu phân rõ trách nhiệm, nâng hiệu quả thu gom, xử...

Không thể chỉ trông chờ vào những đợt ra quân

Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều vấn đề môi trường kéo dài. Bên cạnh ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, tình trạng rác thải và mất vệ sinh tại một số khu dân cư, chợ, tuyến phố, không gian công cộng vẫn là những vấn đề tác động trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người dân.

Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026-2030”.

Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026-2030”.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, ô nhiễm môi trường là một trong 5 điểm nghẽn lớn mà thành phố phải tập trung giải quyết. Đây không đơn thuần là yêu cầu về chỉnh trang, quản lý cảnh quan đô thị mà trước hết là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe nhân dân, bảo đảm chất lượng sống và tương lai phát triển bền vững của Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, những tồn tại về môi trường đã kéo dài nhiều năm, không thể giải quyết trong thời gian ngắn, nhưng cũng không thể vì khó khăn mà chậm trễ. Do đó, Hà Nội phải chuyển mạnh từ xử lý tình huống sang kiểm soát, giải quyết căn cơ các nguồn gây ô nhiễm; từ tuyên truyền, phát động phong trào sang hành động thường xuyên, có kiểm tra và kết quả cụ thể.

Đáng chú ý, lãnh đạo thành phố yêu cầu triển khai đồng thời hai nhóm nhiệm vụ. Trước hết là những việc gần dân, có thể thực hiện ngay như giữ gìn vệ sinh đường phố, khu dân cư, chợ và không gian công cộng; thu gom, phân loại rác đúng quy định, từng bước hình thành nếp sống văn minh.

Song song với đó là các nhiệm vụ lâu dài thuộc trách nhiệm của chính quyền, gồm đầu tư hạ tầng, xử lý nước thải, kiểm soát nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí, quản lý chất thải và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Quan điểm này cho thấy thành phố không đặt toàn bộ gánh nặng bảo vệ môi trường lên ý thức của người dân. Bởi nếu chỉ vận động người dân không xả rác, phân loại rác tại nguồn mà hệ thống thu gom, vận chuyển, xử lý chưa đồng bộ, các điểm tập kết còn bất cập thì khó tạo ra chuyển biến bền vững.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, không thể xây dựng Thủ đô sạch, đẹp chỉ bằng những đợt ra quân ngắn hạn, càng không thể đặt trách nhiệm xử lý ô nhiễm lên vai người dân. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các cấp chính quyền trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức dịch vụ vệ sinh môi trường và đầu tư năng lực xử lý chất thải.

Phân rõ trách nhiệm, tăng giám sát từ cơ sở

Trước yêu cầu đó, UBND TP Hà Nội phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp “Vận động Nhân dân chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh giai đoạn 2026-2030”. 

Theo đó, UBND thành phố Hà Nội chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện, bố trí và huy động nguồn lực theo thẩm quyền. Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát huy vai trò vận động, tập hợp và giám sát của nhân dân. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đảm nhiệm hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối nguồn lực.

Đặc biệt, Hà Nội yêu cầu đưa nhiệm vụ bảo vệ môi trường thành công việc thường xuyên của các cấp, ngành, triển khai đến từng xã, phường, khu dân cư, cơ quan và doanh nghiệp. Mỗi địa bàn phải xác định rõ nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và tiêu chí đánh giá.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trên lĩnh vực, địa bàn được giao. Công tác kiểm tra phải được tăng cường, các hành vi vi phạm cần xử lý nghiêm; kết quả thực hiện được công khai phù hợp để nhân dân theo dõi, giám sát.

Cách tiếp cận này hướng tới khắc phục tình trạng phong trào vệ sinh môi trường chỉ sôi nổi trong thời gian phát động, sau đó thiếu duy trì, kiểm tra. Khi nhiệm vụ được cụ thể hóa bằng đầu việc, thời hạn và trách nhiệm của từng đơn vị, kết quả không chỉ được đánh giá qua số buổi ra quân mà phải thể hiện bằng sự thay đổi thực tế tại khu dân cư, tuyến phố, chợ và các không gian công cộng.

Cùng với trách nhiệm của chính quyền, chương trình đặt người dân vào vị trí chủ thể tham gia bảo vệ môi trường, không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, vận động. Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức thành viên và cộng đồng dân cư sẽ tăng cường giám sát, phát hiện, phản ánh tình trạng xả thải, đổ rác, đốt rác, đốt rơm rạ và các nguồn phát sinh bụi, khí thải, mùi gây ô nhiễm.

Các phản ánh, kiến nghị của người dân được phối hợp tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý, theo dõi và phản hồi kết quả. Qua đó, hoạt động giám sát cộng đồng từng bước trở thành kênh hỗ trợ chính quyền phát hiện vi phạm, nhận diện những bất cập trong tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải tại địa bàn.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng.

Nhân rộng mô hình xanh, nâng năng lực hạ tầng môi trường

Để đưa chương trình vào đời sống, các bên thống nhất đổi mới công tác tuyên truyền, vận động người dân phân loại chất thải tại nguồn; hạn chế sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa dùng một lần; không xả rác, nước thải chưa qua xử lý, không đốt rác, rơm rạ; thực hành tiết kiệm nước, năng lượng và thực phẩm.

Đáng chú ý, chương trình tập trung xây dựng, duy trì và nhân rộng ba mô hình bảo vệ môi trường gắn với sinh hoạt hằng ngày.

Trong đó, mô hình "Bữa ăn xanh - trường học xanh" hướng tới sự tham gia của nhà trường, học sinh và gia đình trong thực hành tiết kiệm thực phẩm, giảm lãng phí, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, phân loại chất thải tại nguồn và tiết kiệm nước. Đây là cách đưa ý thức bảo vệ môi trường vào môi trường giáo dục, hình thành thói quen từ sớm và lan tỏa tới từng gia đình.

Mô hình "Nhà hàng không khói, thực phẩm đường phố văn minh" tập trung giảm ô nhiễm không khí từ hoạt động chế biến thực phẩm tại nhà hàng, bếp ăn tập thể và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Các cơ sở được vận động lắp đặt thiết bị thu gom, xử lý khói, mùi, dầu mỡ; vệ sinh định kỳ hệ thống hút, lọc khí, đồng thời phân loại, thu gom và chuyển giao chất thải theo quy định.

Đối với mô hình "Hồ, ao, sông, kênh, mương xanh - sạch - đẹp", cộng đồng được huy động tham gia tổng vệ sinh định kỳ, thu gom rác thải, giữ gìn cảnh quan, không xả rác và nước thải chưa qua xử lý xuống nguồn nước. Người dân cũng được khuyến khích phát hiện, phản ánh kịp thời các điểm ô nhiễm để cơ quan chức năng xử lý.

Việc lựa chọn địa bàn, tổ chức thí điểm, đánh giá và nhân rộng các mô hình sẽ căn cứ điều kiện thực tiễn và nguồn lực được giao, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức.

Bên cạnh các giải pháp vận động cộng đồng, yêu cầu nâng cao năng lực hạ tầng môi trường được xác định là nhiệm vụ không thể thiếu. Trước mắt, Hà Nội tập trung tạo chuyển biến rõ rệt về vệ sinh môi trường, thu gom, xử lý rác thải và giữ gìn cảnh quan; đồng thời triển khai giải pháp căn cơ kiểm soát ô nhiễm không khí, xử lý ô nhiễm nguồn nước và nâng cao năng lực hạ tầng môi trường.

Với yêu cầu phân rõ trách nhiệm, tăng cường giám sát và gắn vận động người dân với đầu tư hạ tầng, Hà Nội kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong tháo gỡ điểm nghẽn môi trường. Đây cũng là nền tảng để xây dựng nếp sống xanh, văn minh, nâng cao chất lượng không gian sống và hướng tới một Thủ đô đáng sống hơn.

Mai Thu

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/ha-noi-siet-trach-nhiem-xu-ly-can-co-diem-nghen-ve-sinh-moi-truong-192261120124616796.htm