Hà Nội tháo gỡ khó khăn tái định cư, bảo đảm sinh kế người dân
Trước phản ánh về những khó khăn sau tái định cư, chính quyền phường Hồng Hà và xã Thư Lâm đang phối hợp tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện hạ tầng, hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Cầu Tứ Liên hoàn thành, từ khu tái định cư đến nội đô còn khoảng 8km
Đây là khẳng định của ông Lê Hồng Thắng, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà khi trao đổi với Báo Xây dựng về khả năng kết nối giao thông từ khu tái định cư tại xã Thư Lâm với khu vực nội đô sau khi cầu Tứ Liên và các tuyến đường kết nối hoàn thành.
Phường Hồng Hà là địa bàn có nhiều hộ dân phải di dời để thực hiện các dự án hạ tầng trọng điểm của Hà Nội. Ảnh: Tiến Hào
Phường Hồng Hà là một trong những địa bàn có số lượng hộ dân phải di dời lớn để phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm của Hà Nội, đặc biệt là hai dự án cầu Tứ Liên và Trần Hưng Đạo. Hàng trăm hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng được bố trí đất tái định cư tại xã Thư Lâm.
Thời gian qua, theo phản ánh của một số hộ dân, dù đã được bố trí đất tái định cư, nhưng việc chuyển đến nơi ở mới vẫn gặp nhiều khó khăn. Khoảng cách xa nơi làm việc, trường học, chi phí xây dựng nhà ở và điều kiện sinh hoạt chưa thuận tiện khiến nhiều gia đình chưa thể chuyển đến sinh sống, phải tiếp tục thuê nhà hoặc ở tạm tại những khu vực khác.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, Sở quản lý quỹ nhà chung cư phục vụ tái định cư. Đối với các dự án bố trí tái định cư bằng đất, chủ đầu tư phối hợp với chính quyền địa phương triển khai giao đất, hoàn thiện hạ tầng, tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống.
Lý giải vấn đề này, ông Thắng cho biết, về hạ tầng kỹ thuật, các khu tái định cư cơ bản đáp ứng điều kiện sinh sống. Khó khăn lớn nhất hiện nay là khoảng cách địa lý so với nơi ở cũ. Tuy nhiên, khi cầu Tứ Liên và các tuyến đường kết nối hoàn thành, khoảng cách từ khu tái định cư đến nội đô dự kiến rút ngắn còn khoảng 8km, tạo thuận lợi hơn cho người dân đi lại, làm việc và học tập.
Trước những phản ánh của người dân, phường Hồng Hà đã phối hợp với xã Thư Lâm tổ chức đối thoại, hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính. Người dân có thể nộp hồ sơ liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng tại phường Hồng Hà để được kiểm tra, hỗ trợ chuyển đến xã Thư Lâm giải quyết, hạn chế việc đi lại nhiều lần. Những vướng mắc về điện, nước, cư trú và học hành của con em cũng được hai địa phương phối hợp tháo gỡ.
Liên quan chính sách hỗ trợ tạm cư, ông Thắng cho biết, phường từng kiến nghị Thành phố hỗ trợ 6 tháng tiền thuê nhà đối với các hộ bị thu hồi toàn bộ đất ở, phải chuyển đến Thư Lâm. Sau khi xem xét, Thành phố quyết định hỗ trợ 3 tháng. Riêng trường hợp đã bàn giao đất nhưng chưa nhận đất tái định cư, thời gian hỗ trợ được tính từ thời điểm bàn giao đất thực tế đến khi nhận đất.
Đối với những hộ có hoàn cảnh đặc thù, phường đã kiến nghị Thành phố và các sở, ngành xem xét cơ chế hỗ trợ phù hợp. Trong đó có các gia đình nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống trên một thửa đất; những hộ không đủ điều kiện bồi thường đất ở, không có chỗ ở khác cần được xem xét thuê, mua nhà ở xã hội theo quy định.
Với trường hợp nhà bị tháo dỡ toàn bộ nhưng phần đất còn lại đủ điều kiện xây dựng, địa phương cũng kiến nghị hướng dẫn tháo gỡ thủ tục để người dân sớm xây dựng lại nhà ở.
"Về lâu dài, phường tiếp tục đề xuất Thành phố nghiên cứu mở các tuyến xe buýt kết nối khu tái định cư với nội đô, góp phần giảm chi phí đi lại, tạo thuận lợi cho người dân duy trì việc làm và ổn định cuộc sống", Chủ tịch phường Hồng Hà cho hay.
Xã Thư Lâm dành hơn 20 tỷ đồng hoàn thiện hạ tầng tái định cư
Tại nơi các hộ dân được bố trí tái định cư, trao đổi với Báo Xây dựng, ông Lại Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND xã Thư Lâm cho biết, một số bất cập tại 7 khu tái định cư trên địa bàn xuất phát từ việc các khu đất trước đây được quy hoạch để đấu giá quyền sử dụng đất, phục vụ phát triển làng nghề, với mức giá dự kiến khoảng 70 - 100 triệu đồng/m². Khi chuyển sang phục vụ các dự án trọng điểm, đất được giao tái định cư cho người dân theo bảng giá Nhà nước, khoảng 11 - 13 triệu đồng/m².
Theo quy hoạch ban đầu, các lô đất có diện tích 120 - 150m², mặt tiền rộng 6 - 7m. Khi điều chỉnh để bố trí tái định cư, diện tích chủ yếu còn khoảng 80m², mặt tiền 4,5 - 5m, khiến một số tủ điện, cây xanh nằm trước cửa nhà. Bên cạnh đó, việc vừa giải phóng mặt bằng, vừa hoàn thiện hạ tầng cũng phát sinh những bất tiện nhất định đối với người dân.
Khu tái định cư xã Thư Lâm nhìn từ trên cao. Ảnh: Tiến Hào
Để khắc phục, xã đã bố trí hơn 20 tỷ đồng từ ngân sách địa phương di dời tủ điện, cây xanh, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và đấu nối điện, nước đến từng thửa đất. Đồng thời, thành lập tổ hỗ trợ trực tiếp tại khu vực Thiết Úng, công khai lịch trực hằng tuần để hướng dẫn thủ tục đất đai, cấp phép xây dựng và giải quyết vướng mắc phát sinh.
Về kết quả bố trí tái định cư, ông Cường thông tin, tổng nhu cầu ban đầu của phường Hồng Hà phục vụ hai dự án cầu Tứ Liên và Trần Hưng Đạo là 576 thửa đất. Đến ngày 7/10/2026, xã đã ban hành quyết định giao 451 thửa đất cho 415 hộ gia đình, cá nhân, đạt 78,29%; thực tế bàn giao 449 thửa.
Tại nhiều cuộc họp liên quan đến tiến độ thực hiện một số dự án lớn trên địa bàn thành phố, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các khu tái định cư đồng bộ, bảo đảm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Đồng thời, yêu cầu các xã, phường đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, quan tâm các hộ khó khăn, bảo đảm quyền lợi và điều kiện sống của người dân.
Trong đó, dự án cầu Trần Hưng Đạo đã bàn giao 264 thửa đất cho 242 hộ; dự án cầu Tứ Liên bàn giao 185 thửa cho 161 hộ. Địa phương đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 365 thửa và cấp 20 giấy phép xây dựng cho các hộ thuộc phường Hồng Hà.
Đối với phường Bồ Đề, xã đã giao 54/106 thửa đất, đạt 50,94%; toàn bộ 54 hộ được cấp giấy chứng nhận. Phường Tây Hồ đã được giao 7/37 thửa, đạt 18,91%, trong đó 6 hộ được cấp giấy chứng nhận. Tổng số giấy phép xây dựng đã cấp cho các hộ thuộc hai phường Bồ Đề và Tây Hồ là 6.
Lý giải việc các khu tái định cư ở Thư Lâm mới chỉ lác đác một số hộ xây dựng nhà ở, ông Cường cho biết, mặc dù nhiều hộ đã nhận đất, hoàn tất thủ tục pháp lý nhưng chưa thể xây dựng ngay do điều kiện kinh tế, công việc và học hành của con em. Một số gia đình vẫn thuê nhà hoặc sinh sống tại khu vực thuận tiện cho việc đi lại, làm việc và học tập.
Theo Phó chủ tịch UBND xã Thư Lâm Lại Mạnh Cường, để bảo đảm điều kiện sinh sống cho người dân, xã đã bố trí hơn 20 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu tái định cư. Ảnh: Kim Thoa
Theo ông Cường, để người dân thực sự ổn định cuộc sống, ngoài việc giao đất, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, địa phương cũng đang từng bước tháo gỡ, đáp ứng nhu cầu về trường học, chợ, dịch vụ và việc làm.
"Hiện xã đã đưa vào kế hoạch đầu tư công hai trường học, gồm một trường tiểu học gần khu tái định cư và một trường mầm non; đồng thời quy hoạch trung tâm thương mại, chợ mới. Các cụm công nghiệp lân cận, trong đó có Cụm công nghiệp Dục Tú và chợ nguyên liệu gỗ, cũng đang được thúc đẩy triển khai nhằm tạo thêm việc làm, sinh kế cho người dân", ông Cường thông tin và cho biết, về lâu dài, khu đô thị đa mục tiêu quy mô khoảng 700ha trên địa bàn Thư Lâm - Đông Anh được định hướng phát triển đồng bộ nhà ở, trường học, thương mại, dịch vụ và các tiện ích thiết yếu. Cùng với các dự án giao thông kết nối, địa phương kỳ vọng điều kiện sống tại các khu tái định cư sẽ từng bước được cải thiện.